GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
701004422001 TARİHİ TÜRK ŞİVELERİ-II Ders 4 8 3,00

Dersin Seviyesi

Lisans

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, Türk dilinin Tarihî Kıpçak Türkçesi olarak adlandırılan ve XIII. yüzyıldan XX. yüzyıla kadar devam eden döneminin dil bilgisi, kültür, coğrafya ve sosyal alanlarını tanıtmaktır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Prof. Dr. Mustafa ÖNER

Öğrenme Çıktıları

1 Tarihî Kıpçak Türkçesi metinleri üzerinde ses ve şekil konuları temelinde çözümlemeler yapabilme.
2 Tarihî Kıpçak Türkçesi metinleri üzerinde cümle çözümlemesi yapabilme.
3 Tarihî Kıpçak Türkçesinin ortaya çıkışının siyasi ve sosyal alt yapısını anlatabilme.
4 Tarihî Kıpçak Türkçesi üzerine hazırlanmış temel kaynakları yazabilme.
5 Tarihî Kıpçak Türkçesinin Türk dili tarihi içindeki yerini ve önemini kavrayabilme.
6 Tarihî Kıpçak Türkçesinin dil anıtlarını anlatabilme.
7 Tarihî Kıpçak Türkçesinin temel, kendine özgü özelliklerini kavrayabilme.
8 Tarihî Kıpçak Türkçesi eserleri gotik ve Arap harfli nüshalarından okuyabilme.
9 Tarihî Kıpçak Türkçesine ait eserleri Türkiye Türkçesine aktarabilir hale gelebilme.
10 Tarihî Kıpçak Türkçesine ait eserleri kendisinden önceki dönemlerin dil özellikleri ile karşılaştırabilme.

Öğretim Sistemi

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Dersin İçeriği

Tarihî Kıpçak Türkçesinin Türk dili tarihindeki yeri, Kıpçak, Kıpçakça ibareleri, Tarihî Kıpçak Türkçesinin dil yadigarları, Tarihî Kıpçak Türkçesi yazımı (imlası), Tarihî Kıpçak Türkçesi dil ürünlerinden örnek metinler, Tarihî Kıpçak Türkçesinin ses ve biçim özellikleri, Tarihî Kıpçak Türkçesinin söz varlığı.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Konular (Teorik) Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 Dersin tanıtımı; kapsamı, önemi ve kurallar
2 Kıpçaklar, Tarihî Kıpçak Türkçesinin oluşumu, Kıpçak Türkçesi üzerine yapılan çalışmalar
3 Tarihî Kıpçak Türkçesinin eserleri, Tarihî Kıpçak Türkçesinin eserlerinin coğrafî ve konu bakımından tasnifi
4 Tarihî Kıpçak Türkçesi ile yazılan eserlerde kullanılan alfabe, Tarihî Kıpçak Türkçesindeki sesler ve yazıda gösterilmeleri, Tarihî Kıpçak Türkçesinde yaşanan ses olayları
5 Tarihî Kıpçak Türkçesinde kelime yapımına giriş, isim yapımı, isimden isim yapımı, fiilden isim yapımı, örnek metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmaları
6 Fiillerin yapımı, fiilden fiil yapımı, isimden fiil yapımı, birleşik fiiller, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmaları
7 Tarihî Kıpçak Türkçesi metin okuma çalışmaları, seçilmiş metinler üzerinde okuma aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmaları
8 Ara sınav
9 Tarihî Kıpçak Türkçesinde çekim ve işletme, isim çekimi, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmaları
10 Tarihî Kıpçak Türkçesinde sıfatlar, sayılar, zamirler, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmaları
11 Tarihî Kıpçak Türkçesinde zarflar, edatlar, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmaları
12 Tarihî Kıpçak Türkçesinde Fiillerin çekimsiz şekilleri, partisipler ve gerundiumlar, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmaları
13 Tarihî Kıpçak Türkçesinde şekil ve zaman ekleri, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmaları
14 Tarihî Kıpçak Türkçesinde cümle unsurları, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme, cümle bilgisi çalışmaları
15 Tarihî Kıpçak Türkçesinde cümle kuruluşu, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme, cümle bilgisi çalışmaları
16 Final

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Ders Kitabı 1. Drimba, Vladimir (1973), Syntaxe Comane, Leiden 2. Özyetkin, Melek (1996); Altın Ordu, Kırım ve Kazan Sahasına Ait Yarlık ve Bitiklerin Dil ve Uslûp İncelemesi, TDK, Ankara. 3. Tiber Halasi Kun (1949), "Philologica III. Kazan Türkçesine Ait Dil Yadigârları" DTCF Der., C. VII, 4, S. 603-644. Yardımcı Kitap ve Kaynaklar 1. Bodrogligeti, Andras (1992), Eski Kıpçakça Sahasındaki Çalışmalar, TDAY-Belleten., 175. -192. s. 2. Eckmann, Janos (1965), Memluk Kıpçakçasının Oğuzcalaşmasına Dair, TDAY-Belleten 1964, Ankara, s. 35-41 3. Eckmann, Janos (1986), Memlûk-Kıpçak Edebiyatı TDAY-Belleten 1982-1983, Ankara, s. 85-99 4. Karamanlıoğlu, Ali Fehmi (1994) Kıpçak Türkçesi Grameri, TDK Yayınları, Ankara. 5. Kurat, A. Nimet (1940), Topkapı Sarayı Müzesi Arşivindeki Altın Ordu, Kırım Türkistan Hanlarına Ait Yarlık ve Bitikler, İstanbul. 6. Öner, Mustafa (1998), Bugünkü Kıpçak Türkçesi, TDK Yayınları, Ankara. 7. Prıtsak, Omeljan (1988), “Kıpçakça”, Tarihî Türk Şiveleri, Ankara, 111.122. s. 8. Toparlı, Recep (1992), İrşadü'l-Mülük ve's-Selatîn, TDK Yayınları, Ankara. 9. Toparlı, R; Vural, H.; Karaatlı, R (2003), Kıpçak Türkçesi Sözlüğü, TDK, Ankara

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

Yok

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Derse Katılım 14 2 28
Rapor Hazırlama 1 2 2
Rapor Sunma 1 2 2
Bireysel Çalışma 8 2 16
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 5 5
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 6 6
Okuma 14 2 28
Toplam İş Yükü (saat) 89

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12 PÇ 13
ÖÇ 1 3 5 3
ÖÇ 2 5
ÖÇ 3 3
ÖÇ 4 5
ÖÇ 5 3
ÖÇ 6 2
ÖÇ 7 5 5 3
ÖÇ 8 4 5
ÖÇ 9 4 4
ÖÇ 10 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek