GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ODM242 | CANLILARDA OKSİDADİF HASAR VE ANTİOKSİDANLAR | Seçmeli Ders Grubu | 2 | 3 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin canlı organizmalarda oksidatif stresin oluşum mekanizmalarını, serbest radikallerin ve reaktif oksijen türlerinin hücresel yapılarda meydana getirdiği hasarları kavramalarını sağlamak; antioksidan savunma sistemlerinin yapısı, işleyişi ve biyolojik önemini öğretmek; oksidatif hasar ile sağlık, hastalık ve çevresel faktörler arasındaki ilişkileri değerlendirerek antioksidanların koruyucu etkileri hakkında bilgi ve farkındalık kazandırmaktır. Ayrıca öğrencilerin oksidatif stres ve antioksidanlar konusundaki temel laboratuvar ve mesleki uygulamaları yorumlayabilme becerisi edinmeleri hedeflenmektedir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. AYşe DOĞAN
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Serbest radikaller, reaktif oksijen türleri ve oksidatif stres kavramlarını açıklar; oksidatif hasarın hücresel ve moleküler etkilerini değerlendirir. |
| 2 | Antioksidan savunma sistemlerinin çalışma prensiplerini açıklar; beslenme, antioksidanlar ve oksidatif stres arasındaki ilişkiyi yorumlar. |
| 3 | Oksidatif stresin çeşitli hastalıklarla ilişkisini açıklar; oksidatif hasar ve antioksidan kapasitenin belirlenmesinde kullanılan temel yöntemleri tanımlar ve güncel bilimsel bilgileri mesleki açıdan değerlendirir. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
[Yok]
Dersin İçeriği
Serbest radikaller ve reaktif oksijen/azot türlerinin tanımı, oluşumu ve özellikleri; oksidatif stres kavramı ve biyolojik sistemlerdeki önemi; oksidatif hasarın hücre zarları, proteinler, karbonhidratlar ve nükleik asitler üzerindeki etkileri; lipid peroksidasyonu ve hücresel hasar mekanizmaları; canlılarda enzimatik ve enzimatik olmayan antioksidan savunma sistemleri; süperoksit dismutaz, katalaz ve glutatyon peroksidaz gibi antioksidan enzimlerin işlevleri; vitaminler, mineraller ve fitokimyasalların antioksidan özellikleri; beslenme ve antioksidanlar; oksidatif stres ile yaşlanma, kanser, kardiyovasküler hastalıklar, diyabet ve nörodejeneratif hastalıklar arasındaki ilişkiler; çevresel faktörlerin oksidatif stres üzerine etkileri; oksidatif hasar ve antioksidan kapasitenin belirlenmesinde kullanılan temel laboratuvar yöntemleri; güncel araştırmalar ve mesleki uygulamalar kapsamında oksidatif stres ve antioksidanların değerlendirilmesi.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Oksidatif Hasar ve Antioksidanlara Giriş | ||
| 2 | Serbest Radikaller ve Reaktif Oksijen Türleri (ROS) | ||
| 3 | Reaktif Azot Türleri ve Oksidatif Stres | ||
| 4 | Hücresel Yapılarda Oksidatif Hasar | ||
| 5 | Lipid Peroksidasyonu ve Hücre Zar Hasarı | ||
| 6 | Protein ve Nükleik Asitlerde Oksidatif Hasar | ||
| 7 | Ara sınav | ||
| 8 | Enzimatik Antioksidan Savunma Sistemleri | ||
| 9 | Enzimatik Olmayan Antioksidanlar | ||
| 10 | Beslenme ve Antioksidanlar | ||
| 11 | Oksidatif Stres ve Yaşlanma | ||
| 12 | Oksidatif Stres ve Hastalıklar | ||
| 13 | Çevresel Faktörler ve Oksidatif Hasar | ||
| 14 | Oksidatif Hasar ve Antioksidanların Belirlenmesinde Kullanılan Laboratuvar Yöntemleri | ||
| 15 | Güncel Araştırmalar, Genel Değerlendirme ve Sunumlar | ||
| 16 | Final |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1-Lehninger Biyokimya İlkeleri 2-Harper Biyokimya ve Free Radicals in Biology and Medicine 3-Ulusal ve uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan güncel makaleler. 4-Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ve benzeri kuruluşların antioksidanlar ve beslenme ile ilgili raporları. 5-Güncel tezler, seminer notları ve bilimsel veri tabanları (PubMed, ScienceDirect, Scopus vb.).
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 7 | 1 | 7 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 7 | 2 | 14 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 51 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | ||||
| ÖÇ 2 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 2 | |||||
| ÖÇ 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek