GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 1303000942006 | ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ II | Ders | 1 | 2 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, Osmanlı Devleti'nin son döneminden Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna uzanan tarihsel süreci; siyasal, toplumsal, ekonomik ve uluslararası boyutlarıyla incelemek ve öğrencilerin modern Türkiye'nin oluşumunu modernleşme, milliyetçilik, ulusal egemenlik, devletleşme ve uluslararası sistem kavramları çerçevesinde analiz etmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında Millî Mücadele, Cumhuriyet'in kuruluşu, Atatürk ilkeleri ve gerçekleştirilen inkılaplar ile Atatürk dönemi Türk dış politikası tarihsel bağlam ve eleştirel bir perspektifle değerlendirilecektir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
ÖĞRETİM GÖREVLİSİ DOKTOR ÖZGÜR KURŞUN
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Osmanlı Devleti'nin son dönemindeki siyasal, toplumsal ve uluslararası dönüşümleri açıklayabilir. |
| 2 | Osmanlı modernleşmesi, Meşrutiyet dönemleri ve Cumhuriyet'e geçiş sürecini tarihsel süreklilik ve değişim açısından analiz edebilir. |
| 3 | Millî Mücadele'nin ortaya çıkış nedenlerini, gelişimini ve siyasal sonuçlarını değerlendirebilir. |
| 4 | Lozan Barış Antlaşması'nın Türkiye'nin uluslararası statüsü ve egemenliği açısından önemini değerlendirebilir. |
| 5 | Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel özelliklerini ve Türkiye'nin uluslararası sistemdeki konumunu analiz edebilir. |
| 6 | Atatürk döneminde gerçekleştirilen siyasal, hukuki, eğitimsel ve toplumsal inkılapları nedenleri ve sonuçları bakımından değerlendirebilir. |
| 7 | Türkiye'nin modernleşme ve Cumhuriyetleşme sürecini tarihsel ve Uluslararası İlişkiler perspektiflerinden bütüncül olarak değerlendirebilir. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Dersin yürütülmesinde öğrenci merkezli, kapsayıcı ve etkileşimli öğrenme ortamlarının oluşturulmasına önem verilecektir. Güncel ve güvenilir akademik kaynaklardan yararlanılarak öğrencilerin eleştirel düşünme, bilgiye erişme ve değerlendirme becerileri desteklenecektir. Ders içeriği ve değerlendirme süreçleri, belirlenen öğrenme çıktılarıyla uyumlu olarak yürütülecektir.
Dersin İçeriği
Ders; Osmanlı Devleti'nin son dönemindeki siyasal ve toplumsal dönüşümler, Osmanlı modernleşmesi ve anayasal gelişmeler, II. Meşrutiyet, Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı, Mondros Mütarekesi ve Millî Mücadele'nin başlangıcı, TBMM'nin kuruluşu, millî egemenlik, Millî Mücadele'nin askerî ve diplomatik boyutları, Lozan Barış Antlaşması, Cumhuriyet'in ilanı, siyasal, hukuki, eğitimsel ve toplumsal inkılaplar, Atatürk ilkeleri ve Atatürk dönemi Türk dış politikası konularını kapsamaktadır. Tarihsel gelişmeler, Türkiye'nin modern devletleşme süreci ve uluslararası sistemdeki konumu bağlamında ele alınacaktır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Osmanlı Devleti'nin siyasal ve toplumsal yapısı; XIX. yüzyılda değişim ve dönüşüm; Avrupa güç dengesi; Doğu Sorunu; Osmanlı Devleti'nin uluslararası sistemdeki konumu. | Etkileşimli anlatım, soru-cevap, kavramsal harita ve harita analizi. Osmanlı Devleti'nin uluslararası sistemdeki konumu Avrupa güç dengesi ve Doğu Sorunu bağlamında analiz edilir. | Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyıldaki siyasal yapısı, Avrupa güç dengesi ve Doğu Sorunu hakkında temel kaynaklardan kısa bir okuma yapılması. Öğrencilerin “Osmanlı Devleti'nin uluslararası sistemdeki konumu” konusunda temel kavramları gözden geçirmesi. Önerilen okuma Atatürk, Mustafa Kemal. Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi. |
| 2 | III. Selim ve II. Mahmud dönemleri; Tanzimat Fermanı; Islahat Fermanı; merkezîleşme ve modern devlet anlayışı; Osmanlı modernleşmesinin temel dinamikleri. | Tanzimat ve Islahat Fermanları ile III. Selim ve II. Mahmud dönemlerindeki reformlar hakkında kısa metinlerin okunması. “Modern devlet” ve “modernleşme” kavramlarının incelenmesi. | Etkileşimli anlatım, birincil kaynak analizi, karşılaştırmalı değerlendirme ve tartışma. Osmanlı modernleşmesinin amaçları, sınırları ve sonuçları tartışılır. Önerilen okuma, Akşin, Sina. Kısa Türkiye Tarihi. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. |
| 3 | I. Meşrutiyet ve Kanun-ı Esasi; II. Meşrutiyet; anayasal gelişmeler; Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık; siyasal modernleşme. | Anlatım, metin analizi, kavram haritası ve sınıf içi tartışma. Osmanlı siyasal düşüncesindeki farklı yaklaşımlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilir. | Kanun-ı Esasi ve Meşrutiyet dönemleri hakkında temel bir okuma yapılması; Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık kavramlarının araştırılması. Önerilen okuma Zürcher, Erik Jan. Modernleşen Türkiye'nin Tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları. |
| 4 | İttihat ve Terakki'nin siyasal rolü; Balkan Savaşları; milliyetçilik; toprak kayıpları; Osmanlı Devleti'nin siyasal ve demografik dönüşümü. | Etkileşimli anlatım, tarihsel harita analizi, neden-sonuç analizi ve tartışma. Balkan Savaşları'nın Osmanlı Devleti'nin siyasal ve demografik dönüşümüne etkileri değerlendirilir. | Balkan Savaşları ve İttihat ve Terakki hakkında temel akademik kaynaklardan okuma yapılması; milliyetçilik ve imparatorlukların çözülmesi kavramlarının gözden geçirilmesi. Önerilen okuma Turan, Şerafettin. Türk Devrim Tarihi. İstanbul: Bilgi Yayınevi. |
| 5 | Birinci Dünya Savaşı'nın nedenleri; Osmanlı Devleti'nin savaşa katılması; önemli cepheler; savaşın siyasal ve ekonomik sonuçları; Mondros Mütarekesi'ne giden süreç. | Anlatım, kronolojik zaman çizelgesi, harita analizi, belge incelemesi ve soru-cevap. Birinci Dünya Savaşı Osmanlı Devleti'nin çözülüşü ve uluslararası sistemdeki değişim bağlamında ele alınır. | Birinci Dünya Savaşı'nın nedenleri, Osmanlı Devleti'nin savaşa katılımı ve başlıca cepheler hakkında ön okuma yapılması. Öğrencilerin savaşın uluslararası sistem üzerindeki etkilerini değerlendirmeye hazırlanması. Önerilen okuma Tanör, Bülent. Kurtuluş-Kuruluş. İstanbul: Cumhuriyet Kitapları. |
| 6 | Mondros Mütarekesi; işgaller; Paris Barış Konferansı; İzmir'in işgali; Sevr Antlaşması; Osmanlı hükûmeti ve işgal güçleri; Anadolu'da direniş hareketlerinin ortaya çıkışı. | Birincil kaynak analizi, karşılaştırmalı değerlendirme, harita incelemesi ve tartışma. Mondros–Sevr ilişkisi ve Osmanlı Devleti'nin tasfiye süreci analiz edilir. | Mondros Mütarekesi, Paris Barış Konferansı ve Sevr Antlaşması hakkında temel belgelerin incelenmesi. Öğrencilerin Mondros ve Sevr'in Türkiye açısından siyasal sonuçlarını belirlemesi. Önerilen okuma Berkes, Niyazi. Türkiye'de Çağdaşlaşma. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. |
| 7 | Ara sınav vize | ||
| 8 | Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı; Havza ve Amasya Genelgeleri; Erzurum ve Sivas Kongreleri; Temsil Heyeti; millî irade ve Millî Mücadele'nin siyasal örgütlenmesi. | Belge temelli öğrenme, etkileşimli anlatım, soru-cevap, kavram analizi ve sınıf içi tartışma. Millî Mücadele'nin siyasal ve örgütsel temelleri analiz edilir. | Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı, Havza ve Amasya Genelgeleri ile Erzurum ve Sivas Kongreleri hakkında temel metinlerin okunması. “Millî irade” ve “ulusal egemenlik” kavramlarının incelenmesi. Önerilen okuma Ahmad, Feroz. The Making of Modern Turkey. London: Routledge. |
| 9 | Misak-ı Millî; İstanbul'un işgali; TBMM'nin açılması; millî egemenlik; yeni siyasal otoritenin oluşumu; 1921 Teşkilât-ı Esasiye Kanunu. | Birincil kaynak analizi, etkileşimli anlatım, problem temelli öğrenme ve tartışma. Millî egemenlik ve yeni siyasal otoritenin oluşumu incelenir. | Misak-ı Millî, İstanbul'un işgali ve TBMM'nin açılması hakkında temel belgelerin okunması; 1921 Teşkilât-ı Esasiye Kanunu'nun temel hükümlerinin incelenmesi. Önerilen okuma Hanioğlu, M. Şükrü. Atatürk: An Intellectual Biography. Princeton: Princeton University Press. |
| 10 | Doğu ve Güney Cepheleri; Batı Cephesi; İnönü Savaşları; Sakarya Meydan Muharebesi; Büyük Taarruz; askerî başarıların siyasal sonuçları. | Harita analizi, kronolojik anlatım, görsel materyal kullanımı, neden sonuç analizi ve soru-cevap. Askerî gelişmelerin siyasal sonuçları ile ilişkisi değerlendirilir. | Millî Mücadele cepheleri ve başlıca savaşlar hakkında harita ve kronolojik materyallerin incelenmesi. Askerî başarıların siyasal sonuçları üzerine kısa bir ön değerlendirme yapılması. Önerilen okuma Findley, Carter V. Turkey, Islam, Nationalism, and Modernity: A History, 1789–2007. New Haven: Yale University Press. |
| 11 | Demokrat Parti'nin iktidar yılları, Türkiye'nin Nato'ya girişi ve 27 Mayıs 1960 askerî müdahalesi | Diplomatik belge analizi, vaka çalışması, etkileşimli anlatım ve müzakere simülasyonu. Millî Mücadele'nin diplomatik boyutu ve uluslararası meşruiyet süreci analiz edilir. | Moskova ve Ankara Antlaşmaları ile Mudanya Mütarekesi hakkında temel belgelerin incelenmesi. Diplomasi, meşruiyet ve uluslararası tanınma kavramlarının gözden geçirilmesi. Önerilen okuma Zürcher, Erik Jan. Turkey: A Modern History. London: I.B. Tauris. |
| 12 | Mustafa Kemal Paşa'nın Başkomutanlığı, Tekalif-i Milliye emirleri, Sakarya Savaşı ve sonrasındaki dış politika gelişmeleri (Türk-Rus, Türk-Afgan münasebetleri, Londra Konferansı, Ankara İtilafnamesi). | Karşılaştırmalı analiz, birincil kaynak incelemesi, vaka analizi ve tartışma. Lozan'ın Türkiye'nin egemenliği ve uluslararası statüsü açısından önemi değerlendirilir. | Lozan Barış Antlaşması'nın temel hükümleri ve konferansta ele alınan başlıca meseleler hakkında ön okuma yapılması. Sevr–Lozan karşılaştırması için temel başlıkların belirlenmesi. Önerilen okuma Aksin, Sina. Turkey: From Empire to Revolutionary Republic: The Emergence of the Turkish Nation from 1789 to the Present. New York: New York University Press. |
| 13 | Saltanatın kaldırılması; Cumhuriyet'in ilanı; halifeliğin kaldırılması; 1924 Anayasası; siyasal kurumların yeniden yapılandırılması; Cumhuriyetçilik. | Etkileşimli anlatım, belge analizi, kavramsal analiz ve tartışma. Cumhuriyet'in kuruluşu ve siyasal kurumların yeniden yapılandırılması incelenir. | Saltanatın kaldırılması, Cumhuriyet'in ilanı, halifeliğin kaldırılması ve 1924 Anayasası hakkında temel kaynakların okunması. Cumhuriyetçilik ve millî egemenlik kavramlarının gözden geçirilmesi. Önerilen okuma Mango, Andrew. Atatürk: The Biography of the Founder of Modern Turkey. New York: Overlook Press. |
| 14 | Tevhid-i Tedrisat; hukuk reformları; Medeni Kanun; eğitim ve kültür alanındaki dönüşümler; Harf İnkılabı; toplumsal değişim ve modernleşme. | Karşılaştırmalı değerlendirme, birincil kaynak analizi, örnek olay incelemesi ve tartışma. Hukuki, eğitimsel, kültürel ve toplumsal reformların amaç ve sonuçları değerlendirilir. | Tevhid-i Tedrisat, Medeni Kanun, Harf İnkılabı ve diğer temel reformlar hakkında kısa akademik okumalar yapılması. Modernleşme ve toplumsal dönüşüm kavramlarının incelenmesi. Önerilen okuma Hale, William. Turkish Foreign Policy, 1774–2000. London: Frank Cass. |
| 15 | Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik ve İnkılapçılık; ilkelerin tarihsel bağlamı ve Cumhuriyet'in siyasal toplumsal yapısıyla ilişkisi | Kavramsal analiz, etkileşimli anlatım, kavram haritası, grup çalışması ve tartışma. İlkelerin birbirleriyle ilişkisi ve Cumhuriyet'in siyasal-toplumsal yapısındaki yeri analiz edilir. | Atatürk ilkeleri hakkında temel metinlerin okunması; Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik ve İnkılapçılık kavramlarının tarihsel bağlamlarının araştırılması. Önerilen okuma Oran, Baskın (ed.). Turkish Foreign Policy, 1919–2006: Facts and Analyses with Documents. Salt Lake City: University of Utah Press. |
| 16 | Dış politikanın temel ilkeleri; Musul Sorunu; Türkiye-Yunanistan ilişkileri; Balkan Antantı; Sadabad Paktı; Montrö Boğazlar Sözleşmesi; Hatay Meselesi. | Vaka analizi, diplomatik belge incelemesi, harita analizi, problem temelli öğrenme ve tartışma. Türk dış politikası bağımsızlık, egemenlik, güvenlik, diplomasi ve bölgesel iş birliği kavramlarıyla analiz edilir. | Atatürk dönemi Türk dış politikası ve temel gelişmeler hakkında akademik kaynaklardan ön okuma yapılması. Musul, Balkan Antantı, Sadabad Paktı, Montrö ve Hatay konularının temel hatlarının belirlenmesi. Önerilen okuma Atatürk, Mustafa Kemal. Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi. |
| 17 | Final Sınavı |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Atatürk, Mustafa Kemal. Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi. Akşin, Sina. Kısa Türkiye Tarihi. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Zürcher, Erik Jan. Modernleşen Türkiye'nin Tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları. Turan, Şerafettin. Türk Devrim Tarihi. İstanbul: Bilgi Yayınevi. Tanör, Bülent. Kurtuluş-Kuruluş. İstanbul: Cumhuriyet Kitapları. Berkes, Niyazi. Türkiye'de Çağdaşlaşma. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Ahmad, Feroz. The Making of Modern Turkey. London: Routledge. Hanioğlu, M. Şükrü. Atatürk: An Intellectual Biography. Princeton: Princeton University Press. Findley, Carter V. Turkey, Islam, Nationalism, and Modernity: A History, 1789–2007. New Haven: Yale University Press. Zürcher, Erik Jan. Turkey: A Modern History. London: I.B. Tauris. Aksin, Sina. Turkey: From Empire to Revolutionary Republic: The Emergence of the Turkish Nation from 1789 to the Present. New York: New York University Press. Karpat, Kemal H. The Politicization of Islam: Reconstructing Identity, State, Faith, and Community in the Late Ottoman State. Oxford: Oxford University Press. Mango, Andrew. Atatürk: The Biography of the Founder of Modern Turkey. New York: Overlook Press. Hale, William. Turkish Foreign Policy, 1774–2000. London: Frank Cass. Oran, Baskın (ed.). Turkish Foreign Policy, 1919–2006: Facts and Analyses with Documents. Salt Lake City: University of Utah Press.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Öğrenci merkezli ve aktif öğrenme yaklaşımı esas alınacaktır. Atatürk ilke ve inkılaplarının tarihsel, siyasal ve toplumsal boyutları; tartışma, vaka analizi, kaynak inceleme, problem çözme ve grup çalışmaları yoluyla ele alınacaktır. Öğrencilerin eleştirel düşünme, tarihsel değerlendirme, araştırma ve etkili iletişim becerilerinin geliştirilmesi hedeflenecektir. Öğrenme-öğretme süreci, Bologna Süreci doğrultusunda belirlenen öğrenme çıktılarıyla uyumlu olarak yürütülecektir.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 40 |
| Quiz | 1 | 15 |
| Gözlem | 1 | 20 |
| Gösterme | 1 | 5 |
| Rol Oynama / Dramatize Etme | 1 | 20 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 60 |
| Quiz | 1 | 5 |
| Gözlem | 1 | 5 |
| Derse Katılım | 1 | 5 |
| Tartışma | 1 | 5 |
| Soru-Yanıt | 1 | 5 |
| Gösterme | 1 | 5 |
| Örnek Vaka İncelemesi | 1 | 5 |
| Rol Oynama / Dramatize Etme | 1 | 5 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 6 | 1 | 6 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 10 | 1 | 10 |
| Okuma | 10 | 1 | 10 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 70 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 4 | 5 | 3 | 3 | 4 | 5 | 4 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 2 | 5 | 3 | 4 | 5 | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 |
| ÖÇ 3 | 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 5 | 3 | 5 | 3 | 4 |
| ÖÇ 4 | 5 | 4 | 4 | 5 | 4 | 2 | 3 | 2 | 5 | 4 |
| ÖÇ 5 | 5 | 3 | 4 | 5 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 6 | 4 | 5 | 4 | 4 | 4 | 5 | 3 | 5 | 5 | 4 |
| ÖÇ 7 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 5 | 3 | 4 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek