GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
7011002352026 DROG HAZIRLAMA Ders 2 3 4,00

Dersin Seviyesi

Önlisans

Dersin Sunulduğu Dil

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, öğrencilere tıbbi bitkilerden drog elde etme sürecinin temel ilkelerini kavratmak; drogların isimlendirilmesi, toplanması, kurutulması, saklanması ve sınıflandırılması konularında bilgi ve beceri kazandırmaktır. Ayrıca öğrencinin, tıbbi bitkilerin bileşimindeki etkin maddeleri (glikozit, uçucu yağ, alkaloit, vitamin, sabit yağ, reçine, tanen vb.) tanıması ve drogların kullanım şekilleri (toz, infüzyon, dekoksiyon, tentür vb.) ile drog ticaretine ilişkin temel bilgi birikimine sahip olması hedeflenir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Prof.Dr. Ayşe Betül AVCI

Öğrenme Çıktıları

1 Bitkilerden drog eldesi
2 Bitkisel drogların tanınması
3 Tıbbi ve aromatik bitkilerin içermiş oldukları etken maddelerin tanınması
4 Drogların farklı kullanım şekillerini (toz, infüzyon, dekoksiyon, tentür vb.) uygulamalı olarak hazırlanması
5 Drog hazırlama süreçlerini (toplama, kurutma, saklama) uygun teknikleri kullanarak uygular.

Öğretim Sistemi

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Dersin İçeriği

Türkiye florasının drog üretimi açısından potansiyeli; drogların isimlendirilmesi ve tarihsel gelişimi; drog hazırlama süreçleri (toplama zamanı ve tekniği, kurutma yöntemleri, saklama koşulları); tıbbi bitkilerin bileşimindeki etkin madde grupları (glikozitler, uçucu yağlar, alkaloitler, antibiyotikler, vitaminler, sabit yağlar, reçineler, tanenler); bitkisel drogların etki mekanizmaları, veriliş yolları, vücuttan atılımı ve tedavi değerleri; drogların kullanılış şekilleri (toz, hap, infüzyon, dekoksiyon, merhem, tıbbi/kokulu yağ, tentür, hülasa); drog ticareti, ulusal ve uluslararası pazar yapısı, drogların sınıflandırılması ve kalite kriterleri.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Konular (Teorik) Uygulama Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 Türkiye florasının drog üretimi açısından olanakları Herbaryum/laboratuvar tanıtımı, güvenlik kuralları, dönem planının tanıtımı Anlatım, soru-cevap Ders izlencesinin incelenmesi
2 Drogların isimlendirilmeleri ve tarihsel gelişimin aktarılması Drog isimlendirme örnekleri üzerinden inceleme Anlatım, tartışma Farmakognozi tarihine ilişkin ön okuma
3 Drogların isimlendirilmeleri ve tarihsel gelişimin aktarılması Örnek drog örneklerinin incelenmesi ve kayıt tutma Anlatım, örnek bitki incelemesi Önceki hafta konusunun tekrarı
4 Drogların hazırlanması (toplama, kurutma, saklama) Bitki toplama tekniği uygulaması Anlatım, uygulama Toplama zamanı ve tekniği hakkında ön okuma
5 Drogların hazırlanması (toplama, kurutma, saklama) Kurutma yöntemleri uygulaması ve nem/renk gözlemi Anlatım, sunu, uygulama Kurutma yöntemleri hakkında ön okuma
6 Drogların hazırlanması (toplama, kurutma, saklama) Saklama koşulları uygulaması ve ambalajlama denemesi Anlatım, sunu, uygulama Saklama koşulları hakkında ön okuma
7 Ara Sınav yok Yazılı sınav 1-6 hafta konu tekrarı
8 Tıbbi bitkilerin bileşiminde bulunan glikozit, uçucu yağ, antibiyotik ve alkaloit gibi etken maddelerin tanıtılması Uçucu yağ/alkaloit içeren örnek drogların incelenmesi Anlatım, sunu Etkin madde grupları hakkında ön okuma
9 Tıbbi bitkilerin bileşiminde bulunan vitamin, sabit yağ, reçine ve tanen gibi etken maddelerin tanıtılması Tanen/sabit yağ içeren örnek drogların incelenmesi Anlatım, sunu, uygulama 8. hafta konusunun tekrarı
10 Bitkisel drogların etki kullanışlarının anlatılması (ilaç, veriliş yolları, etkili madde, etki düzeni, vücuttan atılma, tedavi değerleri) Örnek drog-etki ilişkisi üzerinden vaka çalışması Anlatım, tartışma, örnek olay incelemesi Etki mekanizmaları hakkında ön okuma
11 Drogların kullanılış şekilleri (toz, hap, infüzyon, dekoksiyon, merhem, tıbbi yağ) Toz ve infüzyon/dekoksiyon hazırlama uygulaması Anlatım, laboratuvar uygulaması 10. hafta konusunun tekrarı
12 Drogların kullanılış şekilleri (kokulu yağ, tıbbi yağ, tentür, hülasa) Tentür ve tıbbi yağ hazırlama uygulaması Anlatım, laboratuvar uygulaması 11. hafta konusunun tekrarı
13 Drog ticareti ve drogların sınıflandırılması Hazırlanan preparatların sunumu ve raporlanması Anlatım, tartışma, sunum Drog ticareti ve pazar yapısı hakkında güncel kaynak taraması
14 Final Sınavı yok Yazılı sınav 1-13. hafta konularının tekrarı

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Baytop, A., 1993, Farmasötik Botanik Ders Kitabı, Dilek Matbaası

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Anlatım-Drog kavramı, etkin madde grupları ve tarihsel gelişimin sunumla aktarılması Soru-Cevap - Her hafta sonunda kavram kontrolü Uygulama- Toplama, kurutma, saklama, infüzyon/dekoksiyon hazırlama gibi işlemlerin laboratuvarda gösterilmesi ve uygulanması Örnek İncelemesi - Belirli bir drogun (örn. papatya, kekik, adaçayı) etkin madde profili üzerinden incelemesi Tartışma-Drog ticareti, kalite standartları ve pazar dinamikleri üzerine sınıf tartışması Laboratuvar Uygulaması-Toz, tentür, infüzyon, dekoksiyon gibi drog preparatlarının hazırlanması Sunum-Hazırlanan drog preparatlarının ve raporların sınıfta sunulması Ölçme-Değerlendirme -Ara sınav ve final sınavına yönelik tekrar

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

Yok

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 2 2
Final Sınavı 1 2 2
Uygulama/Pratik 10 10 100
Laboratuvar 1 10 10
Takım/Grup Çalışması 1 10 10
Bireysel Çalışma 1 10 10
Toplam İş Yükü (saat) 134

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10
ÖÇ 1 5 2 3 4 5 4 4 3 3 4
ÖÇ 2 3 5 3 2 4 5 3 2 5 2
ÖÇ 3 3 2 5 2 4 3 5 3 3 2
ÖÇ 4 3 1 2 5 2 2 2 5 2 2
ÖÇ 5 3 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek