GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
SGM108 VIRTUALIZATION AND CLOUD TECHNOLOGIES Ders 1 2 5,00

Dersin Seviyesi

Önlisans

Dersin Sunulduğu Dil

İngilizce

Dersin Amacı

Bu dersin amacı öğrencilere sanallaştırma ve bulut bilişim kavramları ile bu kavramlara ilişkin güncel uygulamalar hakkında bilgi vermektir. Öğrencilere sanallaştırılmış işletim sistemleri, kuruluşları ve uygulamaları anlatılacaktır. Ayrıca sanallaştırmanın temelleri, hipervizörler, sanal makineler, sanal ağlar, sanal depolama alanları, konteynerler, bulut bilişimin temelleri, bulut hizmet modelleri, bulut dağıtım modelleri ve bulut güvenliği konularında öğrencileri daha donanımlı hale getirmek amaçlanmaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Öğr. Gör. Onat Tanrıöver

Öğrenme Çıktıları

1 Donanım sanallaştırmasının çalışma prensiplerini, Tip-1 ve Tip-2 hipervizör mimarilerini ve konteyner tabanlı sanallaştırma ile geleneksel sanallaştırma arasındaki temel yapısal farkları açıklayabilme ve karşılaştırabilme.
2 Hipervizör ortamında sanal makineleri kurabilme; CPU, bellek, depolama, sanal ağ ve çevre aygıtlarını iş yükü gereksinimlerine göre konfigüre edip klonlama, anlık görüntü (snapshot) ve şablonlama (template) işlemlerini yürütebilme.
3 Docker ortamında uygulamaları konteynerleştirebilme, kalıcı veri hacimlerini (volumes) yönetebilme, Docker Compose ile çok servisli/çok konteynerli uygulama yığınları inşa edebilme ve temel düzeyde Docker Swarm ile küme orkestrasyonu gerçekleştirebilme.
4 Bulut bilişim mimarisini, dağıtım modellerini (özel, genel, hibrit) ve servis modellerini (IaaS, PaaS, SaaS) kurumsal iş ihtiyaçları ve iş yükü senaryoları açısından analiz ederek uygun bulut çözümlerini belirleyebilme.
5 Sanal makineler ve bulut sistemleri üzerinde farklı iş yükleri altında yük testleri (load-testing) uygulayarak kaynak kullanım metriklerini analiz edebilme ve sistem optimizasyonu için kapasite planlama kararlarını gerekçelendirebilme.
6 Bulut ortamlarında veri varlıklarını sınıflandırıp envanterleyebilme; Kimlik ve Erişim Yönetimi (IAM) kurallarını uygulayabilme; ağ zafiyet tarama araçlarıyla güvenlik açıklarını tespit edip risk seviyelerini değerlendirebilme.

Öğretim Sistemi

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Dersin İçeriği

Sanallaştırma: Sanallaştırmaya giriş, Sanallaştırmanın tarihçesi, Hipervizörler ve sanal makinalar, Sanal makinaların kurulumu, Sanal makinada işlemcinin yönetimi, Sanal makinada belleğin yönetimi, Sanal makinada depolama alanının yönetimi, Sanal makinada ağın yönetimi, Sanal makinada ek aygıtların yönetimi, Erişilebilirlik, Sanal makinanın kopyalanması Konteynerler: Konteynerlere ve Docker’a giriş, Bir uygulamayı konteynerleştirmek, Docker Compose ile çok konteynerli uygulamalar, Volume’lar ve kalıcı veriler, Docker Swarm Bulut bilişim: Bulut bilişime giriş, Bulutun değer katkısı, Bulut mimarisi, Bulutta servis ve uygulama türleri, Bulutta soyutlama ve sanallaştırma, Kapasite planlama, Bulut güvenliğine giriş, Bulut ve veri varlıklarının (asset) yönetimi ve korunması, Kimlik ve erişim yönetimi (IAM), Zafiyet (vulnerability) yönetimi

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Konular (Teorik) Uygulama Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 Ders işleme şekli ile ilgili bilgilendirme, Sanallaştırmaya giriş, Sanallaştırmanın tarihçesi Haftanın konusuyla ilgili sınıf çalışması Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama Portnoy (2023) Böl. 1 s. 1-21
2 Hipervizörler ve sanal makinalar, Sanal makinaların kurulumu Sanal makina kurma uygulaması Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama Portnoy (2023) Böl. 2 s. 23-38
3 Sanal makinada işlemcinin yönetimi, Sanal makinada belleğin yönetimi, Sanal makinada depolama alanının yönetimi Bir sanal makinanın konfigürasyonunu değiştirerek çeşitli iş yüklerinde performansının ölçümü Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama Portnoy (2023) Böl. 7-9 s. 139-185
4 Sanal makinada ağın yönetimi, Sanal makinada ek aygıtların yönetimi, Erişilebilirlik Sanal lab kurma uygulaması Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama, Quiz Portnoy (2023) Böl. 10 s. 187-206 | Portnoy (2023) Böl. 12-13 s. 231-264
5 Sanal makinanın kopyalanması Sanal makinayı klonlama, anlık görüntü alma ve taslak oluşturma uygulamaları Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama Portnoy (2023) Böl. 11 s. 207-230
6 Konteynerlere ve Docker’a giriş Haftanın konusuyla ilgili bir Docker lab uygulamasının çözülmesi Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama Poulton (2020) Böl. 5-7
7 Bir uygulamayı konteynerleştirmek, Docker Compose ile çok konteynerli uygulamalar Çok konteynerli bir uygulamayla ilgili lab çözülmesi Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama Poulton (2020) Böl. 8-9
8 Arasınav İlk 7 haftanın konuları
9 Volume’lar ve kalıcı veriler, Docker Swarm Bir Docker swarm uygulamasıyla ilgili lab çözülmesi Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama Poulton (2020) Böl. 10 | Poulton (2020) Böl. 13
10 Bulut bilişime giriş, Bulutun değer katkısı Haftanın konusuyla ilgili sınıf çalışması yapılması Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama, Quiz Sosinsky (2011) Böl. 1-2 s. 3-43
11 Bulut mimarisi, Bulutta servis ve uygulama türleri Değişik bulut servis modellerine ilişkin uygulamaların incelenmesi Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama Sosinsky (2011) Böl. 3-4 s. 45-89
12 Bulutta soyutlama ve sanallaştırma, Kapasite planlama Bir bulut uygulaması üzerinde yük testi yapılması Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama, Quiz Sosinsky (2011) Böl. 5-6 s. 93-132
13 Bulut güvenliğine giriş, Bulut ve veri varlıklarının (asset) yönetimi ve korunması Bir bulut uygulamasının sakladığı verilerin tespiti ve sınıflandırılması, bulut varlıklarının envanterlenmesi ve takibi yapılacak kaynakların belirlenmesi uygulaması Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama Dotson (2019) Böl. 1-3 s. 1-48
14 Kimlik ve erişim yönetimi (IAM) Bir bulut uygulamasında kimlik doğrulama ve yetkilendirmeyle ilgili bir lab çözülmesi Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama Dotson (2019) Böl. 4 s. 49-75
15 Zafiyet (vulnerability) yönetimi Bir bulut uygulamasının Ağ Zafiyet Tarayıcı araçlarıyla taranması Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama Dotson (2019) Böl. 5 s. 77-107
16 Final sınavı Bütün dönemin konuları

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Matthew Portnoy, Virtualization Essentials, 2nd Edition (2016) Nigel Poulton, Docker Deep Dive: Zero to Docker in a Single Book (2020) Barrie Sosinsky, Cloud Computing Bible, 1st Edition, Wiley (2011) Chris Dotson, Practical Cloud Security: A Guide for Secure Design and Deployment, O’Reilly Medica (2019) Handbook of Cloud Computing, Borko Furht · Armando Escalante Editors Springer (2010)

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Anlatım, Gösterme, Tartışma, Uygulama, Quiz

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 70
Quiz 3 30
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

Yok

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 2 2
Final Sınavı 1 2 2
Quiz 3 1 3
Derse Katılım 14 3 42
Uygulama/Pratik 14 2 28
Bireysel Çalışma 14 3 42
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 8 8
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 12 12
Toplam İş Yükü (saat) 139

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12 PÇ 13 PÇ 14 PÇ 15
ÖÇ 1 2 3 4 3 3
ÖÇ 2 5 3 5 2 2 2 2
ÖÇ 3 2 2 5 3 5 2 2 2 3 3 2
ÖÇ 4 2 2 3 2 5 3 4 3 3
ÖÇ 5 2 4 3 4 2 4 3 2 2
ÖÇ 6 5 4 5 5 3 3 4 2 2 3
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek