GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 1303003022018 | TURKISH FOREIGN POLICY I | Ders | 3 | 5 | 7,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
İngilizce
Dersin Amacı
Bu ders, 'Doğu Sorunu'ndan başlayarak İkinci Dünya Savaşı'nın sonuna (1945) kadar olan süreçte Türk dış politikasının tarihsel gelişimini incelemeyi amaçlamaktadır. Ders kapsamında, Osmanlı İmparatorluğu'nun diplomatik pratikleri ve dış politika gelenekleri ele alınarak, bu mirasın modern Türkiye Cumhuriyeti dış politikasına yansımaları; 'süreklilikler' ve 'kopuşlar' ekseninde analiz edilecektir. Öğrencilerin, Osmanlı diplomasisinden devralınan stratejik yaklaşımları ve Cumhuriyet döneminin getirdiği yeni dış politika paradigmalarını uluslararası ilişkiler perspektifiyle değerlendirmeleri hedeflenmektedir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Elif Yeneroğlu
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Tarihsel Süreklilik ve Değişim: Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne geçiş sürecindeki dış politika pratiklerini, kurumlarını ve kadrolarını "süreklilik" ve "kopuş" (continuity and change) kavramları çerçevesinde analiz eder. |
| 2 | Milli Mücadele Diplomasisi: Sevr Antlaşması'na karşı yürütülen diplomatik süreci, Mudanya Mütarekesi'ni ve Lozan Barış Antlaşması'nı; yeni Türk devletinin uluslararası sistemde meşruiyet kazanma süreci bağlamında değerlendirir. |
| 3 | İki Savaş Arası Dönem Stratejileri: 1923-1939 yılları arasında Batı dünyası ve Sovyetler Birliği ile yürütülen ilişkileri, Milletler Cemiyeti üyeliği ve bölgesel paktlar (Balkan ve Sadabat) üzerinden bölgesel güvenlik perspektifiyle açıklar. |
| 4 | Egemenlik ve Uluslararası Hukuk: Montreux Boğazlar Sözleşmesi ve Hatay Meselesi gibi konuları ele alarak, Türkiye'nin egemenlik haklarını diplomatik müzakereler yoluyla genişletme ve koruma stratejilerini analiz eder. |
| 5 | Aktif Tarafsızlık ve Kriz Yönetimi: İkinci Dünya Savaşı boyunca izlenen "aktif tarafsızlık" politikasını, büyük güçler arasındaki denge arayışlarını ve savaşın Türkiye üzerindeki jeopolitik etkilerini eleştirel bir yaklaşımla tartışır. |
| 6 | Süreklilik Bağlamında Güncel Analiz (P.Ç. 10 odaklı): 1945 öncesi dönemde şekillenen diplomatik refleksleri ve "denge politikası" gibi temel stratejileri, güncel bölgesel krizlerin tarihsel kökenlerini anlamlandırmak için bir analiz aracı olarak kullanır. |
| 7 | Türkiye’nin 1774’ten 1945’e kadar uzanan dış politika tercihlerini 'orta büyüklükte bir devlet' (middle-sized power) kavramsallaştırması üzerinden değerlendirir ve bu tür aktörlerin uluslararası sistemdeki kısıtlar ile fırsatlar karşısında geliştirdiği tipik davranış kalıplarını analiz eder. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Türk Dış Politikası I
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Bu ders, Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminden modern Türkiye Cumhuriyeti’nin inşasına kadar uzanan süreçte Türk dış politikasının temel dinamiklerini kapsamaktadır. İçerik; 'Doğu Sorunu' çerçevesinde Büyük Güçlerin rekabeti, denge politikası arayışları ve Osmanlı diplomatik kurumlarının (Bab-ı Ali, Hariciye Nezareti) modernleşme sancılarıyla başlar. Ardından Birinci Dünya Savaşı, Milli Mücadele dönemi diplomasisi ve Lozan Antlaşması'nın getirdiği yeni statüko detaylandırılır. Dersin son bölümü, Atatürk dönemi dış politika ilkeleri ile İkinci Dünya Savaşı’nın yarattığı küresel kriz ortamında Türkiye’nin izlediği 'aktif tarafsızlık' stratejisine odaklanarak 1945 yılındaki kırılma noktasıyla sona erer
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş, izlence ve ders kuralları | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Yok |
| 2 | İmparatorluktan Cumhuriyete Türk Dış Politikasında Devamlılık ve Değişim | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Baskın Oran, pp. 3-23 (pp. 24-49 optional) |
| 3 | Birinci Dünya Savaşı, Mondros Ateşkesi | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Baskın Oran, pp. 53-62 |
| 4 | Sevr Antlaşması | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Baskın Oran, pp. 63-77 |
| 5 | Kurtuluş Savaşı Dış Politikası I | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Baskın Oran, pp. 78-123. |
| 6 | Kurtuluş Savaşı Dış Politikası II | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Baskın Oran, pp. 78-123. |
| 7 | Mudanya Mütarekesi ve Lozan Antlaşmasına Giriş | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Baskın Oran, pp. 124-140 |
| 8 | Vize Sınavı | ||
| 9 | Lozan Barış Konferansı: Sınırlar, Kapitülasyonlar, Mali Hükümler, Nüfus Mübadelesi, Azınlık Hakları, Boğazlar | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Baskın Oran, pp. 124-140 |
| 10 | İki Savaş Arası Dönemde Dış Politika (1923-29): Batı, Sovyetler ve Ortadoğu'yla İlişkiler I | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | |
| 11 | İki Savaş Arası Dönemde Dış Politika (1923-29): Batı, Sovyetler ve Ortadoğu'yla İlişkiler II | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Baskın Oran, pp. 143-232 |
| 12 | İki Savaş Arası Dönemde Dış Politika (1929-39): Büyük Bunalım, Milletler Cemiyeti'ne Giriş, Balkan Paktı | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Baskın Oran, pp. 143-232 |
| 13 | Sadabad Paktı, Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Hatay Sorunu | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Baskın Oran, pp. 143-232 |
| 14 | İkinci Dünya Savaşı (1939-1942): Aktif Tarafsızlık | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Baskın Oran, pp. 232-282 |
| 15 | İkinci Dünya Savaşı (1942-1945): Aktif Tarafsızlık | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Baskın Oran, pp. 232-282 |
| 16 | Genel Değerlendirme | Öğretim üyesi tarafından anlatılacaktır. | Yok |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Temel Kaynak: Oran, Baskın, editör. Turkish Foreign Policy, 1919-2006: Facts, Documents and Analyses. Çeviren Mustafa Akşin, University of Utah Press, 2010. Önerilen Kaynaklar: Akşin, Aptülahat. Atatürk'ün Dış Politika İlkeleri ve Diplomasisi. Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1991. Armaoğlu, Fahir, hazırlayan. Belgelerle Türk-Amerikan Münasebetleri. Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1991. Hale, William. Turkish Foreign Policy, 1774-2000. Routledge, 2000. Kültür Bakanlığı. Atatürk'ün Milli Dış Politikası: Milli Mücadele Dönemine Ait 100 Belge (1919-1923). Kültür Bakanlığı Yayınları, 1994. Oran, Baskın, editör. Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşı'ndan Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar. Cilt 1-2, İletişim Yayınları, 2003. Türk Tarih Kurumu. Çağdaş Türk Diplomasisi: 200 Yıllık Süreç. TTK Yayınları, 1999.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Ders anlatımı
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 5 | 5 | 25 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 6 | 8 | 48 |
| Okuma | 12 | 7 | 84 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 201 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 3 | 3 | 1 | 1 | 2 | 5 | 1 | 4 | 4 |
| ÖÇ 2 | 5 | 2 | 1 | 3 | 4 | 2 | 5 | 1 | 4 | 4 |
| ÖÇ 3 | 5 | 4 | 3 | 1 | 3 | 1 | 5 | 1 | 2 | 4 |
| ÖÇ 4 | 5 | 3 | 1 | 4 | 1 | 3 | 5 | 1 | 2 | 3 |
| ÖÇ 5 | 5 | 3 | 4 | 1 | 3 | 1 | 5 | 1 | 1 | 4 |
| ÖÇ 6 | 5 | 3 | 4 | 1 | 3 | 1 | 5 | 1 | 1 | 5 |
| ÖÇ 7 | 5 | 4 | 4 | 3 | 3 | 1 | 5 | 1 | 1 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek