GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 1995001392023 | TEMEL SANAT EĞİTİMİ | Ders | 1 | 1 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Öğrencilere temel tasarım ilke ve elemanlarını (nokta, çizgi, leke, form, renk, doku, kompozisyon, denge, ritim, zıtlık) kuramsal ve pratik düzeyde kavratmak; iki ve üç boyutlu yüzeylerde görsel algı, hacim duygusu, kompozisyon kurma becerisi kazandırarak seramik ve cam tasarım süreçlerine alt yapı oluşturacak estetik ve yaratıcı düşünme disiplinini kazandırmaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Beril REİS
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Temel sanat ve tasarımın temel kavramlarını, öğelerini (nokta, çizgi, leke, form, renk, doku) ve ilkelerini kuramsal düzeyde açıklar. |
| 2 | İki boyutlu yüzey üzerinde açık-koyu (valör), leke ve hacim ilişkilerini kullanarak özgün görsel kompozisyonlar kurgular. |
| 3 | Renk teorisi, renk çemberi ve armoni-kontrast kurallarını uygulayarak tasarımlarında etkili renk ilişkileri oluşturur. |
| 4 | Görsel ve dokunsal doku araştırmaları yaparak farklı malzeme ve tekniklerle yüzey çeşitliliği üretir. |
| 5 | İki boyutlu düzlemden rölyef ve üç boyutlu forma geçiş aşamalarını kavrayarak seramik ve cam tasarım süreçlerine yönelik biçimsel/hacimsel eskizler geliştirir. |
| 6 | Dönem boyunca ürettiği eskiz, araştırma ve uygulama çalışmalarını sistematik biçimde arşivleyerek mesleki sunum standartlarına uygun bir dönem sonu portfolyosu hazırlar. |
| 7 | Bireysel ve grup kritiklerinde kendi çalışmalarını ve akranlarının projelerini tasarım ilkeleri çerçevesinde analitik ve yapıcı bir dille değerlendirir. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Öğrencilerin ders süresince oluşturduğu eskiz, etüt ve araştırma paftalarını eksiksiz bir şekilde arşivleyerek dönem sonu portfolyosu (dosya) olarak teslim etmesi beklenir. Uygulama saatlerinde atölye iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çalışma masası düzenine ve malzeme kullanım disiplinine titizlikle uyulmalıdır. Teorik anlatımların ardından verilen uygulama ödevlerinin seramik ve cam malzeme yüzeylerine veya biçimlerine aktarılabilirliği üzerine eleştirel atölye değerlendirmeleri (kritikler) yapılır.
Dersin İçeriği
Görsel algı mekanizmaları ve temel tasarım kavramları; nokta ve çizgi ile yüzey düzenlemeleri; leke, açık-koyu ve hacim ilişkisi; doku çalışmaları ve yüzey oluşturma teknikleri; renk kuramı, renk çemberi, armoni ve kontrast ilişkileri; kompozisyon ilkeleri (denge, hiyerarşi, ritim, oran-orantı, birlik-çeşitlilik); iki boyutlu düzlemden rölyef ve üç boyutlu form aşamalarına geçiş uygulamaları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Uygulama | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Temel sanat eğitiminin tanımı, kapsamı, hedefleri ve tasarım disiplinlerindeki (özellikle seramik ve cam alanındaki) yeri. Görme biçimleri, görsel algı mekanizmaları ve Gestalt algı kuramlarına genel giriş. Tasarım elemanlarına giriş: Nokta kavramı; noktanın yapısal özellikleri, yön, hareket, yoğunluk ve yüzeyde yarattığı gerilim/çekim etkileri. | 35x50 cm resim kağıdı üzerinde dereceli kurşun kalemler (2B-4B) ve mürekkep/pilot kalem kullanılarak serbest ve kurallı nokta çalışmaları. Noktanın sıklaşıp seyrekleşmesiyle açık-koyu (valör), leke ve derinlik etkisi yaratma; statik ve dinamik kompozisyon eskizleri. | Anlatım / Görsel ve slayt destekli sunum (Sanat ve doğadan örneklerle nokta analizi). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Teknik kullanım, kalem açısı ve yüzey hakimiyti). Atölye Uygulaması (Bireysel eskiz ve çizim pratikleri). Birebir Eleştiri / Masa Başı Kritiği. | Ders izlencesi, stüdyo iş sağlığı ve güvenliği kuralları ile dönem boyunca kullanılacak malzeme listesinin incelenmesi. Doğada, mikroskobik formlarda ve insan yapımı çevrede yer alan nokta/doku örneklerine dair görsel araştırma yapılması ve örnek görsellerin eskiz defterine kaydedilmesi. lk hafta için gerekli temel çizim gereçlerinin (35x50 canson kağıt, 2B/4B kalemler, silgi, cetvel, altlık) temin edilmesi. |
| 2 | Tasarım elemanı olarak çizgi: Çizginin tanımı, yapısal özellikleri ve ifade olanakları. Çizgi türleri (düz, eğri, kırık, diyagonal, organik/geometrik) ve psikolojik etkileri (durağanlık, hareket, gerilim, yön, hız). Çizgisel ritim, kontur, çizgiyle sınırlandırma ve çizgi kalınlıkları/yoğunlukları aracılığıyla iki boyutlu düzlemde açık-koyu (valör) ile derinlik hissi oluşturma. | 35x50 cm kağıt üzerinde farklı sertlikteki kurşun kalemler (2B, 4B, 6B) ve mürekkepli/pilot kalemler ile çizgi etütleri. Çizgilerin yönü, kalınlığı, sıklığı ve aralıkları değiştirilerek yüzeyde hareket, ritim ve valör (açık-orta-koyu) geçişleri oluşturma; modüler ve serbest çizgisel kompozisyon çalışmaları. haftanın nokta uygulamalarının sınıf panosunda değerlendirilmesi (grup kritiği). | Anlatım / Görsel ve slayt destekli sunum (Modern sanat, grafik ve seramik/cam yüzey desenlerinden çizgi örneklerinin incelenmesi). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Çizgi kalınlığı kontrolü, bilek/kol hareketi ve serbest çizgi disiplini). Atölye Uygulaması ve Bireysel Pratik. Soru-Cevap ve Grup Kritiği (Pano üzerinde toplu değerlendirme). | 1. hafta verilen nokta kompozisyonu ödevinin paspartu/temiz teslim formatına getirilerek atölyeye getirilmesi. Doğal ve yapay nesnelerdeki çizgisel dokuların (ağaç kabukları, yaprak damarları, mimari strüktürler, tel örgüler vb.) fotoğraflanması veya eskiz defterine etüt edilmesi. Ders için dereceli kurşun kalemler, teknik çizim kalemleri (0.3, 0.5, 0.8 fineliner/pilot), cetvel ve 35x50 cm çizim kağıtlarının hazır bulundurulması. |
| 3 | Nokta ve çizgi elemanlarının sentezi: İki temel elemanın bir arada kullanımı ile yüzey organizasyonu. Leke kavramı ve lekesel değerler: Nokta ve çizgi yoğunluklarının lekeye dönüşme süreçleri. Açık-koyu (valör) derecelendirmesi: Ton basamakları, ışık-gölge dağılımı, zıtlık (kontrast) ve görsel hiyerarşi oluşturma. İki boyutlu düzlemde hacim, derinlik ve boşluk-doluluk (pozitif-negatif alan) dengesi. | 35x50 cm kağıt üzerinde 9 basamaklı gri skala (ton/valör cetveli) oluşturulması (2B–6B kalemler veya tarama ucu/mürekkep ile). Nokta ve çizginin ritmik ve yoğunluklu birlikteliğiyle pozitif-negatif alan dengesini gözeten serbest veya geometrik soyut bir leke kompozisyonu tasarımı. Önceki haftanın çizgi etütlerinin pano üzerinde değerlendirilmesi (grup kritiği). | Anlatım / Görsel ve slayt destekli kuramsal aktarım (Sanat tarihinde ve seramik-cam form/yüzey dekorlarında leke, ışık-gölge ve valör analizleri). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Geçişli tarama teknikleri, lekesel homojenlik ve ton skalası oluşturma yöntemleri). Atölye Uygulaması ve Bireysel Pratik. Birebir Masa Başı Değerlendirmesi ve Ortak Pano Kritiği. | 1. haftada verilen çizgi kompozisyonu final çiziminin tamamlanarak atölyeye getirilmesi. Eskiz defterine ışık-gölge karşıtlığı güçlü olan siyah-beyaz fotoğraf, illüstrasyon veya mimari yüzey kesitlerinden oluşan görsel arşiv/eskiz derlemesi yapılması. Ders için dereceli kurşun kalemler (HB, 2B, 4B, 6B), yumuşak silgi, leke dağıtıcı (tortillon/dağıtıcı kağıt kalem), cetvel ve 35x50 cm canson kağıtların hazırlanması. |
| 4 | Doku (tekstür) kavramı: Tanımı, doğadaki ve yapay çevredeki varoluş biçimleri. Doku sınıflandırmaları: Görsel (optik) doku ve dokunsal (taktil) doku ayrımları; doğal, yapay, geometrik ve organik doku türleri. Seramik ve cam sanatında dokunun yeri: Kil yüzeyinde doku izleri, rölyef etkileri, camın mat/parlak, pürüzlü/saydam dokusal kontrastları. İki boyutlu yüzeyde doku yanılsaması (illüzyon) yaratma yöntemleri; açık-koyu ve çizgi-nokta birlikteliğiyle doku kurgusu. | 35x50 cm kağıt üzerinde modüler alanlar (kareler/dikdörtgenler) oluşturularak farklı tekniklerle (noktalama, tarama, sürtme/frottaj, leke) görsel doku etütleri üretilmesi. Doğal veya yapay bir nesnenin (ağaç kabuğu, sünger, taş, kumaş vb.) görsel dokusunun iki boyutlu yüzeye aktarılması ve soyut bir doku kompozisyonunun kurgulanması. haftanın leke ve valör çalışmalarının pano üzerinde değerlendirilmesi (grup kritiği). | Anlatım / Görsel ve slayt destekli sunum (Doğadan makro doku fotoğrafları ile seramik ve cam sanatından yüzey dokusu örneklerinin incelenmesi). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Frottaj/sürtme tekniği, doku aktarımı, tarama ve serbest doku üretimi). Atölye Uygulaması ve Bireysel Pratik. Soru-Cevap ve Masa Başı / Pano Kritiği. | afta leke ve valör kompozisyonu ödevinin tamamlanıp teslim formatında getirilmesi. Doğadan ve çevreden farklı dokusal özelliklere sahip küçük ölçekli nesnelerin (kuru yaprak, ağaç kabuğu, dantel, zımpara kağıdı, oluklu mukavva vb.) atölyeye getirilmek üzere toplanması. Ders için kurşun kalemler, füzen/kömür kalem, mürekkep, tarama ucu veya fineliner kalemler, yumuşak grafit çubuklar ve 35x50 cm çizim kağıtlarının hazırlanması. |
| 5 | Dokunsal (taktil) doku ve malzeme araştırmaları: Malzemenin kendi yapısal dokusunun tasarım öğesi olarak kullanımı. İki boyutlu yüzeyde kolaj (kesme-yapıştırma) ve asamblaj mantığı; farklı dokusal yüzeylerin bir araya gelmesiyle oluşan kontrast ve armoni ilişkileri. Rölyefe (alçak kabartma) ilk adım: Yüzey yükseltileri, katmanlaşma, ışığın yüzey dokusuyla etkileşimi ve gölge oluşumları. Seramik ve cam uygulamalarında malzeme katmanları: Çamurda doku kalıpları/baskıları, camda kumlama, asitle dağlama ve füzyon dokuları ile kavramsal bağlantılar. | 35x50 cm sert zemin (mukavva veya kalın fon kartonu) üzerinde kolaj yöntemiyle dokunsal doku kompozisyonu üretimi. Farklı dokulardaki atık ve doğal malzemelerin (oluklu mukavva, zımpara kağıdı, gazlı bez, ip, kuru yaprak vb.) kesilerek, yırtılarak ve katmanlanarak yüzey üzerinde ritim, denge ve dokusal kontrast oluşturacak şekilde bir araya getirilmesi. | Anlatım / Görsel ve slayt destekli kuramsal aktarım (Modern kolaj sanatçıları, avangard akımlar ve çağdaş seramik/cam rölyef yüzeyleri). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Farklı malzemelerin yüzeye tutturulması, katman oluşturma ve kompozisyonel leke dengesinin malzeme dokusuyla kurulması). Atölye Uygulaması ve Bireysel Pratik. Birebir Masa Başı Değerlendirmesi ve Ortak Pano Kritiği. | Kolaj uygulamasında kullanılmak üzere farklı dokularda çeşitli malzemelerin (örneğin gazete/dergi parçaları, jüt bezi, oluklu mukavva, zımpara kağıdı, kuru bitki parçaları, ip) toplanarak atölyeye getirilmesi. Ders için 35x50 cm gri mukavva / Bristol karton, maket bıçağı, makas, beyaz tutkal (ahşap tutkalı), kağıt bant ve yapıştırıcı çeşitlerinin hazır bulundurulması. |
| 6 | Renk kuramına giriş: Rengin fiziksel, fizyolojik ve psikolojik boyutları; ışık rengi (RGB) ile pigment rengi (CMYK/RYB) arasındaki temel farklar. İtten renk çemberi: Ana renkler (sarı, kırmızı, mavi), ara renkler (turuncu, yeşil, mor) ve üçüncü basamak (tersiyer) renklerin oluşumu. Rengin temel nitelikleri: Renk tonu (hue), renk değeri/açıklık-koyuluk derecesi (value/brightness) ve doygunluk/canlılık (kroma/saturation). Seramik sırlarındaki ve cam eriyiklerindeki metal oksit renklendiriciler ile pigment davranışı arasındaki kavramsal paralellikler. | 50x70 cm canson kağıdı üzerine 12 dilimli İtten Renk Çemberi'nin pergel ve gönye ile geometrik kurgusunun çizilmesi. Guaj boya kullanılarak yalnızca 3 ana renk (primer sarı, magenta/kırmızı, cyan/mavi) ve beyaz yardımıyla ara ve tersiyer renklerin karıştırılıp renk çemberi alanlarına homojen (opak ve fırça izi bırakmadan) biçimde uygulanması. haftanın dokunsal doku (kolaj) çalışmalarının pano üzerinde değerlendirilmesi (grup kritiği). | Anlatım / Görsel ve slayt destekli kuramsal sunum (Renk kuramcıları, Newton, Goethe, Itten ve Bauhaus renk deneyleri). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Guaj boyanın kıvam ayarı, pigment karıştırma incelikleri, fırça hakimiyeti ve homojen yüzey boyama tekniği). Atölye Uygulaması ve Bireysel Renk Denemeleri. Birebir Masa Başı Değerlendirmesi ve Ton Kontrolü. | hafta dokunsal doku kolaj çalışmasının tamamlanarak teslim formatında atölyeye getirilmesi. Guaj boya seti (tercihen tasarım/grafik kalitesinde ana renkler: primer sarı, primer kırmızı/magenta, primer mavi/cyan ve örtücü beyaz), düz uçlu sentetik fırçalar (farklı numaralar), su kabı, boya paleti, pergel, cetvel ve 50x70 cm çizim kağıdının hazır bulundurulması. Doğada ve görsel sanatlarda renk geçişlerine ve çember uyumlarına yönelik görsel kaynak taraması yapılması. |
| 7 | Johannes Itten'in 7 Renk Kontrastı teorisi: Yalın renk kontrastı, açık-koyu kontrastı, soğuk-sıcak kontrastı, tamamlayıcı (komplementer) kontrast, eşzamanlı (simültane) kontrast, kalite (doygunluk) kontrastı ve miktar (kantite/oran) kontrastı. Renk armonileri (tek renkli/monokrom, benzer/analog, karşıt/tamamlayıcı, üçlü/triadik renk uyumları). Renklerin psikolojik, mekânsal ve optik etkileri: Sıcak renklerin öne çıkması, soğuk renklerin geriye çekilmesi; renklerin birbirini algısal olarak dönüştürme dinamikleri. Seramik ve cam yüzey tasarımlarında renk kontrastlarının görsel derinlik ve odak noktası oluşturmadaki rolü. | 35x50 cm canson kağıdı üzerine belirlenen modüler geometrik veya soyut bir kompozisyonun en az iki farklı renk kontrastı türü (örneğin: soğuk-sıcak kontrastı ve tamamlayıcı kontrast) kullanılarak guaj boya ile iki ayrı varyasyon halinde uygulanması. Renklerin doygunluk, açık-koyu ve alan büyüklüğü ilişkilerinin kontrollü bir şekilde boyanması. haftanın İtten Renk Çemberi çalışmalarının pano üzerinde renk tutarlılığı ve homojenlik açısından değerlendirilmesi (grup kritiği). | Anlatım / Görsel ve slayt destekli kuramsal sunum (Tarihsel sanat akımlarından Fovizm, De Stijl, Op-Art ve modern vitray/mozaik eserler üzerinden renk kontrastlarının incelenmesi). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Tamamlayıcı renklerin yan yana geldiğinde yarattığı titreşim etkisi, renkleri nötrleştirme ve doygunluğu kırma teknikleri). Atölye Uygulaması ve Bireysel Renk Pratikleri. Birebir Masa Başı Değerlendirmesi ve Pano Kritiği. | haftada başlanan İtten Renk Çemberi'nin tüm renk dilimleri eksiksiz ve temiz biçimde tamamlanarak teslim formatında atölyeye getirilmesi. Seçilen iki renk kontrastı türü için eskiz defterinde kompozisyon ve renk planlama eskizlerinin (renk taslaklarının) hazırlanması. Guaj boya seti, palet, düz ve ince uçlu sentetik fırçalar, su kapları, kağıt bant, cetvel ve 35x50 cm resim kağıtlarının stüdyoya hazır getirilmesi. |
| 8 | Ara Sınav / Dönem İçi Değerlendirme ve Genel Kritik Oturumu. İlk 7 haftalık sürecin kuramsal ve pratik kazanımlarının (nokta, çizgi, leke/valör, görsel-dokunsal doku, renk teorisi ve renk kontrastları) bütüncül olarak gözden geçirilmesi. Tasarım ilkeleri (armoni, kontrast, denge, ritim, hiyerarşi) çerçevesinde eleştirel analiz yöntemleri; işi nesnel kriterlerle okuma ve ifade etme terminolojisi. İki boyutlu yüzey araştırmalarından döneminin ikinci yarısında yer alacak üç boyutlu form ve seramik-cam malzeme ilişkisine geçiş sürecinin tanıtımı. | Ara Sınav Uygulaması: Öğrencilerin dönem başından bu yana ürettiği tüm eskiz, etüt, skala ve nihai ödev paftalarını atölye sergileme panolarına kurallara uygun şekilde asması. Her öğrencinin kendi çalışma sürecini, karşılaştığı teknik/kavramsal güçlükleri ve çözüm yöntemlerini jüri önünde sözlü olarak sunması. Kolektif jüri değerlendirmesi; bireysel portfolyo eksiklerinin ve revizyon ihtiyaçlarının belirlenmesi. | üri Değerlendirmesi / Sözlü Sunum ve Savunma (Öğrenci sunumu eşliğinde kuramsal sorgulama). Kolektif Tartışma ve Akran Değerlendirmesi (Peer review). Bireysel Geribildirim (Dönem içi başarı notunun tespiti ve gelişim planı). | haftadan 7. haftaya kadar tamamlanan tüm çalışmaların (Nokta, Çizgi, Leke, Doku, Kolaj, Renk Çemberi, Renk Kontrastları) eksiksiz, temiz, paspartulu veya standart formatta sergilenmeye hazır hale getirilmesi. Eskiz defterinin (dönem içi araştırma, eskiz ve notların) sunuma dahil edilmek üzere düzenlenmesi. Pano asımı için maskeleme bandı, raptiye ve kişisel sunum araçlarının hazır bulundurulması. |
| 9 | Hafta 9 / Week 9 Konular (Teorik) / Topics (Theoretical): Kompozisyon kuramına giriş: Kompozisyonun tanımı, yüzey bölüntüleme ve optik merkez kavramı. Temel kompozisyon ilkeleri: Denge (simetrik, asimetrik, radyal/dairesel denge), ritim, hareket ve dinamizm. Görsel hiyerarşi, odak noktası (vurgu) oluşturma ve yönlendirici akslar. İki boyutlu yüzeyde armoni (uyum) ile zıtlık (kontrast) dengesi; parçadan bütüne ulaşma stratejileri. Seramik karo/pano kompozisyonları ve vitray cam kurgularında ritim, aks ve simetri-asimetri dengesinin analizi. | 35x50 cm canson kağıdı üzerinde, belirlenen geometrik veya organik modüller kullanılarak asimetrik denge ve ritim ilkelerini merkeze alan bir kompozisyon tasarımı. Kompozisyon içinde açık-koyu leke dengesi ve odak noktası hiyerarşisinin kurulması (guaj boya veya füzen/mürekkep ile tek renk/monokrom uygulama). Ara sınav jüri değerlendirmesinden çıkan sonuçların ve revizyon notlarının kısaca gözden geçirilmesi. | Anlatım / Görsel ve slayt destekli kuramsal sunum (Klasik ve modern sanat eserleri, Bauhaus kompozisyonları ve çağdaş seramik/cam pano örnekleri üzerinden analiz). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Eskiz üzerinde optik ağırlık merkezinin tayini, dinamik aks çizgilerinin tespiti ve lekesel dengeleme yöntemleri). Atölye Uygulaması ve Bireysel Eskiz Geliştirme. Birebir Masa Başı Kritiği. | Ara sınav jüri değerlendirmesinde belirtilen olası eksik veya revizyonların tamamlanması. Eskiz defterinde simetrik ve asimetrik düzenlemeleri konu alan en az 4 farklı küçük ölçekli (thumbnail) kompozisyon taslağının hazırlanması. Çizim araçları (kurşun kalemler, cetvel, gönye, pergel), 35x50 cm çizim kağıdı ve monokrom boyama için siyah/beyaz guaj boya seti veya mürekkep takımlarının atölyeye getirilmesi. |
| 10 | Kompozisyonda oran-orantı, ölçek ve hiyerarşi kavramları; Altın Oran (Fibonacci dizisi) ve görsel armonideki matematiksel/geometrik altyapı. Birlik (bütünlük) ve çeşitlilik (bütün içinde zenginlik/varyasyon) prensipleri; parçaların bir araya gelerek tek bir görsel bütün (gestalt) oluşturma mekanizmaları. Egemenlik (dominantlık) ve görsel vurgu: Yüzeyde yönlendirici elemanlar, odaklanma alanları ve kompozisyonun göz tarafından taranma rotası (göz hareketi). Seramik form geometrisi (vazo, çanak, kap formu oranları) ile vitray bölüntüleme akslarında oran-orantı ve birlik ilkelerinin analiz | 35x50 cm canson kağıdı üzerinde, belirlenen bir geometrik veya organik ana birimin (modülün) farklı ölçek, yön ve açık-koyu değerleriyle çoğaltılarak birlik ve çeşitlilik dengesini kuran bir kompozisyon tasarımı. Tasarımda Altın Oran ya da belirli bir orantı sistemi (kare, kök dikdörtgenler vb.) kullanılarak güçlü bir odak noktasının (dominant alan) kurgulanması ve guaj boya ile sınırlı renk paleti (örneğin tamamlayıcı renk çifti veya benzer renkler) uygulanması. haftanın asimetrik denge ve ritim çalışmalarının sınıf panosunda değerlendirilmesi (grup kritiği). | Anlatım / Görsel ve slayt destekli kuramsal aktarım (Tarihsel mimaride, klasik heykelde ve doğada Altın Oran örnekleri; seramik kap formlarında oran analizleri). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Modül çoğaltma, geometrik bölüntüleme cetvelleri ve görsel hiyerarşi oluşturma yöntemleri). Atölye Uygulaması ve Bireysel Pratik. Birebir Masa Başı Değerlendirmesi ve Ortak Pano Kritiği. | hafta ritim ve asimetrik denge kompozisyonunun tamamlanıp teslim formatında atölyeye getirilmesi. Eskiz defterinde doğadaki matematiksel oranlara (deniz kabuğu spiral kesiti, ayçiçeği çekirdek dizilimi vb.) ve modüler yüzey kaplamalarına yönelik görsel araştırma ve eskiz etütlerinin yapılması. Ders için pergel, gönye takımı, cetvel, kurşun kalemler, 35x50 cm resim kağıdı, guaj boya seti ve fırçaların hazır bulundurulması. |
| 11 | İki boyutlu düzlemden rölyefe (alçak ve yüksek kabartma) geçiş: Düzlemin deformasyonu, katmanlaşma ve derinlik illüzyonundan fiziksel derinliğe geçiş süreçleri. Yüzey hareketleri: Kırma, bükme, katlama, kesip kaldırma teknikleriyle iki boyutlu malzemenin (kağıt/karton) üçüncü boyuta taşınması. Işık-gölge ve hacim ilişkisi: Fiziksel yükseltilerin ışık açısıyla etkileşimi, düşen gölgeler ve formun okunabilirliği. Seramik sanatında plaka yöntemi, rölyef ve karo panolar ile cam füzyon/çökertme (slumping) tekniklerindeki rölyef yüzeylerin tasarım mantığıyla ilişkisi. | 35x50 cm boyutunda 300 gr canson veya bristol karton üzerinde, kesme, katlama, kıvırma ve kademelendirme teknikleri kullanılarak monokromatik (tek renk/beyaz) bir kağıt rölyef kompozisyonu üretimi. Işığın yüzeydeki açısına göre değişen açık-koyu ve gölge etkilerinin gözlemlenmesi ve etüt edilmesi. haftanın oran-orantı ve modüler birlik kompozisyonlarının pano üzerinde değerlendirilmesi (grup kritiği). | Anlatım / Görsel ve slayt destekli kuramsal sunum (Tarihsel kabartma sanatı, Bauhaus kağıt plastikleri, konstrüktivizm ve çağdaş seramik/cam rölyef örnekleri). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Karton kesim ve katlama teknikleri, kretuar kullanımı, malzeme gerilimini kırmadan bükme yöntemleri). Atölye Uygulaması ve Bireysel Pratik. Birebir Masa Başı Değerlendirmesi ve Işık Altında Form Kritiği. | hafta oran-orantı ve modüler kompozisyon ödevinin tamamlanıp teslim formatına getirilmesi. Eskiz defterinde kağıt katlama (origami/kirigami prensipleri) veya katmanlı rölyef kesitlerine dair en az 3 farklı tasarım planı ve şematik çizim hazırlanması. Ders için 300 gr beyaz bristol karton / Canson kağıt, metal cetvel, kretuar / maket bıçağı, kesim matı (kesme tahtası), çift taraflı bant ve hızlı kuruyan yapıştırıcıların hazır bulundurulması. |
| 12 | Üçüncü boyuta geçiş: İki boyutlu düzlemden hacimli forma evrilme mekanizmaları ve strüktür (yapı/taşıyıcı sistem) kavramı. Form, kütle, hacim, boşluk ve doluluk dengesi; üç boyutlu nesnelerin çevresiyle kurduğu mekânsal ilişkiler. Modüler birimlerin bir araya gelerek kendi kendini taşıyan bir strüktür oluşturması (tekrar, ritim, kilitlenme ve eklemlenme sistemleri). Seramik heykel, üç boyutlu form şekillendirme ve sıcak/soğuk cam konstrüksiyonlarında strüktürel dayanıklılık ve denge prensipleri. | Belirlenen geometrik veya organik bir modülün oluklu mukavva, gri karton veya balsa çıtalar kullanılarak çoğaltılması ve yapıştırıcı gerektirmeyen (geçmeli/kilitli) ya da minimum bağlantı elemanlı serbest duran (self-supporting) 3 boyutlu bir strüktüre dönüştürülmesi. Üretilen strüktürün farklı bakış açılarından (önden, yandan, üstten) mekânsal dengesinin ve boşluk-doluluk oranlarının incelenmesi. haftanın kağıt rölyef çalışmalarının ışık-gölge ve derinlik açısından sınıf panosunda değerlendirilmesi (grup kritiği). | Anlatım / Görsel ve slayt destekli kuramsal sunum (Modern heykel, mimari strüktürler, Bauhaus strüktür deneyleri ve çağdaş seramik/cam enstalasyonları). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Geçme-kilit sistemleri açma, karton strüktür birleştirme ve malzeme mukavemetini artırma yöntemleri). Atölye Uygulaması ve Üç Boyutlu Maket İnşası. Birebir Masa Başı Değerlendirmesi ve Mekânsal Denge Kritiği. | hafta kağıt rölyef çalışmasının tamamlanıp sergilenmeye hazır halde atölyeye getirilmesi. Eskiz defterinde kendi kendini taşıyabilen modüler birimlere ve kilit/eklem sistemlerine dair en az 3 farklı tasarım planı ve birleşim şemasının çizilmesi. Ders için oluklu mukavva, gri fotoblok veya kalın bristol karton, çelik cetvel, kesim matı, maket bıçağı ve bağlantı için maskeleme bantlarının hazır bulundurulması. |
| 13 | Temel tasarım ögelerinin seramik ve cam disiplinlerine uyarlanması: İki ve üç boyutlu soyut ilkelerin (ritim, doku, hacim, kontrast, denge) malzeme karakteriyle buluşması. Seramik çamurunun plastik özellikleri (yoğurma, form alma, kuruma küçülmesi) ile cam malzemenin optik nitelikleri (şeffaflık, ışık geçirgenliği, kırılma, yansıma). Fonksiyonel ve sanatsal form araştırmaları: Yüzey-form bütünlüğü, dolu-boş ilişkisi ve malzemenin sınırları. Dönem sonu final projesinin kavramsal çerçevesi: Bir tasarım konseptinin eskizden üç boyutlu çalışma maketine/modeline dönüştürülme evreleri. | Öğrencilerin belirleyeceği bir kavram (örneğin: akışkanlık, gerilim, kabuk, metamorfoz vb.) doğrultusunda seramik veya cam yüzeye/forma aktarılabilecek üç boyutlu bir form eskiz projesine başlanması. Eskiz defterinde formun farklı yönlerden (kesit, görünüş, üstten bakış) çizilmesi ve ardından kil, plastilin, tel veya sert karton kullanılarak küçük ölçekli (maquette/etüt modeli) üç boyutlu prototipinin üretilmesi. haftanın modüler strüktür çalışmalarının taşıyıcılık, denge ve form dili açısından değerlendirilmesi (grup kritiği). | Anlatım / Görsel ve slayt destekli kuramsal sunum (Çağdaş seramik formları, cam heykeller ve endüstriyel sofra eşyası/tasarım ürünlerinden örnek olay analizleri). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Eskizin üç boyutlu çalışma modeline aktarımı, hızlı modelaj ve orantı kontrolü). Atölye Uygulaması ve Bireysel Form Denemeleri. Birebir Masa Başı Tasarım Kritiği. | hafta modüler 3 boyutlu strüktür çalışmasının tamamlanarak atölyeye getirilmesi. Seçilen kavram çerçevesinde doğadan, mimariden veya soyut formlardan toplanan görsel referans panosunun (moodboard) eskiz defterine hazırlanması. Ders için eskiz kağıtları, kurşun kalemler, cetvel ile hızlı 3B modelleme için modelaj kili (hava ile kuruyan kil veya plastilin), modelaj spatulaları, tel ve strafor gibi yardımcı malzemelerin hazır bulundurulması. |
| 14 | Portfolyo ve sunum teknikleri: Tasarım sürecinin dokümantasyonu, paftalama hiyerarşisi ve görsel hikâye anlatımı. Eskiz, etüt ve araştırma süreçlerinin sergileme standartlarına uygun biçimde düzenlenmesi; paspartu, mizanpaj ve tipografik düzen prensipleri. haftada başlanan "Seramik/Cam Form İlişkisi Eskiz Projesi" modellerinin nihai değerlendirme kriterleri (kavramsal tutarlılık, form-yüzey dengesi, malzeme duyarlılığı). Dönem boyunca üretilen tüm çalışmaların bütüncül bir tasarım dili çerçevesinde bir araya getirilmesi ve dönem sonu jürisine hazırlık süreci. | haftada başlanan 3 boyutlu çalışma modellerinin (etüt maketlerinin) ve bunlara ait sunum paftalarının (eskizler, formun kesit/görünüşleri ve kavramsal açıklama metinleri) atölye ortamında tamamlanması. Dönem başından itibaren üretilen tüm iki ve üç boyutlu çalışmaların (Nokta, Çizgi, Leke, Doku, Renk Çemberi, Kontrastlar, Kompozisyon, Rölyef, Strüktür) portfolyo düzenine getirilmesi ve son jüri öncesi ön eleme/kontrol sürecinin gerçekleştirilmesi. Final paftaları ve form modelleri üzerine birebir masa başı revizyon kritikleri. | Anlatım / Görsel ve slayt destekli kuramsal aktarım (Başarılı portfolyo mizanpajları, pafta kurguları ve sergileme düzeni örnekleri). Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) (Pafta mizanpajında boşluk-doluluk dengesi, paspartulama incelikleri ve model sunum kaidesi düzeni). Bireysel Pratik ve Atölye Uygulaması (Son rötuşlar ve pafta tamamlama). Birebir Masa Başı Portfolyo Değerlendirmesi ve Ön Jüri Kritiği. | haftada başlanan 3 boyutlu form maketinin ve tasarım paftasının eksiklerinin giderilerek atölyeye getirilmesi. Dönem boyunca üretilen tüm çalışmaların (1-12. haftalar arası) gözden geçirilmesi, hasarlı işlerin onarılması veya temizlenmesi; dönem sonu teslimi için standart ölçülerde sunum klasörü/portfolyo dosyasının temin edilmesi. Ders için pafta düzenleme araçları (metal cetvel, maket bıçağı, çift taraflı bant, yapıştırıcılar, fon kartonları/paspartu malzemeleri) ile model rötuş gereçlerinin hazır bulundurulması. |
| 15 | Yarıyıl Sonu Genel Değerlendirmesi / Final Jüri Oturumu. Temel Sanat Eğitimi sürecinde edinilen teorik ve pratik kazanımların (tasarım ögeleri, kompozisyon ilkeleri, malzeme-form ilişkisi) seramik ve cam tasarımı mesleki derslerine (Temel Seramik/Cam Şekillendirme, Model-Kalıp, Yüzey Tasarımı vb.) aktarılabilirliğinin analizi. Öğrencinin bireysel tasarım dilinin gelişimi, güçlü yönleri ve gelecekteki atölye pratiklerine yönelik estetik/teknik hedeflerin belirlenmesi. | Dönem Sonu Portfolyo Sergisi ve Final Jürisi: Öğrencilerin 14 hafta boyunca ürettiği tüm iki ve üç boyutlu çalışmaları (eskiz defterleri, araştırma ve etüt paftaları, renk ve doku skalaları, kağıt rölyefler, modüler strüktürler ve "Seramik/Cam Form İlişkisi" final maket ve paftaları) atölye sergileme düzenine uygun olarak asması ve kaideler üzerinde sergilemesi. Her öğrencinin jüri önünde dönem boyunca geçirdiği süreci, kavramsal yaklaşımlarını ve biçimsel tercihlerini sözlü olarak sunması ve savunması. Kolektif değerlendirme, akran kritikleri ve portfolyo tesliminin eksiksiz olarak tamamlanması. | Final Jüri Değerlendirmesi / Sözlü Sunum ve Savunma. Sergi Düzenleme ve Küratoryal Yerleşim (Çalışmaların hiyerarşik ve mekânsal sergilenmesi). Kolektif Tartışma ve Akran Değerlendirmesi (Peer review). Bireysel Yarıyıl Sonu Başarı Değerlendirmesi ve Kapsamlı Geribildirim. | Dönem başından itibaren üretilen tüm iki boyutlu çalışmaların standartlara uygun şekilde temizlenmesi, etiketlenmesi (künye bilgileri: ad-soyad, konu, teknik, hafta) ve paftalanması; üç boyutlu modellerin sergileme kaideleriyle birlikte hasarsız olarak hazırlanması. Tüm eskizleri, araştırma paftalarını ve nihai projeleri içeren basılı/fiziki dönem sonu portfolyosunun ve eskiz defterinin eksiksiz teslim formatına getirilmesi. Sergi alanı kurulumu için kişisel sabitleme araçlarının (şeffaf/çift taraflı bant, hamur yapıştırıcı, raptiye vb.) hazır bulundurulması. |
| 16 | Yarıyıl Sonu Final Sınavı / Bütüncül Yarıyıl Değerlendirmesi ve Notlandırma Süreci. Temel Sanat Eğitimi dersinin genel kazanımlarının, öğrenme çıktılarının (Bloom Taksonomisi düzeyleri) ve öğrencilerin bireysel gelişim grafiklerinin toplu analizi. Ön lisans Seramik ve Cam Tasarımı Programı sonraki yarıyıllarında yer alan uygulamalı meslek dersleri (Temel Seramik Şekillendirme, Cam Şekillendirme Teknikleri, Tasarım Stüdyosu, Bilgisayar Destekli Tasarım vb.) ile kurulan disiplinlerarası bağların değerlendirilmesi. | Yarıyıl Sonu Final Sınavı (Portfolyo ve Proje Değerlendirmesi): Yarıyıl boyunca üretilen tüm tasarım paftalarının (1-15. haftalar arası), eskiz defterlerinin, malzeme etütlerinin ve üç boyutlu maketlerin oluşturduğu dönem sonu sergi alanında jüri tarafından resmi final notlandırmasının yapılması. Sergi alanının sökümü, öğrenci çalışmalarının dijital ve fiziki arşivleme kurallarına uygun biçimde tasnif edilmesi, stüdyo düzeninin ve iş güvenliği standartlarının sağlanması. | Resmi Final Değerlendirmesi ve Notlandırma (Jüri puanlama cetvelleri üzerinden). Bireysel Yarıyıl Sonu Geribildirimi ve Sonuç Mülakatı. Arşivleme, Belgeleme ve Atölye Düzeni Yönetimi. | Dönem sonu portfolyosu, eskiz defteri ve final projelerinin resmi sınav teslim saatinde eksiksiz olarak jüriye teslim edilmiş olması. Öğrencilerin dönem boyunca ürettiği çalışmaların yüksek çözünürlüklü dijital fotoğraflarını çekerek dijital portfolyo/arşiv dosyasını (PDF formatında) hazırlamış olması. Sergi sonrası çalışmaların zarar görmeden taşınması ve saklanması için uygun koruyucu dosya ve ambalaj malzemelerinin hazır bulundurulması. |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Buyurgan, S. ve Buyurgan, U. (2012). Sanat Eğitimi ve Öğretimi. Pegem Akademi. Wong, W. (1993). Principles of Form and Design. John Wiley & Sons. Gürer, L. (2007). Temel Tasarım. İTÜ Vakfı Yayınları. Itten, J. (2004). Sanatın Temelleri / Tasarım ve Form. Çev. M. S. Çetinkaya, Literatür Yayıncılık. Dönmez, L. (2014). Temel Sanat Eğitimi. Nobel Akademik Yayıncılık. 35x50 cm ve 50x70 cm Resim Kağıtları (Canson/Scholler/Fon kartonu), Kraft kağıtları Çizim ve eskiz kalemleri (2B, 4B, 6B dereceli kurşun kalemler, füzen/kömür kalem) Guaj boya seti, sulu boya ve akrilik boya Çeşitli boylarda kıl fırçalar (düz ve yuvarlak uçlu), palet ve su kabı Cetvel, gönye, maket bıçağı, makas, kağıt bant ve yapıştırıcı çeşitleri İki ve üç boyutlu doku çalışmaları için strüktür ve rölyef oluşturmaya uygun atık ve doğal malzemeler
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Öğretim Yöntemleri: Anlatım / Sunum (Görsel ve slayt destekli kuramsal aktarım) Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) Atölye Uygulaması ve Bireysel Pratik Soru-Cevap ve Ortak Eleştiri / Kritik (Jüri değerlendirmesi) Bireysel Araştırma ve Proje Geliştirme Planlanan Etkinlikler ve Süreç Dağılımı: Haftalık Uygulama Çalışmaları: Her temanın kuramsal analizini takiben atölye ortamında birebir eskiz ve final uygulama çizimleri. Grup Kritikleri: Hafta sonu teslim edilen veya ders içinde tamamlanan işlerin sınıf ortamında pano üzerinde tartışılarak analiz edilmesi. Seramik/Cam Form İlişkisi Eskiz Projesi: Temel tasarım ögelerinin (ritim, doku, simetri-asimetri) üç boyutlu malzeme denemelerine yönelik eskiz çalışması. Dönem Sonu Portfolyo Sergisi / Değerlendirmesi: Dönem boyunca yapılan çalışmaların paftalanarak toplu olarak değerlendirilmesi.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 15 | 3 | 45 |
| Uygulama/Pratik | 15 | 1 | 15 |
| Bireysel Çalışma | 15 | 2 | 30 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 13 | 13 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 13 | 13 |
| Ev Ödevi | 10 | 3 | 30 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 150 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | 2 | 3 | 3 | 2 |
| ÖÇ 2 | 4 | 5 | 5 | 4 | 3 | 3 | 2 | 2 | 3 | 2 |
| ÖÇ 3 | 4 | 5 | 5 | 5 | 3 | 2 | 2 | 3 | 2 | 2 |
| ÖÇ 4 | 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 3 | 2 | 3 | 2 |
| ÖÇ 5 | 3 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | 3 | 3 | 3 | 2 |
| ÖÇ 6 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 | 5 | 5 | 4 | 3 |
| ÖÇ 7 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 4 | 4 | 5 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek