GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
9025001262026 PROGRAMLANABİLİR DENETLEYİCİ UYGULAMALARI Ders 1 2 3,00

Dersin Seviyesi

Önlisans

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin Amacı

PLC ile analog giriş/çıkış modülü, sensör, adım motorları, AC motorlar, elektropnömatik ve elektrohidrolik uygulamalarına ait yeterliklerin kazanılabilmesi.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

ÖĞR. GÖR. DR. LEVENT TÜRKLER

Öğrenme Çıktıları

1 PLC ile analog giriş/çıkış modülü kullanımıyla ilgili programlama buyruklarını kavrayabilme, program yazabilme ve bağlantılarını yapıp çeşitli sistemleri denetleyebilme.
2 PLC ile sensör kullanımıyla ilgili programlama buyruklarını kavrayabilme, program yazabilme ve bağlantılarını yapıp çeşitli sistemleri denetleyebilme.
3 PLC ile adım motoru ve AC motor kullanımıyla ilgili programlama buyruklarını kavrayabilme, program yazabilme ve bağlantılarını yapıp çeşitli sistemleri denetleyebilme.
4 PLC ile servo motor kullanımıyla ilgili programlama buyruklarını kavrayabilme, program yazabilme ve bağlantılarını yapıp çeşitli sistemleri denetleyebilme.
5 PLC ile elektropnömatik ve elektrohidrolik uygulamalarıyla ilgili program yazabilme ve bağlantılarını yapıp çeşitli sistemleri denetleyebilme.
6 PLC ile bir kontrol sistemini programlayarak kontrol etmek amacıyla gerekli teknikleri ve çevre birimlerini kullanma becerilerini kazanabilme ve takım çalışması içinde üzerine düşen görevleri yerine getirebilme.

Öğretim Sistemi

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Dersin İçeriği

Programlanabilir Mantık Denetleyicilerin (PLC) analog giriş/çıkış arabirimleri, sensör, adım motorları, AC motorlar, elektropnömatik ve elektrohidrolik bileşenlerin tanıtılması. PLC ile bir sistemin nasıl kontrol edileceğinin ve programlama yöntemlerinin öğretilmesi. Bu bağlamda öğrencinin program yazma becerisinin geliştirilmesi amacıyla endüstriyel uygulamalara paralel senaryolara ait programların yazılması, PLC'ye yüklenerek hata bulma ve giderme yöntemlerinin uygulanması.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Konular (Teorik) Uygulama Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 PLC Donanım Yapısı, Bellek ve Adresleme, Ladder Diyagramları PLC donanım birimlerinin incelenmesi, giriş/çıkış adreslerinin belirlenmesi ve temel Ladder programlarının oluşturulması Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama PLC temel donanım birimlerinin ve adresleme yapısının incelenmesi
2 Temel PLC Komutları, Zamanlayıcılar ve Sayıcılar Temel komutlar, zamanlayıcılar ve sayıcılar kullanılarak PLC uygulamalarının gerçekleştirilmesi Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama Temel Ladder komutlarının incelenmesi
3 Karşılaştırma, Aritmetik İşlemler, Veri İşleme ve Program Organizasyonu Karşılaştırma, matematiksel işlem, veri taşıma ve alt program yapılarını içeren PLC uygulamalarının gerçekleştirilmesi Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama PLC veri tipleri ve temel matematiksel işlemlerin incelenmesi
4 Dijital Sensörler ve PLC ile Endüstriyel Algılama Endüktif, kapasitif ve fotoelektrik sensörlerin PLC'ye bağlanması ve programlanması Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama PNP/NPN ve NO/NC sensör çıkış yapılarının incelenmesi
5 Analog Giriş/Çıkış, Analog Sensörler ve Ölçeklendirme Analog sensörlerin PLC'ye bağlanması, analog değerlerin okunması ve ölçeklendirilmesi Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama Analog sinyal türlerinin ve ölçüm aralıklarının incelenmesi
6 PLC ile Sıralı Kontrol ve Sekans Programlama Çoklu giriş ve çıkış içeren sıralı kontrol uygulamalarının gerçekleştirilmesi Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama, Problem Çözme Sıralı kontrol ve adım mantığının incelenmesi
7 PLC Programlama ve Endüstriyel Kontrol Uygulamaları Önceki haftalarda öğrenilen komutların birlikte kullanıldığı endüstriyel kontrol uygulamalarının gerçekleştirilmesi Gösterip Yaptırma, Uygulama, Problem Çözme Önceki haftalarda kullanılan PLC komutlarının gözden geçirilmesi
8 Ara sınav — — —
9 PLC ile AC Motor ve Frekans Konvertörü Kontrolü Frekans konvertörünün PLC ile kontrol edilmesi ve AC motor hız kontrolünün gerçekleştirilmesi Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama Frekans konvertörlerinin temel çalışma prensiplerinin incelenmesi
10 PLC ile Hareket Kontrolü: Adım ve Servo Motorlar Adım ve servo motorların PLC ile kontrolüne yönelik örnek uygulamaların incelenmesi ve gösterimi Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama Adım ve servo motorların çalışma ve sürülme prensiplerinin incelenmesi
11 Yüksek Hızlı Sayıcılar ve Enkoder Uygulamaları Enkoder sinyallerinin PLC ile okunması ve yüksek hızlı sayıcı uygulamalarının gerçekleştirilmesi Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama Artımsal enkoderlerin çalışma prensiplerinin incelenmesi
12 PLC Haberleşmesi ve Endüstriyel İletişim Protokolleri PLC ile diğer otomasyon cihazları arasında veri haberleşmesine yönelik uygulamaların gerçekleştirilmesi Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama Temel seri ve endüstriyel haberleşme kavramlarının incelenmesi
13 HMI ve PLC Entegrasyonu HMI ekranlarının oluşturulması, PLC değişkenlerinin izlenmesi ve kontrol edilmesi Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama HMI ve operatör paneli temel kavramlarının incelenmesi
14 PLC-HMI ile İzleme, Kontrol ve Alarm Uygulamaları PLC-HMI sistemi üzerinden proses değişkenlerinin izlenmesi, kontrol edilmesi ve alarm uygulamalarının gerçekleştirilmesi Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama HMI değişkenleri, kontrol elemanları ve alarm yapılarının incelenmesi
15 PLC Sistemlerinde Arıza Teşhisi ve Program Hata Ayıklama PLC giriş/çıkışlarının izlenmesi, bağlantı ve program hatalarının belirlenmesi ve giderilmesi Anlatım, Gösterip Yaptırma, Uygulama, Problem Çözme PLC donanım ve programlama hatalarının temel nedenlerinin incelenmesi
16 Bütünleşik PLC Otomasyon Uygulamaları Sensör, motor/sürücü ve HMI içeren bütünleşik bir otomasyon uygulamasının gerçekleştirilmesi Uygulama, Problem Çözme Gerçekleştirilecek otomasyon sisteminin program ve bağlantı yapısının hazırlanması

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

DERS KİTABI: 1. Engin, Dilşad. Programlanabilir Denetleyiciler (Ders notu) 2009, İzmir. ss. 131 2. Schneider Electric. PL7 Nano ve PL7 Micro Kurs Dökümanı. ss. 147 3. Özdemir, Ali. Elektrik motorları ve sürücüleri: elektrik makineleri ve laboratuarı, Birsen, 2007, İstanbul. ISBN: 978-9755-114897 YARDIMCI KİTAPLAR: 1. Yazır, Tahsin. PLC Otomasyon Sistemleri. Furkan Ofset, Bursa, 1997. ss. 140 2. Aksoy, Saadettin. Programlanabilir Mantık Denetleyiciler. Değişim Yayınları, İstanbul, 2004. ss. 240 ISBN: 975-8289-63-2

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 50
Ev Ödevi 2 50
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

Yok

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Derse Katılım 14 3 42
Bireysel Çalışma 14 2 28
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 10 10
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 10 10
Toplam İş Yükü (saat) 92

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12 PÇ 13 PÇ 14 PÇ 15 PÇ 16 PÇ 17 PÇ 18 PÇ 19 PÇ 20 PÇ 21 PÇ 22 PÇ 23 PÇ 24 PÇ 25 PÇ 26 PÇ 27 PÇ 28 PÇ 29 PÇ 30 PÇ 31 PÇ 32 PÇ 33 PÇ 34 PÇ 35 PÇ 36 PÇ 37 PÇ 38 PÇ 39 PÇ 40 PÇ 41 PÇ 42 PÇ 43 PÇ 44 PÇ 45
ÖÇ 1 5 5 4 3
ÖÇ 2 5 5 4 3
ÖÇ 3 5 5 3
ÖÇ 4 5 5 3
ÖÇ 5 5 5 4 3
ÖÇ 6 5 5 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek