GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 7009002352026 | SÜT TEKNOLOJİSİNDE EKİPMAN VE SİSTEMLER | Ders | 2 | 3 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Süt ve süt ürünleri işletmelerinde kullanılan temel makine, ekipman ve otomasyon sistemlerinin çalışma prensiplerini, hijyenik tasarımlarını (CIP/SIP) ve bakım-işletme esaslarını kavratmak.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğr. Gör. Dr. Serap FENDERYA
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Süt endüstrisinde kullanılan temel boru hatları, vana ve pompa türlerini tanımlar. |
| 2 | Sütün ısııl işleminde kullanılan plakalı/borulu ısı değiştiricilerin ve pastörizasyon/UHT sistemlerinin çalışma ilkelerini açıklar. |
| 3 | Seperatör, baktofüj ve homojenizatörlerin mekanik yapısını ve kullanım amaçlarını değerlendirir. |
| 4 | Farklı süt ürünlerinin (yoğurt, peynir, tereyağı, toz) işlenmesinde kullanılan özel ekipmanları sınıflandırır. |
| 5 | Yerinde Temizlik (CIP) ve Yerinde Sterilizasyon (SIP) sistemlerinin tasarımını ve işletilmesini analiz eder. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
-
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Ders teorik içerikli olup sanal tesis turları ve görsel teknik şemalarla desteklenecektir. Öğrencilerin süt işleme tesislerindeki ekipman akış şemalarını okuDryabilmesi hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği
Süt tesislerinde kullanılan boru, pompa, vana sistemleri; soğutma, pastörizasyon, sterilizasyon, seperasyon, homojenizasyon ekipmanları; peynir, yoğurt, tereyağı ve toz üretim makineleri ile hijyen (CIP) sistemleri.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Laboratuvar | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Süt İşletmelerinde Ekipman Tasarımı ve Hijyenik Standartlar (EHEDG, 3A) | - | Anlatım, Görsel Sunum, Soru-Cevap | Hijyenik tasarım standartları ile ilgili temel kavramların incelenmesi |
| 2 | Akışkan Transfer Sistemleri: Boru Hatları, Bağlantı Elemanları ve Vana Türleri | - | Anlatım, Teknik Şema İnceleme, Örnek Olay | Süt tesislerinde kullanılan boru ve vana tiplerinin araştırılması |
| 3 | Süt Endüstrisindeki Pompa Çeşitleri (Santrifüj, Pozitif Deplasmanlı) ve Seçim Kriterleri | - | Anlatım, Problem Çözme, Görsel Sunum | Santrifüj ve pozitif deplasmanlı pompaların çalışma prensiplerinin okunması |
| 4 | Süt Alım, Soğutma ve Depolama Tankları ile Karıştırıcılar | - | Anlatım, Beyin Fırtınası, Soru-Cevap | Süt depolama tankları ve soğutma ceketlerinin yapısal özelliklerinin incelenmesi |
| 5 | Isı Değiştiriciler (Plakalı, Borulu, Yüzey Kazımalı Isı Değiştiriciler) | - | Anlatım, Şematik Gösterim, Örnek Olay | Isı transfer mekanizmaları ve ısı değiştirici çeşitlerinin araştırılması |
| 6 | Pastörizasyon ve UHT Sistemleri (Direkt ve Endirekt Isıtma) | - | Anlatım, Akış Şeması Analizi, Soru-Cevap | Isıl işlem normları ve pasterizatör akış şemalarının incelenmesi |
| 7 | Santrifüj Ayırıcılar: Seperatörler, Klarifikatörler ve Baktofüjler | - | Anlatım, Video Gösterimi, Soru-Cevap | Santrifüj ayırma prensibi ve krema separatörlerinin yapısının okunması |
| 8 | Ara Sınav | - | Sınav | İlk 7 haftalık ders notlarının ve kaynakların tekrar edilmesi |
| 9 | Homojenizatörler ve Yüksek Basınç Sistemleri | - | Anlatım, Görsel Sunum, Örnek Olay | Homojenizasyon mekanizması ve süt yağ küreciklerinin parçalanma ilkelerinin incelenmesi |
| 10 | Fermente Süt Ürünleri (Yoğurt, Ayran) Üretim Ekipmanları ve Kuluçka/Soğutma Sistemleri | - | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma | Süzme ve pıhtı kırma ekipmanları hakkında ön bilgi edinilmesi |
| 11 | Peynir Üretim Ekipmanları (Peynir Tankları, Süzme/Presleme Ekipmanları, Haşlama-Yoğurma Makineleri) | - | Anlatım, Ekipman Şema İncelemesi, Soru-Cevap | Farklı peynir tiplerine özel mekanize üretim hatlarının araştırılması |
| 12 | Tereyağı ve Yayık Sistemleri / Evaporatörler ve Püskürtmeli Kurutucular (Süt Tozu Ekipmanları) | - | Anlatım, Video Gösterimi, Soru-Cevap | Sürekli tereyağı makineleri ve evaporatör çalışma prensiplerinin okunması |
| 13 | Yerinde Temizlik (CIP) ve Yerinde Sterilizasyon (SIP) Otomasyon Sistemleri | - | Anlatım, Akış Şeması Analizi, Örnek Olay | CIP sistemlerinde sıcaklık, süre, kimyasal konsantrasyon ve debi parametrelerinin araştırılması |
| 14 | Tesislerde Arıza Önleme, Periyodik Bakım ve Ekipman Güvenliği | - | Anlatım, Tartışma, Genel Değerlendirme | Süt tesislerinde yaygın karşılaşılan mekanik ve hijyenik arızaların incelenmesi |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Ders Kitabı: Süt Teknolojisi ve Ekipmanları - Prof. Dr. Celalettin Koçak (veya muadili Süt Teknolojisi Ders Kitapları). Yardımcı Kaynaklar: Tetra Pak Dairy Processing Handbook (Süt İşleme El Kitabı) Süt ve Süt Ürünleri Makineleri / Ekipman Kataloğu ve Teknik Dokümanları EHEDG (European Hygienic Engineering & Design Group) Hijyenik Tasarım İlkeleri
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Yüz Yüze / Online Teorik Anlatım Soru-Cevap ve İnteraktif Sınıf İçi Tartışma Görsel ve Video Destekli Sunumlar (Tesis ve Ekipman Çalışma Videoları) Ödev / Bireysel Araştırma Sunumları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Proje Hazırlama | 1 | 9 | 9 |
| Proje Sunma | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 10 | 10 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 60 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 1 | 2 | 4 | 1 | 1 | 2 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| ÖÇ 2 | 1 | 2 | 4 | 1 | 2 | 3 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| ÖÇ 3 | 1 | 2 | 4 | 1 | 1 | 3 | 5 | 3 | 4 | 5 |
| ÖÇ 4 | 2 | 2 | 4 | 2 | 2 | 3 | 5 | 4 | 4 | 5 |
| ÖÇ 5 | 1 | 2 | 3 | 1 | 3 | 3 | 4 | 5 | 4 | 3 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek