GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 1995002162020 | BİLGİSAYARLI MODELLEME | Seçmeli Ders Grubu | 2 | 3 | 3,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Seramik ve cam tasarımı alanında iki boyutlu fikir eskizlerini üç boyutlu dijital ortama aktarma becerisi kazandırmak; Rhino (Rhinoceros 3D) veya eşdeğeri CAD yazılımlarının temel modelleme araçlarını (NURBS eğrileri, yüzeyler, katı modeller) öğretmek; endüstriyel seramik (sofra eşyası, karo, vitrifiye) ve cam ürünlerinin teknik çizim kurallarına uygun olarak modellenmesini, malzeme kaplamasını (render) ve hızlı prototipleme (3B baskı / CNC kalıp üretimi) süreçlerine hazır veri çıktısı alınmasını sağlamaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Bilgisayar destekli tasarım yazılımının (CAD) arayüzünü, koordinat sistemlerini ve temel komut dizilimini etkin biçimde yönetir. |
| 2 | İki boyutlu teknik çizim ve profil eğrilerini (NURBS curve) ölçülü ve hatasız biçimde çizer. |
| 3 | Döndürerek (revolve), süpürerek (sweep) ve yükselterek (loft/extrude) açık veya kapalı 3B yüzeyler ve hacimli formlar türetir. |
| 4 | Seramik ve cam sofra eşyası, vazo, fincan, kulp gibi formların üretim ve kullanım ergonomisine uygun katı (solid) modellerini oluşturur. |
| 5 | Dijital modellere cam geçirgenliği ve seramik sır/doku özelliklerine uygun malzeme atayarak temel seviyede fotogerçekçi render alır. |
| 6 | Modellenen tasarımları 3B baskı ve CNC tezgâhlarında kalıp üretimine uygun veri formatlarına (STL, OBJ, STEP) dönüştürür. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Ders bilgisayar laboratuvarında lisanslı 3B modelleme yazılımları (Rhino vb.) eşliğinde yürütülür; öğrencilerin kişisel bilgisayarlarına ilgili yazılımın öğrenci sürümlerini kurarak laboratuvar dışı haftalık modelleme alıştırmalarını aksatmadan tamamlaması gerekir. Dijital modelleme projelerinde dosya adlandırma standartlarına, katman (layer) düzenine ve modelin su geçirmez (watertight / closed solid polysurface) olmasına üretim hassasiyeti açısından dikkat edilmelidir.
Dersin İçeriği
Bilgisayar destekli tasarımın (CAD) temelleri ve arayüz tanıtımı (görünüş pencereleri, koordinat eksenleri, katmanlar); 2B eğri (curve) çizim araçları, hassas çizim komutları (Osnap, Grid, Ortho); eğrilerden yüzey oluşturma teknikleri (Extrude, Revolve, Loft, Sweep); katı modelleme komutları (Booleans, Fillet/Chamfer); dairesel ve asimetrik seramik/cam kap formlarının modellenmesi; kulp, kapak ve detay tasarımı; malzeme atama, şeffaflık, cam kırılma indisi ve seramik sır kaplama render pratikleri; modelleme dosyalarının 3B baskı ve CNC kalıp üretimi için aktarımı (STL, STEP, IGES dışa aktarma).
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Sayısal tasarım ve CAD dünyasına giriş; piksel/vektör farkı, NURBS ve mesh geometri mantığı. | Anlatım, Demonstrasyon. | Bilgisayar laboratuvarı ve yazılım erişim izinlerinin kontrol edilmesi. |
| 2 | İki boyutlu çizim araçları: Doğrular, poligonlar, yaylar ve serbest NURBS eğrileri; hassas kilitlenme (Osnap: End, Mid, Cen, Int). | Gösterip Yaptırma, Laboratuvar Uygulaması. | Boyutlandırılmış basit ürün eskizlerinin hazırlanması. |
| 3 | Eğri düzenleme komutları: Trim, Split, Join, Explode, Offset, Fillet; eğri süreklilik dereceleri. | Anlatım, Laboratuvar Uygulaması. | Bir porselen tabağın teknik kesit ölçülerinin çıkarılması. |
| 4 | Eğriden yüzeye geçiş I: Revolve (eksen etrafında döndürme) komutu; rotasyonel simetriye sahip seramik/cam gövdeler. | Gösterip Yaptırma, Bireysel Çalışma. | Döndürülerek üretilecek şişe formlarının profil eskizleri. |
| 5 | Eğriden yüzeye geçiş II: Extrude ve Loft komutları; açık ve kapalı eğrilerin yükseltilmesi, yüzey doğrultuları (normal yönleri). | Anlatım, Demonstrasyon, Laboratuvar Uygulaması. | Farklı kesit katmanlarından oluşan form şemaları hazırlama. |
| 6 | Ray boyunca süpürme (Sweep 1 Rail ve Sweep 2 Rail) komutları; kılavuz eğrilerle organik form türetme. | Gösterip Yaptırma, Uygulama. | Fincan kulp profillerinin ve akış çizgilerinin çizilmesi. |
| 7 | Katı modelleme (Solid Tools): Boolean Union (birleştirme), Difference (çıkarma) ve Intersection (kesişim); et kalınlığı verme (Offset Surface). | Laboratuvar Uygulaması, Birebir Kontrol. | Fincan-kulp birleşim anatomisi üzerine eskiz çalışması. |
| 8 | Ara Sınav (Laboratuvar Uygulama Sınavı). Verilen teknik kesit ve ölçüler doğrultusunda 3B modelleme ve yüzey operasyonları sınavı. | İlk 7 haftanın modelleme araçlarının ve kısa yollarının tekrarı. | Uygulamalı Sınav Oturumu. |
| 9 | Kenar yumuşatma ve pah kırma (Fillet Edge, Chamfer Edge); yüzey patlamalarını giderme ve tolerans ayarları. | Gösterip Yaptırma, Uygulama. | Hatalı/açık yüzey kenarlarını tespit etme komutlarını inceleme. |
| 10 | Görsel içerik üretimi ve sosyal medya stratejisi: Instagram, Pinterest ve TikTok algoritmaları; estetik feed planlama, dikey video (Reels) üretimi, hashtag optimizasyonu ve aylık içerik takvimi kurgusu. | Bir tasarım markası için 4 haftalık örnek sosyal medya içerik takvimi tasarlama. | Bir tasarım markası için 4 haftalık örnek sosyal medya içerik takvimi tasarlama. |
| 11 | Yaratıcı sektörler için e-ticaret altyapısı ve pazar yerleri: Bağımsız web sitesi (Shopify, WooCommerce) ile küresel/yerel pazar yerlerinin (Etsy, Shopier, Amazon Handmade) karşılaştırılması; komisyon yapıları ve sanal pos sistemleri. | Anlatım, Platform Arayüz İncelemesi, Soru-Yanıt. | Etsy ve Shopier mağaza açılış prosedürlerini ve satıcı panellerini inceleme. |
| 12 | Arama Motoru Optimizasyonu (SEO) ve ürün listeleme teknikleri: Etsy SEO algoritmaları, anahtar kelime (keyword) araçları, tıklanma oranı yüksek ürün başlığı kurgulama, 13 etiket stratejisi ve ürün açıklama metni yazımı. | Anlatım, Canlı Mağaza Simülasyonu, Uygulama. | 3 farklı seramik/cam ürün için anahtar kelime havuzu ve teknik ürün açıklaması metni hazırlama. |
| 13 | Ücretli dijital reklamcılık temelleri: Meta Ads Yöneticisi (Instagram ve Facebook sponsorlu içerikler), hedef kitle ve ilgi alanı filtreleri, reklam bütçelendirmesi, ROAS (reklam harcaması getirisi) hesabı ve Google Arama reklamları. | Anlatım, Gösterip Yaptırma (Reklam paneli demonstrasyonu), Problem Çözme | Örnek bir ürün lansmanı için haftalık reklam kurgusu ve bütçe planı hazırlama. |
| 14 | E-ticarette operasyonel süreçler ve müşteri deneyimi: Kırılgan cam ve seramik ürünlerde ambalajlama standartları, koli dayanımı; uluslararası kargo/lojistik, mikro ihracat (ETGB), iade yönetimi ve müşteri ilişkileri. | Anlatım, Demonstrasyon, Örnek Olay Analizi. | Güvenli ambalajlama malzemelerini ve uluslararası mikro ihracat kargo tarifelerini araştırma. |
| 15 | Fikri ve sınai mülkiyet hakları: Tasarım tescili, marka tescil süreçleri (TÜRKPATENT), telif hakları (FSEK), intihal/kopya ürün riskleri, ticari sözleşmeler ve mesleki etik kurallar. | Anlatım, Hukuki Vaka İncelemesi, Tartışma. | TÜRKPATENT tasarım tescil bültenlerinden tescil edilmiş seramik/cam ürün örneklerini inceleme. |
| 16 | Dönem boyunca geliştirilen tasarım markasının; iş modeli, maliyet-fiyat analizleri, e-ticaret mağaza tasarımı, SEO stratejisi ve dijital reklam planını içeren kapsamlı girişimcilik projesinin jüri önünde sunumu ve notlandırılması. | Final Projesi Sunumu / Jüri Değerlendirmesi. | Final sunum slaytlarının ve proje dosyasının tek bir dijital PDF portfolyosu halinde teslim edilmesi. |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Schrand, R. (2020). Rhinoceros 3D: The Complete Guide to Surface and Solid Modeling. CADArtisan Press. Cheng, R. (2014). Inside Rhinoceros 5. Cengage Learning. Akın, Ö. (2018). Bilgisayar Destekli Tasarım ve 3 Boyutlu Modelleme Temelleri. Nobel Akademik Yayıncılık. McNeel Rhinoceros Resmi Eğitim Kılavuzları ve Seviye 1/2 Eğitim Notları (docs.mcneel.com).
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Anlatım (Kuramsal Sunum) / Lecture: CAD geometrisi, vektör/NURBS mantığı, yüzey süreklilikleri ($G_0, G_1, G_2$) ve endüstriyel üretim kısıtlarının sunumu.Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) / Demonstration: Eğri çizimi, yüzey örme, katı modelleme ve render ayarlarının projeksiyon üzerinden adım adım canlı olarak gösterilmesi.Uygulama / Bilgisayar Laboratuvarı Pratiği / Lab Practice: Öğrencilerin haftalık verilen form ödevlerini bilgisayar başında bizzat modellemesi ve tesviye etmesi.Bireysel Kritik ve Masa Başı Kontrol / Desk Review: Modellenen formların manifold/katı doğruluğu, et kalınlığı ve ölçü uyumu açısından dosya üzerinde tek tek incelenmesi.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Uygulama/Pratik | 14 | 1 | 14 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 1 | 14 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 7 | 7 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 8 | 8 |
| Ev Ödevi | 5 | 3 | 15 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 90 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 2 | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 4 | 4 | 3 | 2 |
| ÖÇ 2 | 2 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 4 | 4 | 3 | 2 |
| ÖÇ 3 | 3 | 4 | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | 4 | 3 | 2 |
| ÖÇ 4 | 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | 3 | 3 |
| ÖÇ 5 | 3 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | 3 | 2 |
| ÖÇ 6 | 2 | 3 | 4 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 3 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek