GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı


Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
AST314 ASTRONOMİ TARİHİ Seçmeli Ders Grubu 3 6 6,00

Lisans


Türkçe


• Astronominin bilim tarihi içerisindeki yerini ve önemini kavrayabilmesini, • Temel bilimler arasında her uygarlık tarafından ve ilk sırada ilgilenildiğini öğrenmesini, • Bilgilerin ve bulguların nasıl değişim ve gelişme gösterdiğini fark etmesini, • Günümüzde varılan düzeyin hangi koşullarda ve nasıl ulaşıldığını bilmesini, düşünebilmesini, • Bir bilgi ya da bulgunun hangi koşullarda bilimsel anlam taşıyacağını öğrenmesini, • Gözlenen olayların yorumunda bilimsel kavramanın yapıldığını ancak gözlemsel olarak desteklenmeyince yanlış olabileceğini öğrenmesini, • Bilimsel düşünce ile yorum yaparken gözlemlerle destek bulmasının gerekliliğini algılamasını, • Astronominin bugüne kadar hangi ortamlarda nasıl gelişme gösterdiğini ve diğer bilim dallarının gelişmesini nasıl ivmelendirdiğini öğrenmesini, sağlamaktır.


Prof. Dr. Mustafa Serdar Evren


1 Gökyüzü ile ilgili gözlemlerin ne zaman hangi koşullarda nasıl başladığını yorumlayabilme
2 İlk insanların gözledikleri gök olaylarını neden tanrısallaştırdıklarını algılayabilme
3 Tarıma dayalı topluma geçişte astronominin, gök olaylarının ne denli etkili olduğunu kavrayabilme
4 Bu bilgilere sahip kişilerin gök olaylarını yorumlama yeteneklerini nasıl kullandıklarını değerlendirebilme
5 Bilimsel anlamda gözlem yapılamayınca, gözlenen olayların yorumlanması ile ortaya konan Evren modeli üzerinde koyu bir kilise baskısının oluşmasının nedenlerini kavrayabilme
6 Yapılan gözlemler sonucu Evren modelinin yanlışlığını öne süren ve yeni bir evren modeli ortaya atan bilim insanlarının nasıl baskı ile susturulmaya çalışıldığını algılayabilme
7 Hızla gelişen gözlem olanakları ve teknolojinin getirdiği bilimsel bulguların hızla artışı ile astronomideki gelişimin sonucu yaşanan döneme uzay çağı denmesinin nedenlerini değerlendirebilme
8 Amaç doğrultusunda Bilimsel düşüncenin geçirdiği evreleri, bilimsel çalışmanın basamakları ile bunların toplum, düşünce, ekonomik yapı ve teknolojiyle ilişkilerini kavrayabilme

Birinci Öğretim


Yok


Yok


Bilimin doğuşu, ilk gökyüzü gözlemlerinin yapılışı, astronominin diğer bilim alanlarını etkilemesi, evrenselliği, Antik dönemlerde astronomi çalışmaları : Sümer, Babil, Mısır, Hint ve Çin astronomisi, Maya, Aztek uygarlıklarında astronomi ile ilgili bulgular. Gözlenen gök olaylarının astronomiden önce, kehanet merkezlerinde astrolojik anlamda kullanılması, Gökcisimleri, gökküresi, görünen hareketler, evren modeli kavramlarının oluşması. Gökcisimlerine ilişkin geometrik ve fiziksel bulguların gözlemlere dayalı olarak bulunması, İlkçağ ve ortaçağda, değişik medeniyetlerde ortaya çıkan görüşlere dayalı “okul” ların varlığı, Yunan medeniyetindeki, İslam dünyasındaki biliminsanları ve görüşleri ile gelişmeler, Avrupa’da Rönesans döneminde bilim dünyasındaki farklı görüşlerin kıpırdamaya başlaması, “yer merkezli evren” görüşünün yıkılması, Klasik mekanikten, göreliliğe doğru hızlı değişim görülmesi, Osmanlıda ve Cumhuriyet döneminde astronomi çalışmaları, günümüzde “Türkiye’de astronomi çalışmaları”.


Hafta Konular (Teorik) Uygulama Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 Dersin içeriği, gerekli ders kaynakları. Bilim, bilim tarihi, bilimin doğuşu, evreler, bilimsel yöntem.
2 Astronomi çalışma alanı, diğer temel bilimlerle ilişkisi, evrenselliği.
3 Antik dönemde astronomi çalışmaları (Sümer, Babil, Mısır, Hint ve Çin astronomisi)
4 Gökcisimlerinin görünen hareketleri, takımyıldızlar, temel astronomi kavramları
5 İlkçağda Yunan medeniyeti: İyonya Kozmolojisi (Thales, Anaksimender, Anaksimenes, Anaksagoras
6 İlkçağda Yunan medeniyeti: Pisagorcular, Elea Okulu, diğer akımlar
7 İlkçağda Yunan medeniyeti:Hellenik dönem (Sokrat, Platon, Eudoxus, Aristo, Heraklit)
8 Arasınav
9 İlkçağda Yunan medeniyeti: Hellenistik dönem (Euclid, Aristarkus, Eratosthenes, Hiparkus)
10 Yunan-Roma dönemi, karanlık çağ (Batlamyus)
11 İslam dönemi (Bağdat bilim adamları): Habeş el-Hasib, Harezmi, Fergani, Sabit bin Kurra, El Battani, El Sufi, Eb-ül Vefa
12 İslam dönemi: İbn-i Yunus, El Heysem, El Biruni, İbn-i Sina, El Zerkali, Ömer
13 Rönesans döneminde yenilikçiler Kopernik, Brahe, Kepler, Galile, Huygens, Newton
14 Newton sonrası klasik mekanik ve ışığın doğası, yıldızların özelliklerinin ortaya konulmaya başlaması (paralaks, tayf, değişen yıldızların gözlenmesi)
15 Cumhuriyet döneminde Türk astronomisi
16 Final sınavı

Astronomi Tarihi, Y. Unat Doğa Bilimleri Tarihi, O. Gürel Bilim Tarihine Giriş, S. Tekeli vd Bilim Tarihi, C. A. Ronan (çeviri) Mısırlılarda ve Mezopotamyalılarda Matematik Astronomi ve Tıp, A. Sayılı A History of Astronomy, J. L. E. Dreyer Çeşitli URL adresleri



Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 50
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 50

Yok


Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 2 2
Final Sınavı 1 2 2
Derse Katılım 1 64 64
Rapor Hazırlama 1 10 10
Rapor Sunma 1 20 20
Seminer 1 2 2
Bireysel Çalışma 3 15 45
Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma 1 5 5
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 10 10
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 10 10
Rapor 1 5 5
Ev Ödevi 1 5 5
Toplam İş Yükü (saat) 180

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11
ÖÇ 1 4
ÖÇ 2
ÖÇ 3 3 5
ÖÇ 4 3 3 4
ÖÇ 5 4
ÖÇ 6 2 4 4
ÖÇ 7 2
ÖÇ 8 3
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek