GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
1303009352019 II.DÜNYA SAVAŞI'NDA AVRUPA Seçmeli Ders Grubu 4 7 7,00

Dersin Seviyesi

Lisans

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, öğrencilerin II. Dünya Savaşı’nın Avrupa’daki siyasal, diplomatik, askerî ve toplumsal boyutlarını Uluslararası İlişkiler disiplini çerçevesinde analiz edebilmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında savaşın ortaya çıkış nedenleri, Avrupa’daki güç dengeleri, devletlerin dış politika tercihleri, ittifak sistemleri, savaş diplomasisi, işgal politikaları ve savaşın uluslararası sistem üzerindeki etkileri ele alınmaktadır. Ayrıca öğrencilerin savaş sürecindeki önemli diplomatik ve askerî gelişmeleri neden-sonuç ilişkisi içerisinde değerlendirmeleri; büyük güçler arasındaki ilişkileri, savaşın Avrupa siyasal düzeninde yarattığı dönüşümü ve savaş sonrası uluslararası düzenin ortaya çıkışını tarihsel ve analitik bir perspektifle yorumlayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Dr. Tülay GÜL POLAT

Öğrenme Çıktıları

1 II. Dünya Savaşı’nın Avrupa’da ortaya çıkış nedenlerini ve savaş öncesi güç dengelerini açıklar.
2 Savaşın başlıca askerî, siyasal ve diplomatik gelişmelerini neden-sonuç ilişkisi içinde değerlendirir.
3 Müttefik ve Mihver devletlerinin dış politika tercihlerini, ittifak ilişkilerini ve savaş diplomasisini analiz eder.
4 İşgal politikaları, direniş hareketleri, Holokost ve savaşın Avrupa toplumları üzerindeki etkilerini tarihsel bağlamda yorumlar.
5 II. Dünya Savaşı’nın Avrupa’daki siyasal düzen, güç dengeleri ve savaş sonrası uluslararası sistem üzerindeki etkilerini Uluslararası İlişkiler perspektifinden değerlendirir.
6 II. Dünya Savaşı’na ilişkin birincil kaynakları, diplomatik belgeleri, tarihsel haritaları ve dönemin basın materyallerini eleştirel bir yaklaşımla analiz eder ve savaş dönemi gelişmelerinin yorumlanmasında kullanır.

Öğretim Sistemi

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

YOK

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Öğrencilerin derslere düzenli katılım sağlamaları, haftalık okumaları takip etmeleri ve II. Dünya Savaşı’na ilişkin gelişmeleri tarihsel bağlam ve Uluslararası İlişkiler disiplini çerçevesinde değerlendirmeleri önerilmektedir. Ders kapsamında temel kaynakların yanı sıra akademik makaleler, diplomatik belgeler, dönemin basını, haritalar, görsel materyaller ve gerektiğinde belgesel içeriklerden yararlanılacaktır. Öğrencilerin savaşın askerî boyutunun yanı sıra diplomatik, siyasal ve toplumsal sonuçlarını karşılaştırmalı ve analitik bir perspektifle incelemeleri teşvik edilmektedir.

Dersin İçeriği

Ders kapsamında II. Dünya Savaşı’nın Avrupa’daki siyasal, diplomatik, askerî ve toplumsal gelişmeleri Uluslararası İlişkiler perspektifinden ele alınmaktadır. Savaş öncesi Avrupa’daki güç dengeleri, Versailles düzeninin sorunları, faşizm ve Nazizmin yükselişi, Almanya’nın yayılmacı politikaları ve savaşın başlamasına yol açan diplomatik gelişmeler incelenmektedir. Polonya’nın işgali, Batı Avrupa cephesi, Almanya-Sovyetler Birliği ilişkileri, Barbarossa Harekâtı, savaşın Akdeniz ve Balkanlar boyutu, işgal rejimleri, direniş hareketleri ve Holokost dersin temel konuları arasındadır. Ayrıca Müttefik ve Mihver devletleri arasındaki güç mücadelesi, savaş diplomasisi, Tahran, Yalta ve Potsdam konferansları, Almanya’nın yenilgisi ve savaşın Avrupa’daki siyasal sınırlar, güç dengeleri ve uluslararası sistem üzerindeki sonuçları değerlendirilmektedir. Ders, II. Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle Avrupa’da ortaya çıkan yeni siyasal düzeni ve Soğuk Savaş’ın oluşumuna zemin hazırlayan gelişmeleri de kapsamaktadır.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Konular (Teorik) Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 II. Dünya Savaşı’na Giriş – Savaşın kapsamı, temel kavramlar ve Avrupa merkezli tarihsel arka plan. Anlatım, soru-cevap, kavramsal tartışma. Ders izlencesinin incelenmesi ve II. Dünya Savaşı’nın genel tarihsel arka planına ilişkin ön okuma yapılması.
2 Versailles Düzeni ve Savaş Öncesi Avrupa – I. Dünya Savaşı sonrası düzen, ekonomik kriz, revizyonizm ve güç dengeleri. Anlatım, tarihsel karşılaştırma, belge incelemesi. Versailles Antlaşması ve iki savaş arası Avrupa’nın siyasal yapısına ilişkin temel okumaların yapılması.
3 Faşizm, Nazizm ve Almanya’nın Yükselişi – Hitler’in iktidara gelişi, yeniden silahlanma ve yayılmacı dış politika. Anlatım, neden-sonuç analizi, sınıf içi tartışma. Faşizm, Nazizm ve Almanya’nın 1930’lu yıllardaki dış politikası hakkında önerilen okumaların yapılması.
4 Savaşa Giden Diplomatik Süreç – Anschluss, Münih Krizi, Çekoslovakya’nın işgali ve Molotov–Ribbentrop Paktı. Anlatım, diplomatik belge analizi, kronolojik değerlendirme. Münih Anlaşması ve Molotov–Ribbentrop Paktı başta olmak üzere savaş öncesi diplomatik gelişmelere ilişkin okumaların yapılması.
5 Savaşın Başlaması ve Polonya’nın İşgali – 1939 gelişmeleri, Blitzkrieg ve savaşın Avrupa’ya yayılması. Anlatım, harita analizi, neden-sonuç tartışması. Polonya’nın işgali ve 1939’daki diplomatik ve askerî gelişmelere ilişkin ön okuma yapılması.
6 Batı Avrupa Cephesi – Danimarka ve Norveç’in işgali, Fransa’nın yenilgisi ve Britanya Savaşı. Anlatım, harita ve görsel materyal analizi, sınıf içi tartışma. Batı Avrupa’daki askerî harekâtlar ve Britanya Savaşı hakkında temel okumaların yapılması.
7 Balkanlar ve Akdeniz’de Savaş – İtalya’nın savaş politikası, Balkan harekâtları, Yugoslavya ve Yunanistan’ın işgali. Anlatım, bölgesel karşılaştırma, harita analizi, tartışma. Balkanlar ve Akdeniz’deki askerî ve diplomatik gelişmelere ilişkin önerilen okumaların yapılması.
8 Ara sınav
9 Almanya-Sovyetler Birliği Savaşı – Barbarossa Harekâtı, Doğu Cephesi ve savaşın genişlemesi. Anlatım, harita analizi, birincil kaynak incelemesi. Barbarossa Harekâtı ve Doğu Cephesi’ndeki gelişmeler hakkında ön okuma yapılması.
10 İşgal Altındaki Avrupa – Nazi işgal politikaları, işbirlikçilik, direniş hareketleri ve günlük yaşam. Anlatım, vaka analizi, birincil kaynak ve görsel materyal incelemesi. Nazi işgal rejimleri, işbirlikçilik ve Avrupa’daki direniş hareketleri hakkında okumaların yapılması.
11 Holokost ve Savaşın Toplumsal Boyutu – Yahudilere yönelik sistematik zulüm, soykırım politikaları ve sivil nüfusun savaş deneyimi. Anlatım, tarihsel belge analizi, eleştirel tartışma. Holokost, soykırım politikaları ve sivil nüfusun savaş deneyimlerine ilişkin akademik okumaların yapılması.
12 Savaşta Dönüm Noktaları – Stalingrad, Kursk, Kuzey Afrika’daki gelişmeler ve Müttefiklerin üstünlüğü ele geçirmesi. Anlatım, karşılaştırmalı askerî analiz, harita incelemesi. Stalingrad, Kursk ve Kuzey Afrika’daki gelişmeler hakkında temel okumaların yapılması.
13 Müttefiklerin Avrupa’ya Dönüşü – İtalya Cephesi, Normandiya Çıkarması ve Batı Avrupa’nın kurtarılması. Anlatım, harita analizi, görsel materyal incelemesi, tartışma. İtalya Cephesi ve Normandiya Çıkarması hakkında önerilen kaynaklardan okuma yapılması.
14 Savaş Diplomasisi ve Avrupa’nın Geleceği – Tahran, Yalta ve Potsdam konferansları; büyük güçlerin savaş sonrası düzen planları. Anlatım, diplomatik belge analizi, karşılaştırmalı tartışma. Tahran, Yalta ve Potsdam konferanslarına ilişkin bildiri ve diplomatik belgelerin incelenmesi.
15 Savaşın Sona Ermesi ve Sonuçları – Almanya’nın teslim olması, Avrupa’daki sınır ve güç dengesi değişiklikleri, Birleşmiş Milletler ve Soğuk Savaş’a geçiş. Genel değerlendirme, karşılaştırmalı analiz, sınıf tartışması, öğrenci sunumları. Dönem boyunca ele alınan temel konuların gözden geçirilmesi ve savaşın Avrupa ve uluslararası sistem üzerindeki sonuçlarına ilişkin hazırlık yapılması.
16 Final Sınavı

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Gerhard L. Weinberg, A World at Arms: A Global History of World War II. Richard Overy, The Origins of the Second World War. Richard Overy, Why the Allies Won. Antony Beevor, The Second World War. Mark Mazower, Hitler’s Empire: Nazi Rule in Occupied Europe. Ian Kershaw, To Hell and Back: Europe 1914–1949. Williamson Murray & Allan R. Millett, A War to Be Won: Fighting the Second World War. Zara Steiner, The Triumph of the Dark: European International History 1933–1939. Zara Steiner, The Lights that Failed: European International History 1919–1933. A. J. P. Taylor, The Origins of the Second World War. Norman Davies, Europe at War 1939–1945: No Simple Victory. Timothy Snyder, Bloodlands: Europe Between Hitler and Stalin. Keith Lowe, Savage Continent: Europe in the Aftermath of World War II. Tony Judt, Postwar: A History of Europe Since 1945. Oral Sander, Siyasi Tarih 1918–1994. Fahir Armaoğlu, 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi. Rifat Uçarol, Siyasi Tarih (1789–2014). Antony Beevor, İkinci Dünya Savaşı. Ian Kershaw, Cehenneme Dönüş: Avrupa 1914–1949.

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Dersler; anlatım, sınıf içi tartışma, soru-cevap, belge ve metin incelemesi yöntemleriyle yürütülecektir. Öğrencilerin haftalık okumaları takip etmeleri ve ders kapsamında ele alınan siyasal, diplomatik ve askerî gelişmeleri tarihsel bağlam içerisinde değerlendirmeleri beklenmektedir. Ara sınav ve final sınavının yanı sıra öğrencilerden II. Dünya Savaşı’nın Avrupa boyutuna ilişkin belirli bir konu, olay, devlet politikası, diplomatik gelişme veya tarihsel belge üzerine bireysel ya da grup sunumu hazırlamaları istenecektir. Sunumlar aracılığıyla öğrencilerin araştırma, kaynak kullanımı, eleştirel düşünme, sözlü ifade ve akademik tartışma becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Gerektiğinde harita, görsel materyal, dönemin basını, diplomatik belgeler ve belgesel içeriklerden de yararlanılacaktır.

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 50
Rapor Sunma 1 50
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

YOK

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Derse Katılım 14 3 42
Bireysel Çalışma 16 3 48
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 5 5 25
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 8 5 40
Okuma 16 3 48
Toplam İş Yükü (saat) 205

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10
ÖÇ 1
ÖÇ 2 4 3 4 4 4 4 4 4 4 4
ÖÇ 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4
ÖÇ 4 4 4 2 4 4 4 4 4 4 4
ÖÇ 5 3 2 3 5 4 4 4 4 4 4
ÖÇ 6 2 3 4 3 4 4 4 4 4 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek