GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 7009001212026 | SÜT KİMYASI VE BİYOKİMYASI | Ders | 1 | 1 | 3,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersi başaran öğrenciler; süt kimyası ve biyokimyasında edindiği temel bilgileri, üretim teknolojileri ve kalite kontrol kapsamında değerlendirebilecek ve üretim prosesini yönlendirebilecektir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğr. Gör. Dr. Serap FENDERYA
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Sütün temel bileşenlerinin (su, kuru madde, yağ, protein, laktoz, mineral ve vitaminler) kimyasal yapılarını ve özelliklerini açıklar |
| 2 | Sütün biyokimyasal özelliklerini, yapısında meydana gelen enzimsel ve kimyasal değişimleri kavrar |
| 3 | Süt laboratuvarında kullanılan temel analiz yöntemlerinin prensiplerini bilir ve bu analizleri güvenli bir şekilde uygular. |
| 4 | Laboratuvar sonuçlarını kaydeder, hesaplamalarını yapar ve elde edilen verileri teknik bir yaklaşımla değerlendirir. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Sütün tanımı, bileşenleri, bileşenlerin beslenme yönünden önemleri, kimyasal yapıları, reaksiyonları, oluşum mekanizmaları ve beslenme fizyolojisi yönünden önemleri incelenecektir.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Laboratuvar | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Sütün tanımı, oluşumu, elde edilmesi | Süt bileşenlerinin nitel ve nicel analizleri ile temel kimyasal testlerin uygulamalı olarak yapılması. | Anlatım, tartışma, soru-cevap ve laboratuvarda uygulamalı deney yöntemi. | İlgili hafta işlenecek teorik konuların ders kitabından önceden okunması ve laboratuvar föylerinin incelenmesi. |
| 2 | Bileşimi ve bileşimi etkileyen faktörler | Laboratuvar araç gereçlerinin tanıtımı ve numune alma teknikleri | Anlatım, soru-cevap | Süt bileşimi hakkında ders kitabının ilgili bölümünün okunması |
| 3 | Süt lipitleri, yapısı, fraksiyonları teknolojik ve fizyolojik önemleri | Sütte yoğunluk ve kuru madde tayini | Anlatım, uygulama | Süt yağının yapısı ve özellikleri üzerine ön okuma yapılması |
| 4 | Fiziksel ve kimyasal kontaminantları, oksidasyon ve hidrolizasyon olayları | Sütte yağ analizi (Gerber metodu) | Anlatım, tartışma, deney | Lipid oksidasyonu ve lipoliz konularının incelenmesi |
| 5 | Süt proteinleri yapısı, fraksiyonları | Sütte asitlik tayini (titrimetrik yöntem) | Anlatım, soru-cevap | Süt proteinleri ve kazein yapısı hakkında ön hazırlık |
| 6 | Reaksiyonların teknolojik ve fizyolojik yönden önemi | Sütte pH tayini ve sıcaklık kontrolleri | Anlatım, uygulama | Protein reaksiyonları ve ısı etkisi konularının okunması |
| 7 | Kazein pıhtılaşma olayının mekanizması | Sütte protein tayini (Kjeldahl veya formol titrasyonu hazırlığı) | Anlatım, görsel sunum | Pıhtılaşma mekanizmalarının ve rennin enziminin incelenmesi |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav / Uygulama Sınavı | Sınav uygulaması | Dönem başından beri işlenen konuların tekrarı |
| 9 | Süt şekeri yapısı, fermantasyonları, reaksiyonları, teknolojik ve fizyolojik yönden önemleri | Sütte laktoz tayini yöntemleri uygulaması | Anlatım, tartışma | Laktoz kimyası ve laktik asit fermantasyonu hakkında okuma |
| 10 | Sütün enzimleri | Sütte fosfataz ve peroksidaz enzim testleri | Anlatım, deney | Süt enzimlerinin sınıflandırılması ve pasteurizasyon kontrolü |
| 11 | Sütün vitaminleri | Sütte kalıntı testleri (antibiyotik tarama testi) | Anlatım, uygulama | Sütte bulunan suda ve yağda eriyen vitaminlerin incelenmesi |
| 12 | Sütün mineral maddeleri ve iz elementleri | Sütün kül analizi ve mineral madde hazırlığı | Anlatım, soru-cevap | Süt minerallerinin (kalsiyum, fosfor vb.) fizyolojik önemi |
| 13 | Organik asitler, koruyucu sistemi, doğal hücreler, tanımları | Süt örneklerinde somatik hücre sayımı veya mikrobiyolojik kalite testleri | Anlatım, deney | Sütün doğal koruyucu sistemleri üzerine ön okuma |
| 14 | Sütte kalıntılar: Antibiyotik, pestisit ve ağır metal kalıntıları | Sütte adulterasyon (hile) analizleri (su katılması, karbonat vb. | Anlatım, tartışma, uygulama | Gıda güvenliği ve sütte hile tespit yöntemlerinin incelenmesi |
| 15 | Fiziksel özellikleri ve teknolojik önemleri | Dönem içi laboratuvar sonuçlarının değerlendirilmesi ve raporlama | Genel tekrar ve değerlendirme | Tüm dönem konularının genel tekrarı |
| 16 | Final Sınavı | Final / Telafi Sınavı | Sınav uygulaması | Final sınavına hazırlık |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Oysun, G. 1987. Süt Kimyası ve Biyokimyası O.M.Ü Yayınları No:18 Samsun Walstra, P., Geurts. T.J., Nomen. A.,Jellemo, A., von Boekel, M., 1999. Dairy Technology. Principles of Milk Proparties and Processes Marcel Dekker, Inc. Newyork. Basel. 727 s.Atamer, M. 1983. Tereyağ Teknolojisi. A.Ü.Z.F. Yay. No:1313. Ankara Tekinşen, C. 1996. Süt Ürünleri Teknolojisi. Selçuk Ünv. Üçüncü, Mustafa . 2015. Süt ve Mamulleri Teknolojisi ISBN: 9789759895136
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Anlatım ve Tartışma (Kuramsal Ders): Sütün bileşenlerinin (su, laktoz, proteinler, yağlar, vitamin ve mineraller) kimyasal yapıları ile sütün biyokimyasal özelliklerinin sunum eşliğinde aktarılması ve tartışılması. Laboratuvar Uygulaması / Deney: Sütte temel bileşen analizleri, asitlik, pH ve çeşitli kimyasal testlerin laboratuvar ortamında uygulamalı olarak gerçekleştirilmesi. Problem Çözme ve Hesaplama: Süt bileşenleri ile ilgili miktar ve oran hesaplamalarının sınıf ortamında pratik yapılarak pekiştirilmesi.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Deney | 10 | 1 | 10 |
| Bireysel Çalışma | 15 | 1 | 15 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 10 | 1 | 10 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 5 | 1 | 5 |
| Rapor | 10 | 1 | 10 |
| Laboratuvar Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Deney Sonrası Quiz | 10 | 1 | 10 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 91 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 2 | 2 | 4 | 3 | 2 | 3 | 4 | 2 | 4 | 5 |
| ÖÇ 2 | 2 | 2 | 5 | 3 | 2 | 3 | 4 | 2 | 4 | 5 |
| ÖÇ 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 5 | 4 | 4 | 5 | 5 |
| ÖÇ 4 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 | 5 | 3 | 3 | 5 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek