GERİ DÖN

---

---

Dersin Kodu	Dersin Adı	Dersin Türü	Yıl	Yarıyıl	AKTS
1995002212023	MODELLEME 1	Ders	2	3	0

---

Önlisans

---

Dersin Sunulduğu Dil

---

Dersin Amacı

Endüstriyel seramik ve cam tasarımı alanında iki boyutlu tasarım çizimlerini üç boyutlu fiziksel modellere dönüştürme ilkelerini kuramsal ve uygulamalı olarak öğretmek; model alçısının kimyasal ve mekanik özelliklerini kavratmak; modelaj kili, polistiren/rijit köpük ve masif alçı bloklar üzerinden el aletleri ve alçı torna/şablon tezgâhı kullanarak prototip model üretme becerisi kazandırmak; form ergonomisi, üretim fire payları, seramik çamurunun çekme katsayısı (% küçülme payı) ve kalıptan çıkış açılarını (draft angle) hesaplama disiplinini aşılamaktır.

---

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

---

Öğrenme Çıktıları

1	Endüstriyel seramik ve cam üretiminde model yapım aşamalarını, kalıp-üretim ilişkisini ve model alçısının malzeme parametrelerini açıklar.
2	Tasarım eskizlerini ve teknik kesit çizimlerini çamurun kuruma-pişme küçülme payını (% çekme oranını) hesaplayarak modelleme boyutlarına uyarlar.
3	Dairesel/rotasyonel modeller için sac veya çinko levhalardan teknik ölçülere uygun negatif profil şablon bıçakları üretir.
4	Alçı torna tezgâhını kullanarak şablon bıçağı yardımıyla kase, tabak, fincan veya vazo gibi dairesel pozitif alçı modelleri çeker.
5	Asimetrik veya organik formlar için modelaj kili, strafor blok veya masif alçı kütleleri el aletleriyle eksilterek/ekleyerek modeller.
6	Üretilen model yüzeylerine su zımparası, gomalak ve model sabunu uygulayarak kalıp almaya hazır, pürüzsüz ve parlak yüzey kalitesi kazandırır.
7	Alçı tozu, dönen torna mili ve kesici sistirelerle çalışırken atölye iş sağlığı ve güvenliği kurallarına eksiksiz uyar.

---

Öğretim Sistemi

Birinci Öğretim

---

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

yok

---

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Alçı tozu ve kuru alçı talaşlarının solunum yollarına ve göze zarar vermesini önlemek amacıyla alçı karıştırma, yontma ve torna çekim aşamalarında FFP2 toz maskesi, koruyucu iş gözlüğü ve iş önlüğü kullanımı zorunludur. Alçı atıklarının ve alçılı yıkama sularının doğrudan lavabolara dökülmemesi; stüdyo tesisatının tıkanmasını engellemek için üç kademeli alçı çökeltme havuzlarının kullanılması gerekmektedir. Alçı torna tezgâhında çalışırken dönen mile saç, bol giysi veya takıların takılma riskine karşı saçlar toplanmalı ve atölye güvenlik talimatlarına uyulmalıdır.

---

Dersin İçeriği

Model üretiminin tanımı, endüstriyel seramik ve cam sektöründeki yeri ve kalıp üretim süreçleriyle ilişkisi; model malzemeleri (modelaj kili, plastilin, strafor/poliüretan köpük, model alçısı, ahşap); model alçısının kimyasal yapısı, su/alçı oranı, karıştırma dinamikleri ve döküm teknikleri; elmas/çelik sistireler, ebeşuar takımları, kumpas ve profil tarağı ile form işleme yöntemleri; rotasyonel simetrik formların (fincan, kase, tabak) alçı torna tezgâhında şablon bıçağı (çinko/sac profil) yardımıyla çekilmesi; asimetrik ve serbest formlu modellerin blok alçı yontma veya kilden modelaj ile inşa edilmesi; kulp, emzik ve kapak modelleri; seramik çamurunun kuruma ve pişme küçülme paylarının (çekme hesabı) modele aktarılması; model zımparalama, gomalak/ayırıcı sabun tatbiki ve yüzey parlatma.

---

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta	Konular (Teorik)	Uygulama	Öğretim Yöntem ve Teknikleri	Ön Hazırlık

---

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Frith, D. (1985). The Ceramic Form: Design and Decoration. B.T. Batsford. Martin, A. (2006). The Essential Guide to Mold Making & Slip Casting. Lark Books. Phelps, G. W. (1982). Rheology and Casting of Ceramic Slips. Cyprus Industrial Minerals. Çolak, M. (2014). Seramik Sektöründe Model ve Kalıp Yapımı. Nobel Akademik Yayıncılık. Yüksek mukavemetli sert model alçısı. Manuel/motorlu alçı torna tezgâhı ve dikey mil mekanizmaları. Modelaj kili, plastilin ve yüksek yoğunluklu model köpüğü (poliüretan blok). Çelik sistire takımları (düz, kavisli, dişli), ebeşuar bıçakları, raspalar, kıl testere. 0.5–1 mm sac ve çinko levhalar (şablon bıçağı yapımı için), teneke makası, eğe takımları. Dijital kumpas, profil kopyalama tarağı, açıölçer, su terazisi. Su zımparaları (200-1200 grit), gomalak, arap sabunu ve parlatıcı yağlar.

---

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Anlatım (Kuramsal Sunum) / Lecture: Endüstriyel modelleme mantığı, teknik kesit analizi, küçülme katsayıları, draft açıları ve alçı reolojisinin sunumu. Gösterip Yaptırma (Demonstrasyon) / Demonstration: Sac şablon kesimi ve eğelenmesi, alçı karma/döküm oranları, torna başında şablonla alçı çekme ve blok yontma tekniklerinin canlı gösterimi. Uygulama / Stüdyo Pratiği / Studio Practice: Öğrencilerin kendi tasarımlarına ait sac şablonları hazırlaması, alçı tornasında dairesel modeller çekmesi veya blok köpük/alçıdan asimetrik modelleri bireysel olarak üretmesi. Bireysel Kritik ve Masa Başı İnceleme / Desk Critique: Üretilen modellerin kumpasla ölçü kontrolü, simetri testi, yüzey pürüzsüzlüğü ve draft açısı doğruluğunun masa başında tek tek denetlenmesi.

---

Değerlendirme

---

Staj Durumu

---

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler	Sayısı	Süresi (saat)	Toplam İş Yükü (saat)
Toplam İş Yükü (saat)			0

---

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10
ÖÇ 1
ÖÇ 2
ÖÇ 3
ÖÇ 4
ÖÇ 5
ÖÇ 6
ÖÇ 7