GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ZTO415 | TOPRAK KİMYASI | Ders | 4 | 7 | 5,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı öğrencilerin, toprağın bileşimi, toprakların kimyasal bileşimi, kimyasal özellikleri ve kimyasal reaksiyonları hakkında genel bir düşünceye sahip olabilmesini; topraklardaki kimyasal reaksiyonların bitki beslenmesi ve büyümesi üzerine etkisini anlayabilmesini; toprak sağlığı ve kalitesi ile kimyasal toprak özelliklerinin ve döngülerin etkileşimini kavrayabilmesini; toprakların verimlilik düzeyleri ile toprak-bitki ilişkilerini etkileyen konularla ilgili kimyasal yapı ve değişimleri öğrenebilmesini sağlamaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Hüseyin Hüsnü Kayıkçıoğlu
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Toprakta gerçekleşen kimyasal reaksiyonları ve toprak verimliliği açısından önemini tanımlayabilme |
| 2 | Toprak organik maddesinin oluşumunu ve toprak özellikleri açısından önemini tanımlayabilme |
| 3 | Toprakta katyon değişimi ve toprak reaksiyonu ile bitki besin maddeleri arasındaki ilişkileri değerlendirebilme |
| 4 | Toprak verimliliğini artırmak için toprağın kimyasal özellikleri ile ilişkili uygulamaları listeleyebilme |
| 5 | Toprağın kimyasal özelliklerine ait analizleri uygulayabilme ve sonuçlarını |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Toprak Kimyası Disiplininin Tarihsel Gelişimi, Toprağın Bileşimi, Toprak Çözeltisi, Topraklarda Gerçekleşen Kimyasal Reaksiyon Türleri, Toprak Havasının Kimyasal Manipülasyonu, Başlıca Toprak Mineralleri, Minerallerin Ayrışabilirlikleri, Minerallerin Kristal Yapısı ve Kimyasal Bağ Tipleri, Toprakta Gerçekleşen Kimyasal Ayrışma Olayları, Toprakta Bulunan Serbest Oksitler ve Çözünürlükleri, Kil Minerallerinin Yapısı, Kil Minerallerinin Sınıflandırılması, Kil-Organik Madde Kompleksleri, TOM’un Bileşenleri, TOM’un Değişimi ve Dönüşümü, Toprak Organik Maddesinin Oluşum Faktörleri, TOM'un Organik Kimyası, Bitkisel ve Mikrobiyal Moleküller, TOM’un Ayrışma Süreçleri, Organo-Metalik Kompleksler, Organik Kolloidal Yüzeylerin Elektrik Yükleri, Kil Kolloidal Yüzeylerin Elektrik Yükleri, Al ve Fe Oksitlerin Elektrik Yükleri, Sıfır Yük Noktası, Katyon Değişimi, Toprakta Anyon Adsorbsiyonu, Alüminyumun Toprak pH’sındaki Rolü, Toprak Çözeltisindeki ve Değişebilir Durumdaki Alkali Katyonlar, Toprakların Asitleşme Süreçleri, Toprakların Tamponluk Özelliği, Kireç İhtiyacı
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Uygulama | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Toprak-iyon ilişkileri | Çözeltilerin hazırlanması, normalite ve molarite hesaplamaları | ||
| 2 | Toprakta kimyasal prensipler | Toprak pH’sının tayini | ||
| 3 | Toprağın oluşumu ve ayrışma oranları | Toprakta, suda eriyebilir total tuz tayini | ||
| 4 | Toprağın katı fazı | Toprakta karbonatların tayini | ||
| 5 | Toprağın organik maddesi | Katyon değişim kapasitesi (KDK)’nin tayini | ||
| 6 | Toprakta iyon değişimi | Toprakta değişebilir katyonların tayini | ||
| 7 | Adsorbsiyon izotermleri | Toprakta organik maddenin tayini | ||
| 8 | Toprak reaksiyonu | Toprağın fosfor adsorpsiyon ve fiksasyon kapasitesinin tayini | ||
| 9 | Toprakta tampon sistemleri | Toprağın potasyum fiksasyon kapasitesinin tayini | ||
| 10 | Ara sınav | |||
| 11 | Toprak tuzluluğu | Toprağın kireç ihtiyacının tayini | ||
| 12 | Toprakta redoks potansiyeli ve elementleri | Flamefotometrenin kullanımı, elde edilen sonuçların değerlendirilmesi | ||
| 13 | Toprakta önemli iyonlar | Atomik absorpsiyon spektrofotometresi kullanımı, elde edilen sonuçların değerlendirilmesi | ||
| 14 | toprakta fosfor | toprakta fosfor tayini | ||
| 15 | Uygulama sınavı | |||
| 16 | Yarıyıl sonu sınavı |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1. Blume, H.P., Brümmer, G.W., Fleige, H., Horn, R., Kandeler, E., Kögel-Knabner, I., Kretzschmar, R., Stahr, K., Wilke, B.M., 2016. Scheffer/Schachtschabel Soil Science. Springer-Verlag Berlin Heidelberg. ISBN 978-3-642-30941-0. 2. Sparks, D.L., 2003. Environmental Soil Chemistry, 2. Baskı. San Diego, CA, USA: Academic Press, Elsevier Science. ISBN: 0-12-656446-9. 3. Sparks, D.L., 2019. Fundamentals of Soil Chemistry. In: Patricia A. Maurice (Ed.). Mineral‐Water Interface, Soils, and Agriculture; Atmosphere and Precipitation, Ice and Glaciers, Oceans and Coasts, Soils and Mineral‐Water Interface; Encyclopedia of Water: Science, Technology, and Society, John Wiley & Sons, Inc. 4. Strawn, D.G., Bohn, H.L., O’Connor, G.A., 2015. Soil Chemistry. 4th Ed. John Wiley & Sons, Ltd. Oxford, UK. 388 S.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Uygulama/Pratik | 14 | 2 | 28 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 144 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 3 | ||||||||||
| ÖÇ 2 | 5 | ||||||||||||
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | |||||||||||
| ÖÇ 4 | 5 | 4 | |||||||||||
| ÖÇ 5 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek