GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 1303008142018 | MERKEZİ VE DOĞU AVRUPA ÜLKE ÇALIŞMALARI | Seçmeli Ders Grubu | 4 | 8 | 7,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Dersin amacı, Rusya, Balkanlar ve Doğu Avrupa’nın tarihi sürecini ele alarak geçmişten günümüze kadar uzanan olayları incelemek ve ülkelerin bugünkü iç ve dış siyaseti, ekonomisi ve ülkeler arası ilişkileri hakkında geniş bilgiler sunmaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Onur ORHAN
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Tarihi perspektif içerisinde Rusya, Balkanlar ve Doğu Avrupa’nın yeri ve önemini öğrenmek |
| 2 | Doğu Avrupa’nın 20. yüzyıl tarihini incelemek ve dönemin olaylarına hâkim olmak |
| 3 | 1919-1939 döneminde Doğu Avrupa’nın yenilenen siyasi gücünü ve dengeler arasındaki yerini ve rolünü analiz etmek |
| 4 | 1939-1945 tarihleri arasında yaşanan İkinci Dünya Savaşı’nın Doğu Avrupa ülkeleri üzerindeki derin etkilerini incelemek |
| 5 | Soğuk Savaş ve sonrası dönemde Rusya ile Doğu Avrupa arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkiler hakkında bilgilere sahip olmak ve bu politikayı yorumlayabilmek |
| 6 | Doğu Avrupa’nın dünyaya açılımı konusunu her ayrıntısı ile (siyasi, ekonomik ve dış politika) ele alarak gelişimi hakkında değerlendirmeler yapabilmek |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Dersin ilk haftaları Doğu Avrupa’nın 19.yüzyıldan başlayarak tarihi sürecinin ele alınması, 20. yüzyılda yaşanan olayların üzerindeki etkilerinin incelenmesi, Birinci ve İkinci Dünya Savaşı sırasında bulunduğu yerin ve rolün değerlendirilmesi ile başlayacaktır. Tarihi sürecin analizinden sonra Soğuk Savaş dönemi ve sonrasında izlenen politika ve stratejiler ele alınacaktır. Dersin ana çerçevesi bu şekilde çizildikten sonra güncel olaylara daha kapsamlı yer verilerek Doğu Avrupa ve Balkanlar’ın sadece Rusya ile kalmayıp bütün dünya ile olan ilişkileri ayrıntılarıyla birlikte belirlenen alt başlıklara uygun olarak öğrenci sunumlarıyla incelenecektir.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Tanışma ve dersin içeriği hakkında bilgi verme | Anlatım, soru-cevap, ders içeriği ve kaynakların tanıtımı. | Fahir Armaoğlu, 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1789–1914), ss. 520–529: 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Berlin düzeni ve Balkanlar’daki siyasal dönüşüm; ayrıca Yahya Kemal Taştan, “Balkanlarda Ulusçu Hareketler”, özellikle s. 416. |
| 2 | Doğu Avrupa tarihine özlü bir bakış: 19. yüzyıldaki tarihi, siyasi ve ekonomik gelişmeler | Anlatım, siyasi harita analizi, kronolojik karşılaştırma ve tartışma. | Roger East & Jolyon Pontin, Revolution and Change in Central and Eastern Europe, ss. 1–8: tarihsel arka plan; Sina Akşin & Melek Fırat, “İki Savaş Arası Dönemde Balkanlar (1919–1939)”, ss. 97–127. |
| 3 | 20. yüzyılda Doğu Avrupa: Değişen dengeler ve siyasi haritanın ana hatları | Anlatım, karşılaştırmalı tarihsel analiz, harita analizi ve soru-cevap. | Akşin & Fırat, “İki Savaş Arası Dönemde Balkanlar”, ss. 97–127; Şecaettin Koka, “İkinci Dünya Savaşı’nda Balkanlar”, Balkanlar El Kitabı I, ss. 655–666. |
| 4 | İki savaş arası dönemde Doğu Avrupa (1919-1939) ve 2. Dünya Savaşı (1939-1945) tarihine kuramsal bir bakış | Anlatım, Soğuk Savaş blok haritası analizi, karşılaştırmalı değerlendirme ve tartışma. | Jan Adam, Why Did the Socialist System Collapse in Central and Eastern European Countries?, ss. 71–88: dış ekonomik ilişkiler; East & Pontin, Revolution and Change in Central and Eastern Europe, ss. 321–330: değişen Avrupa örgütleri ve bölgenin uluslararası sisteme açılımı. |
| 5 | Soğuk Savaş dönemi, Soğuk Savaş sonrası değişen dengeler ve Doğu Avrupa | Öğrenci sunumu, örnek olay analizi, tartışma ve soru-cevap. | East & Pontin, Revolution and Change in Central and Eastern Europe, ss. 9–47: Polonya; ayrıca Tom Junes, “The Demise of Communism in Poland”, ss. 95–112: komünizmden demokratik sisteme geçiş |
| 6 | Doğu Avrupa’nın dünyaya açılımı | Anlatım, siyasal ve ekonomik dönüşüm analizi, kurumsal değerlendirme ve tartışma. | Jan Adam, Why Did the Socialist System Collapse in Central and Eastern European Countries?, ss. 71–88: dış ekonomik ilişkiler; East & Pontin, Revolution and Change in Central and Eastern Europe, ss. 321–330: değişen Avrupa örgütleri ve bölgenin uluslararası sisteme açılımı. |
| 7 | Öğrenci sunumu: Polonya Dış Siyaseti: Rusya “himayesinden” kurtuluş ve sosyalizmden demokrasiye geçiş, AB ve NATO üyeliği | Öğrenci sunumu, örnek olay analizi, tartışma ve soru-cevap | East & Pontin, Revolution and Change in Central and Eastern Europe, ss. 9–47: Polonya; ayrıca Tom Junes, “The Demise of Communism in Poland”, ss. 95–112: komünizmden demokratik sisteme geçiş. |
| 8 | Ara sınav | ||
| 9 | Öğrenci sunumu: Çekoslovakya’nın dağılması, Kadife Devrim ve yeni sürecin başlangıcı | Öğrenci sunumu, örnek olay analizi, karşılaştırmalı değerlendirme ve tartışma | East & Pontin, Revolution and Change in Central and Eastern Europe, ss. 76–119: Çekoslovakya, Çek Cumhuriyeti ve Slovakya; Kadife Devrim ve siyasal dönüşümün incelenmesi. |
| 10 | Öğrenci sunumu: Balkanlar’ın geçiş sürecinde ABD etkinliği: Yugoslavya’nın dağılmasıyla Doğu Avrupa ve Balkanlar’da AB ve ABD’nin ekonomik destekli siyasi girişimi | Öğrenci sunumu, örnek olay analizi, uluslararası aktör analizi ve tartışma. | Necmettin Alkan, “Yugoslavya’nın Dağılması”, Balkanlar El Kitabı II: Çağdaş Balkanlar, ss. 27–54; Başak Kale, “Avrupa Birliği’nin Balkan Politikası”, Balkan Diplomasisi, ss. 293–311. |
| 11 | Öğrenci sunumu: Macaristan Dış Siyaseti: Tarihten bugüne Avusturya ve Macaristan ilişkileri | Öğrenci sunumu, tarihsel ve karşılaştırmalı dış politika analizi, tartışma ve soru-cevap. | East & Pontin, Revolution and Change in Central and Eastern Europe, ss. 48–75: Macaristan; Macaristan’ın tarihsel dönüşümü, komünist dönemden çıkışı ve dış politika yönelimleri. |
| 12 | Öğrenci sunumu: Balkanlar’da milliyetçilik ve milliyetçilik akımının temeli | Öğrenci sunumu, kavram analizi, tarihsel örnek olay incelemesi ve tartışma. | Yahya Kemal Taştan, “Balkanlarda Ulusçu Hareketler”, Balkanlar El Kitabı I, özellikle s. 416: Balkan milliyetçiliklerinin tarihsel ve toplumsal temelleri. |
| 13 | Öğrenci sunumu: Kosova Sorunu: Krizin değerlendirmesi, bağımsızlık ilanı ve Sırbistan’ın tutumu | Öğrenci sunumu, örnek olay analizi, hukuki-siyasal değerlendirme ve tartışma. | Erhan Türbedar, “Kosova Sorunu”, Balkanlar El Kitabı II, 2007 baskısı ss. 79–92; bağımsızlık süreci için Türbedar, “Yeni Dönemde Kosova ve Bağımsızlık İlanı”, sonraki baskıda ss. 149–159. |
| 14 | Öğrenci sunumu: Rusya’nın Balkan Politikası: Balkanlar’daki gelişmelerin Rusya siyasetine etkisi | Öğrenci sunumu, dış politika analizi, örnek olay incelemesi ve tartışma | Erdem Eren, “Rusya Federasyonu’nun Balkanlar Politikası”, Geçmişten Günümüze Ruslar ve Rusya, ss. 683–711: Rusya’nın Balkan politikası, bölgesel çıkarları ve Batı Balkanlar’daki etkinliği. |
| 15 | Genel Değerlendirme | Genel tekrar, karşılaştırmalı sentez, tartışma ve soru-cevap. | 2–14. haftalarda belirtilen kaynak sayfalarının ve temel kavramların genel olarak tekrar edilmesi; Polonya, Çekoslovakya/Çekya-Slovakya, Macaristan, Yugoslavya, Kosova ve Rusya’nın Balkan politikalarının karşılaştırılması. |
| 16 | Final sınavı |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1. Sina Akşin ve Melek Fırat, İki Savaş Arası Dönemde Balkanlar, Balkanlar Ortadoğu ve Balkan İncelemeleri Vakfı (OBİV) Yayınları, İstanbul, 1993 2. İhsan Gürkan, İkinci Dünya Savaşı’ndan Günümüze Değin Balkanlar (1945-1989), Balkanlar Ortadoğu ve Balkan İncelemeleri Vakfı (OBİV) Yayınları, İstanbul, 1993 3. Stefanos Yerasimos, Milliyetler ve Sınırlar: Balkanlar Kafkasya ve Orta Doğu, İstanbul, Mayıs 1995 4. Osman Karatay ve Bilgehan A. Gökdağ (Der), Balkanlar El Kitabı, Cilt 2: Çağdaş Balkanlar, Karam&Vadi Yayın, 2007 5. Ömer E. Lütem ve Birgül Demirtaş Coşkun (Der), Balkan Diplomasisi, Balkan Araştırmalar Dizisi, Asam, Ankara, 2002 6. Fahir Armaoğlu, 20.Yüzyıl Siyasi Tarihi, 1914-1980, Ankara, 1988 7. İdris Bal (der.), 21. Yüzyılın Eşiğinde Türk Dış Politikası, İstanbul, 2001 8. Mustafa Türkeş ve İlhan Uzgel (der.), Türkiye’nin Komşuları, Ankara, 2002 9. Saybaşlı K, Özcan G (Der), Yeni Balkanlar Eski Sorunlar, 1997 10. Ülger İ.K, Yugoslavya Neden Parçalandı: Balkan Dramının Perde Arkası, 2003 11. Özgür N, Balkan Devletlerinin Dış Politika Uygulamalarında Etnik Sorunların Rolü, Sönmezoğlu F (Der), Uluslararası Politikada Yeni Olaylar Yeni Bakışlar, 1998 12. Uzgel İ, Balkanlarla İlişkiler, Baskın Oran (Der), Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, 1919-1980, Cilt 1, 2001 13. İrfan Kaya, Yugoslavya Neden Parçalandı?, Ankara 2009 14. Trenina D, Stepanova E, Kosovo: Mejdunarodnıye Aspektı Krizisa, Zentr Karnegi, Moskva 1999 15. Pavel Kandel, Balkanskiye İnteresı Rossiyi: Podlinnıye i Mnimıye, http://pubs.carnegie.ru/books/1996/05ik/02kandel.asp 16. Aleksey Fenenko, Balkanskiy Krizis i Rossiyskiye Vneshnepoliticheskiye Prioritetı, http://pubs.carnegie.ru/books/1996/05ik/02kandel.asp
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Ders anlatımı
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Gözlem | 14 | 2 | 28 |
| Bireysel Çalışma | 4 | 6 | 24 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 5 | 3 | 15 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 7 | 7 | 49 |
| Okuma | 15 | 3 | 45 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 205 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 3 | 5 | 3 | 2 | 4 | 4 | 3 | 2 | 3 |
| ÖÇ 2 | 2 | 3 | 4 | 4 | 2 | 3 | 5 | 3 | 2 | 2 |
| ÖÇ 3 | 4 | 3 | 2 | 2 | 4 | 5 | 3 | 5 | 1 | 3 |
| ÖÇ 4 | 4 | 5 | 3 | 5 | 2 | 3 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| ÖÇ 5 | 5 | 3 | 3 | 5 | 4 | 4 | 3 | 5 | 3 | 1 |
| ÖÇ 6 | 5 | 5 | 2 | 4 | 4 | 3 | 3 | 4 | 2 | 1 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek