GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 6502002632026 | TEMEL LABORATUVAR TEKNİKLLERİ | Seçmeli Ders Grubu | 2 | 3 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin temel amacı; öğrencilere laboratuvarda güvenli, etkin ve doğru çalışabilme yetkinliği kazandırmaktır. Öğrencilerin; Laboratuvar güvenliği ve emniyet kurallarını özümsemelerini, Temel laboratuvar araç-gereç ve cihazlarını doğru kullanmalarını, Çözelti hazırlama, hesaplama ve analitik ölçüm becerilerini geliştirmelerini, Deneysel verileri doğru kaydetme, işleme ve raporlama disiplini edinmelerini sağlamaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr.Öğr.Üyesi Cenk Ceyhun KILIÇ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Laboratuvarda karşılaşılabilecek kimyasal, biyolojik ve fiziksel riskleri tanımlar; kişisel koruyucu ekipmanları (KKE) ve acil durum ekipmanlarını doğru kullanır. |
| 2 | Hassas terazi, pH metre, spektrofotometre, santrifüj, etüv, çeker ocak ve temel cam malzemeleri (balonjoje, pipet, büret vb.) kuralına uygun çalıştırır. |
| 3 | Molarite, normalite, yüzde konsantrasyon (% w/v, \% v/v) ve seyreltme (CV1 = C2 V2) hesaplamalarını yaparak istenen derişimde çözeltileri hazırlar. |
| 4 | Süzme, santrifüjleme, ekstraksiyon, kristallendirme ve damıtma gibi temel laboratuvar işlemlerini uygular. |
| 5 | Ölçüm hatalarını, hassasiyet ve doğruluk kavramlarını kavrar; deneysel bulguları bilimsel rapor formatına uygun şekilde sunar. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
[Yok]
Dersin İçeriği
Temel Laboratuvar Teknikleri dersinin içeriği; teorik bilgi ile pratik laboratuvar uygulamalarını birleştirecek şekilde 5 ana başlık altında toplanır:1. Laboratuvar Güvenliği ve Çalışma DisipliniLaboratuvarda uyulması gereken genel kurallar ve kişisel koruyucu donanımlar (önlük, gözlük, eldiven).Kimyasal tehlike işaretleri (GHS sembolleri), piktogramlar ve Risk/Güvenlik (R/S) kodları.Güvenlik Bilgi Formları (MSDS/SDS) okuma ve anlama.Laboratuvar kazalarında ilk yardım, yangın/dökülme müdahalesi ve kimyasal atık yönetimi.2. Malzeme ve Cihaz Tanıma / Kullanım TeknikleriCam ve Plastik Malzemeler: Beher, erlenmayer, balonjoje, mezür, pipet (otomatik/dereceli), büret ve dereceli silindirlerin doğru kullanımı ve temizliği.Hassas Ölçüm Cihazları: Hassas terazi kullanımı, dara alma, kütle ölçümü ve kalibrasyon.Yardımcı Cihazlar: pH metre (kalibrasyon ve ölçüm), santrifüj, etüv, desikatör, su banyosu, çeker ocak ve ısıtıcılı karıştırıcılar.3. Çözelti Hazırlama ve Derişim HesaplamalarıKütlece ve hacimce yüzde derişim ($\% w/v, \% v/v$), Molarite ($M$), Normalite ($N$), ppm ve ppb hesaplamaları.Katı maddelerden stok çözelti hazırlama.Derişik asit ve baz çözeltilerinden seyreltme yapılması ($C_1 V_1 = C_2 V_2$).Tampon çözeltiler ve pH ayarlama teknikleri.4. Ayırma, Saflaştırma ve Analiz TeknikleriSüzme ve Çöktürme: Süzgeç kağıdı hazırlama, süzme (yerçekimi ve vakum destekli/Nütsçe hunisi) yöntemleri.Ekstraksiyon ve Faz Ayırımı: Ayırma hunisi kullanımı ile sıvı-sıvı ekstraksiyonu.Kristallendirme ve Damıtma: Katı saflaştırma (yeniden kristallendirme) ve sıvı saflaştırma (basit/ayrımsal distilasyon) teknikleri.Cihazlı Analize Giriş: Spektrofotometre kullanımı, kör (blank) numune hazırlama ve absorbans/transmitans ölçümü.5. Veri İşleme ve RaporlamaÖlçümde doğruluk (accuracy), hassasiyet (precision) ve deneysel hata türleri.Anlamlı rakamlar (significant figures) ve yuvarlama kuralları.Deneysel verilerin kaydedilmesi, grafik çizimi ve standart bilimsel rapor formatında sunulması.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Temel Cam ve Plastik Malzemelerin Tanıtımı, Temizliği ve Kurutma Teknikleri | ||
| 2 | Laboratuvar Güvenliği, Genel Kurallar ve İkaz Sembolleri (R/S, GHS Risk İfadeleri) | ||
| 3 | Laboratuvarda Hacim ve Kütle Ölçümü: Pipet Kullanımı, Büret Okuma ve Hassas Terazi Kullanımı | ||
| 4 | Kimyasal Maddelerin Sınıflandırılması, Depolanması ve Atık Yönetimi | ||
| 5 | Temel Derişim Hesaplamaları (Kütlece %, Hacimce %, Molarite, Normalite, ppm/ppb) | ||
| 6 | Çözelti Hazırlama Teknikleri ve Derişik Çözeltilerden Seyreltme Yapılması | ||
| 7 | pH Kavramı, pH Metre Kalibrasyonu ve Tampon Çözelti Hazırlama | ||
| 8 | Temel Ayırma Teknikleri I: Süzme (Yerçekimi ve Vakum Destekli) ve Çöktürme | ||
| 9 | Temel Ayırma Teknikleri II: Santrifüjleme ve Ekstraksiyon (Sıvı-Sıvı Faz Ayırımı) | ||
| 10 | Temel Analitik Cihazlara Giriş: Spektrofotometre Kullanımı ve Absorbans Ölçümü | ||
| 11 | Sıcaklık ve Nem Kontrolü: Etüv, Kül Fırını, Desikatör ve Su Banyosu Kullanımı | ||
| 12 | Deneysel Hatalar, Doğruluk/Hassasiyet Hesaplamaları ve Bilimsel Rapor Yazım Kuralları | ||
| 13 | Sıcaklık ve Nem Kontrolü: Etüv, Kül Fırını, Desikatör ve Su Banyosu Kullanımı | ||
| 14 | Deneysel Hatalar, Doğruluk/Hassasiyet Hesaplamaları ve Bilimsel Rapor Yazım Kuralları |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Burhan KAÇAR 'Laboratuvar Teknikleri.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
YOK
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Laboratuvar | 14 | 1 | 14 |
| Deney | 14 | 1 | 14 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 6 | 2 | 12 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 6 | 1 | 6 |
| Laboratuvar Ara Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 49 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 3 | 3 | 3 | |||||
| ÖÇ 2 | 3 | 3 | 3 | 3 | |||||
| ÖÇ 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | |||||
| ÖÇ 4 | 3 | 3 | 3 | 3 | |||||
| ÖÇ 5 | 3 | 3 | 3 | 3 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek