GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ODM254 | SÜRDÜRÜLEBİLİR GIDA SİSTEMLERİ | Seçmeli Ders Grubu | 2 | 3 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Dersin Amacı
Çiftlikten sofraya gıda tedarik zincirinde sürdürülebilirlik ilkelerini, çevre ve halk sağlığı ilişkisini, süt sektöründeki karbon/su ayak izi yönetimi, atık yönetimi, döngüsel ekonomi ve gıda güvenliği standartlarını kavratmaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğr. Gör. Dr. Serap FENDERYA
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Çevre ve halk sağlığı ilişkisini "Tek Sağlık" çerçevesinde açıklar. |
| 2 | Süt işletmelerinde su, atık su, katı atık ve enerji yönetiminin temel ilkelerini özetler. |
| 3 | Yaygın zoonozlar ile gıda/su kaynaklı hastalıkların bulaş yollarını ve önleme stratejilerini listeler. |
| 4 | Süt üretim ve işleme süreçlerinde tehlike-maruziyet-risk karakterizasyon adımlarını uygulayarak basit bir risk analizi yapar. |
| 5 | Vektör kontrolü, hijyen ve biyo-güvenlik/PPE (Kişisel Koruyucu Donanım) uygulamalarında standart prosedürleri tanımlar. |
| 6 | Sürdürülebilirlik, gıda kayıpları ve risk iletişimi ilkesi doğrultusunda bilgilendirici materyal/afiş taslağı oluşturur. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Küresel gıda sistemleri ve sürdürülebilirlik kavramı; Tek Sağlık (One Health) yaklaşımı; süt ve gıda sanayisinde su, atık su, tıbbi/katı atık ve enerji yönetimi; gıda kayıp ve atıklarının azaltılması; süt işlemede çevresel etki ve karbon/su ayak izi; zoonozlar ve gıda kaynaklı risk yönetimi; biyo-güvenlik; sürdürülebilir gıda ambalajlaması ve etik tüketim.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş: Sürdürülebilir Gıda Sistemleri Kavramı ve Küresel Eğilimler | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma | Ders notlarının ve ilgili literatürün incelenmesi |
| 2 | Tek Sağlık (One Health) Yaklaşımı: Çevre, İnsan ve Hayvan Sağlığı Etkileşimi | Anlatım, Soru-Cevap, Örnek Olay İncelemesi | Tek Sağlık raporlarının ve makalelerin okunması |
| 3 | Süt ve Gıda Üretiminde Kaynak Kullanımı: Enerji, Su ve Hammadde Verimliliği | Anlatım, Tartışma | Verimlilik ve kaynak yönetimi dokümanlarının incelenmesi |
| 4 | Süt İşletmelerinde Atık Yönetimi (Su, Atık Su, Tıbbi ve Katı Atıklar) | Anlatım, Soru-Cevap, Örnek Olay İncelemesi | Atık yönetimi mevzuatı ve standartlarının gözden geçirilmesi |
| 5 | Süt Sektöründe Karbon ve Su Ayak İzi Hesaplama Yaklaşımları | Anlatım, Problem Çözme | Karbon/su ayak izi hesaplama standartlarının (ISO 14040/14044) incelenmesi |
| 6 | Gıda Kayıpları, Gıda İsrafı ve Yan Ürünlerin Değerlendirilmesi (Döngüsel Ekonomi) | Anlatım, Beyin Fırtınası, Tartışma | Döngüsel ekonomi modelleri üzerine ön okuma yapılması |
| 7 | Ara Sınav | Sınav | İlk 6 haftanın konularının tekrar edilmesi |
| 8 | Zoonoz Hastalıklar ve Süt/Gıda Kaynaklı Enfeksiyonlar | Anlatım, Soru-Cevap | Zoonoz hastalık bulaş yolları üzerine kaynak incelemesi |
| 9 | Gıda Güvenliği ve Tehlike-Maruziyet Tabanlı Risk Analizi | Anlatım, Örnek Olay İncelemesi, Grup Çalışması | Risk değerlendirme adımlarının teorik incelenmesi |
| 10 | Süt Tesislerinde Biyo-güvenlik, Hijyen ve PPE (Kişisel Koruyucu Donanım) Kullanımı | Anlatım, Gösterim/Uygulamalı Tartışma | Biyo-güvenlik protokollerinin ve hijyen kurallarının okunması |
| 11 | Vektör Kontrolü ve Çevresel Hijyen Standardizasyonu | Anlatım, Soru-Cevap | Zararlı ve vektör kontrol standartlarının incelenmesi |
| 12 | Sürdürülebilir Ambalajlama Teknolojileri ve Yeşil Tedarik Zinciri | Anlatım, Tartışma | Biyobozunur ambalaj malzemeleri üzerine araştırma yapılması |
| 13 | Gıda Okuryazarlığı, Tüketici Davranışları ve Risk İletişimi | Anlatım, Afiş/Ödev Sunum Çalışması, Tartışma | Risk iletişimi ve bilgilendirme materyali taslağının hazırlanması |
| 14 | Sürdürülebilir Gıda Sistemlerinde Mevzuat, Sertifikasyon ve Genel Değerlendirme | Anlatım, Soru-Cevap, Genel Tartışma | Dönem içi konuların genel tekrarı ve mevzuat analizi |
| 15 | Genel Tekrar ve Dönem Sonu Değerlendirmesi | Anlatım, Soru-Cevap, Genel Tartışma | Tüm dönem konularının gözden geçirilmesi ve final sınavına hazırlık |
| 16 | Yıl Sonu (Final) Sınavı | Sınav | Dönem içi tüm ders materyallerinin ve kaynakların tekrar edilmesi |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.TÜBA Yayınları - Sürdürülebilir Gıda Politikaları ve Tedarik Zincirleri. 2.Ayaz, N. D. & Göncüoğlu, M. - Süt Hijyeni ve Teknolojisi, Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. 3.Güneş, E. (Ed.) - Gıda Güvenliği, Kalite ve Sürdürülebilirlik, Nobel Akademik Yayıncılık. 4.FAO/WHO - Sustainable Food Systems and One Health Framework Guidelines.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Örnek Olay İncelemesi, Sunum/Afiş Tasarımı, Grup Çalışması.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Proje Hazırlama | 2 | 7 | 14 |
| Proje Sunma | 2 | 1 | 2 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 1 | 14 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 60 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2 | 3 | ||||
| ÖÇ 2 | 3 | 2 | 2 | 3 | |||||||
| ÖÇ 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | ||||
| ÖÇ 4 | 3 | 2 | 2 | 2 | 3 | ||||||
| ÖÇ 5 | 3 | 2 | 2 | 3 | 3 | ||||||
| ÖÇ 6 | 3 | 2 | 2 | 3 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek