GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 9025002332026 | BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLEME | Ders | 2 | 3 | 3,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Dersin Amacı
Öğrencilere temel mühendislik ve otomasyon sistemlerine ait mekanik bileşenlerin 3 boyutlu katı modelleme yazılımları (SolidWorks, Inventor vb.) kullanılarak tasarlanması, montajlanması ve imalat resimlerinin uluslararası standartlara uygun şekilde hazırlanması becerisini kazandırmaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
ÖĞR. GÖR. OKAN ÖZ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Bilgisayar destekli tasarım yazılımının arayüzünü ve temel komutlarını etkin şekilde kullanır. |
| 2 | 2 boyutlu teknik taslakları (sketch) geometrik ve ölçüsel ilişkiler katarak hazırlar. |
| 3 | Ekstrüzyon, döndürme, süpürme ve kabuk oluşturma gibi temel yöntemlerle 3 boyutlu katı modeller oluşturur. |
| 4 | Birden fazla parçadan oluşan mekanik sistemlerin ve otomasyon düzeneklerinin montajını (assembly) gerçekleştirir. |
| 5 | Tasarlanan katı modellerin ve montajların görünüş çıkarma, ölçülendirme ve toleranslandırma kurallarına uygun imalat resimlerini hazırlar. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
-
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Ders laboratuvar ortamında bilgisayar destekli tasarım (CAD) yazılımları kullanılarak uygulamalı olarak yürütülmektedir. Öğrencilerin derse devamlılığı ve uygulamalara katılımı zorunludur. Derste işlenen konuların pekiştirilmesi amacıyla öğrencilerin ders dışı zamanlarda kişisel bilgisayarlarında veya üniversite laboratuvarlarında katı modelleme yazılımlarıyla bireysel pratik yapmaları ve verilen haftalık uygulama tasarımlarını zamanında teslim etmeleri beklenmektedir.
Dersin İçeriği
Bilgisayar destekli tasarım (CAD) yazılımlarının temel ilkelerini, 2 boyutlu taslak (sketch) oluşturma ve geometrik ilişkilendirme tekniklerini, ekstrüzyon, döndürme ve süpürme gibi temel ve ileri katı modelleme yöntemlerini kapsamaktadır. Ders kapsamında ayrıca, birden fazla parçadan oluşan otomasyon mekanizmalarının montaj (assembly) ortamında birleştirilmesi, çakışma analizlerinin yapılması, modellerin uluslararası standartlara (ISO/TSE) uygun şekilde 2 boyutlu imalat resimlerinin çıkarılması, ölçülendirilmesi, toleranslandırılması ve malzeme listelerinin (BOM) oluşturulması uygulamalı olarak işlenmektedir.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Uygulama | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|---|
| 1 | CAD yazılımlarına giriş, arayüz tanıtımı, düzlem seçimi ve koordinat sistemleri. | Yazılım arayüz ayarları ve temel 2B taslak ekranı alıştırmaları. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Laboratuvar Uygulaması. | Ders notlarının incelenmesi ve CAD yazılım arayüzünün araştırılması. |
| 2 | 2B çizim araçları (Çizgi, Daire, Yay, Dikdörtgen) ve geometrik çizim ilişkileri. | Geometrik ilişkiler kullanarak temel 2B taslak çizimi uygulamaları. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Laboratuvar Uygulaması. | 2B geometrik çizim komutlarının tekrar edilmesi. |
| 3 | Ölçülendirme teknikleri, ölçüsel ilişkiler ve tam tanımlı (fully defined) çizim mantığı. | Eksik tanımlı taslakları tam tanımlı hale getirme ve karmaşık 2B profil çizimleri. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Problem Çözme. | Ölçülendirme standartları hakkında ön okuma yapılması. |
| 4 | Temel 3B katı oluşturma: Ekstrüzyon ile katı oluşturma ve kesme komutları. | 2B taslaklardan ekstrüzyon yöntemiyle temel makine parçalarının modellenmesi. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Laboratuvar Uygulaması. | Önceki haftaların 2B taslak çizimlerinin 3B ekstrüzyona hazırlanması. |
| 5 | Döndürerek katı oluşturma ve kesme, süpürerek katı (Sweep) formlar. | Dairesel kesitli parçaların (mil, kasnak, flanş) ve kıvrımlı boru/yay modellerinin çizimi. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Laboratuvar Uygulaması. | Döndürme eksenleri ve yol-profil ilişkileri üzerine ders notlarının incelenmesi. |
| 6 | leri katı modelleme: Loft ile katı oluşturma, unsurları aynalama ve dizileme (doğrusal/dairesel). | Farklı kesitli karmaşık gövdelerin ve çoklu unsur içeren endüstriyel parçaların çizimi. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Laboratuvar Uygulaması. | Loft kesit düzlemlerinin mantığının araştırılması. |
| 7 | ardımcı unsurlar: Radyus, Pah, Delik Sihirbazı (Hole Wizard), Diş açma ve Kabuk (Shell) komutu. | Gövde ve muhafaza kutusu gibi ince kenarlı otomasyon parçalarının işlenmesi. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Laboratuvar Uygulaması. | Standart vida ve delik ölçülerinin incelenmesi. |
| 8 | Ara Sınav (Vize). | Ara Sınav Uygulaması. | Sınav / Ölçme ve Değerlendirme. | İlk 7 haftanın konularının ve modelleme uygulamalarının tekrar edilmesi. |
| 9 | Montaj (Assembly) ortamına giriş, bileşen ekleme ve temel montaj ilişkileri (Çakışık, Eş Merkezli, Paralel). | Basit mekanik parçaların montaj ortamında birleştirilmesi. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Laboratuvar Uygulaması. | Montajı yapılacak parçaların katı modellerinin hazırlanması. |
| 10 | İleri ve mekanik montaj ilişkileri: Dişli, Kayış-Kasnak, Piston ve Doğrusal Hareket mekanizmaları. | Otomasyon sistemlerine ait hareketli düzeneklerin montajı ve mekanizma simülasyonu. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Proje Tabanlı Öğrenme. | Hareketli mekanizma türlerinin ve montaj serbestlik derecelerinin incelenmesi. |
| 11 | Montaj analizi: Çakışma ve girişim (Interference) kontrolü, Patlatılmış (Exploded View) montaj görünüşleri. | Karmaşık otomasyon montajlarında çakışma tespiti ve patlatılmış montaj animasyonu hazırlama. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Laboratuvar Uygulaması. | Patlatılmış görünüş hazırlama adımlarının gözden geçirilmesi. |
| 12 | Teknik resim (Drawing) ortamı: Çalışma sayfası, Standart görünüşler, Kesit alma ve Detay görünüş çıkarma. | 3B modellerden ISO standartlarına uygun 2B imalat resimlerinin oluşturulması. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Laboratuvar Uygulaması. | ISO/TSE görünüş çıkarma ve kesit alma kurallarının tekrarı. |
| 13 | Ölçülendirme kuralları, Geometrik ve Boyut Toleransları, Yüzey pürüzlülüğü sembolleri. | Teknik resimler üzerinde imalat toleranslarının gösterimi ve detaylı ölçülendirme uygulamaları. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Laboratuvar Uygulaması. | Geçme toleransları ve pürüzlülük değerleri tablolarının incelenmesi. |
| 14 | Malzeme Listesi (BOM - Bill of Materials) oluşturma, Antet düzenleme ve PDF/DWG çıktı alma. | Otomasyon montaj resmi için otomatik malzeme listesi ve balonlama (ballooning) uygulaması. | Anlatım, Gösterip Yaptırma, Proje Değerlendirme. | Ürün anteti ve malzeme kütüphanesi bilgilerinin hazırlanması. |
| 15 | Yarıyıl Sonu Sınavı (Final). | Yarıyıl Sonu Sınavı Uygulaması / Proje Teslimi. | ınav / Ölçme ve Değerlendirme. | Bütün dönem konularının ve 3B modelleme/montaj/teknik resim uygulamalarının tekrarı. |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Ana Ders Kitapları: SolidWorks ile Katı Modelleme ve İmalat Resmi Yazar: Prof. Dr. Ahmet CAN / Dr. Öğr. Üyesi Mustafa YILMAZ Autodesk Inventor ile 3B Tasarım ve Montaj Yazar: Yasin ŞANLI / Birsen Yayınevi Yardımcı Kaynaklar ve Materyaller: Teknik Resim ve Standartlar: Türk Standartları Enstitüsü (TSE) & ISO Teknik Resim Standartları (TS 88-20, TS 11398 vb.) Makine Elemanları ve Teknik Resim Kitabı – Prof. Dr. Şefik TANYILDIZI Dijital ve Çevrimiçi Veri Kaynakları: GrabCAD Community Library (www.grabcad.com) – Otomasyon ve mekanik parça kütüphaneleri ve 3B model incelemeleri için. TraceParts / 3D ContentCentral – Endüstriyel otomasyon bileşenlerinin (piston, sensör, motor vb.) 3B katalogları için. Autodesk / SolidWorks Resmi Eğitim Belgeleri ve Öğrenci Destek Portalı Ders Malzemeleri: Öğretim elemanı tarafından hazırlanan ders sunumları, uygulama föyleri ve haftalık çizim alıştırma parçaları (PDF / DWG / SLDPRT).
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 50 |
| Ev Ödevi | 5 | 50 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 75 |
| Ev Ödevi | 1 | 25 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
-
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 3 | 3 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 3 | 3 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 1 | 1 |
| Ev Ödevi | 6 | 5 | 30 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 80 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | PÇ 17 | PÇ 18 | PÇ 19 | PÇ 20 | PÇ 21 | PÇ 22 | PÇ 23 | PÇ 24 | PÇ 25 | PÇ 26 | PÇ 27 | PÇ 28 | PÇ 29 | PÇ 30 | PÇ 31 | PÇ 32 | PÇ 33 | PÇ 34 | PÇ 35 | PÇ 36 | PÇ 37 | PÇ 38 | PÇ 39 | PÇ 40 | PÇ 41 | PÇ 42 | PÇ 43 | PÇ 44 | PÇ 45 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 3 | 4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ÖÇ 2 | 5 | 3 | 4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ÖÇ 3 | 5 | 3 | 4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ÖÇ 4 | 5 | 3 | 4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ÖÇ 5 | 5 | 3 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek