GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| UTP155 | HAVACILIKTA İNSAN FAKTÖRLERİ | Ders | 1 | 1 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, uçak bakım ve havacılık operasyonlarında görev alacak teknisyen adaylarına, insan faktörlerinin havacılık emniyeti, verimliliği ve hata yönetimi üzerindeki hayati etkilerini öğretmektir. Öğrencilerin insan performansı, fiziksel ve sosyal çevre, iletişim ve işyeri tehlikeleri arasındaki ilişkileri kavrayarak, bakım operasyonlarında `emniyet kültürünü` içselleştirmeleri hedeflenmektedir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Rüstem Barış YEŞİLAY
Öğrenme Çıktıları
| 1 | İnsan faktörlerinin uçak bakım operasyonları ve uçuş emniyeti üzerindeki temel etkilerini tanımlar (Murphy Kanunları dahil). |
| 2 | İnsan performansı ve kısıtlamalarının (bilişsel ve fiziksel) bakım görevleri üzerindeki etkisini analiz eder. |
| 3 | Havacılık çalışma ortamındaki sosyal psikolojik faktörleri, kurum kültürü ve takım çalışmasının önemini açıklar. |
| 4 | Yorgunluk, stres, iş yükü ve vardiyalı çalışma gibi performansı doğrudan etkileyen faktörleri değerlendirir. |
| 5 | İnsan hatası modellerini kavrar ve bakım operasyonlarında hataları en aza indirecek önleyici stratejiler geliştirir. |
| 6 | İşyerindeki tehlikeleri tespit eder ve acil durumlara müdahale dahil olmak üzere emniyetli çalışma prensiplerini uygular. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Ogrencilerin teorik bilgileri pratige dokebilmeleri icin havacılık bakım hatalarından kaynaklanan gercek kaza/kırım raporları (case studies) uzerinden sınıf ici tartışmalar yapılması onerilir. Ayrıca, ogrencilerin EASA Part-66 Modul 9 standartları terminolojisine aşina olmaları teşvik edilmelidir.
Dersin İçeriği
İnsan faktörlerine giriş, insan performansı ve kısıtlamaları (görme, duyma, bilgi işleme), sosyal psikoloji (motivasyon, takım çalışması), performansı etkileyen faktörler (stres, yorgunluk, vardiyalı çalışma), fiziksel çevre koşulları, görevlerin yapısı ve analizi, etkili iletişim, insan hatalarının nedenleri/modelleri ve işyerindeki tehlikeler.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | İnsan Faktörlerine Giriş | ||
| 2 | İnsan Performansı ve Sınırlamalar | ||
| 3 | İnsan Performansı ve Sınırlamalar | ||
| 4 | Sosyal Psikoloji | ||
| 5 | Sosyal Psikoloji | ||
| 6 | Performansa Etki Eden Faktörler | ||
| 7 | Performansa Etki Eden Faktörler | ||
| 8 | Arasınav | ||
| 9 | Fiziksel Çevre | ||
| 10 | Görevler (Task'ler) | ||
| 11 | İletişim | ||
| 12 | İnsan Hatası | ||
| 13 | İnsan Hatası | ||
| 14 | İşyerindeki Tehlikeler | ||
| 15 | Vaka Analizi ve Genel Tekrar | ||
| 16 | Final Sınavı |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Ana Ders Kitabı: Total Training Support Ltd., Human Factors (2016) Licence Category A, B1, B2 & B3 / Issue Number: 2. ICAO Human Factors Training Manual (Doc 9683), CAP 716 Aviation Maintenance Human Factors, kaza inceleme kurulu raporları (NTSB, AAIB).
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Düz anlatım, soru-cevap, vaka analizi (kaza raporları incelemesi), grup tartışmaları, sunumlar ve görsel-işitsel materyallerin kullanımı.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 1 | 14 |
| Örnek Vaka İncelemesi | 1 | 10 | 10 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 15 | 15 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 20 | 20 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 61 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 4 | 5 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| ÖÇ 2 | 5 | 4 | 5 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | |
| ÖÇ 3 | 5 | 4 | 5 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| ÖÇ 4 | 5 | 4 | 5 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| ÖÇ 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 |
| ÖÇ 6 | 5 | 4 | 5 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek