| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 1303004212026 | ULUSLARARASI İLİŞKİLERDE MEDYA OKUR-YAZARLIĞI | Seçmeli Ders Grubu | 4 | 7 | 7,00 |
Lisans
Bu dersin amacı, öğrencilerin uluslararası ilişkiler alanında medya içeriklerini eleştirel, analitik ve karşılaştırmalı biçimde değerlendirebilme becerilerini geliştirmektir. Ders kapsamında geleneksel ve dijital medyanın uluslararası siyasetin algılanması, yorumlanması ve kamuoyuna aktarılmasındaki rolünün incelenmesi; haber kaynaklarının güvenilirliğinin değerlendirilmesi; çerçeveleme, gündem belirleme, dezenformasyon, yanlış bilgi, stratejik iletişim, propaganda, kamu diplomasisi ve dijital medya gibi temel kavramların uluslararası ilişkiler bağlamında analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Öğrencilerin farklı medya kaynaklarından elde edilen bilgileri karşılaştırabilmeleri, bilgi doğrulama yöntemlerini kullanabilmeleri ve uluslararası gelişmelere ilişkin medya içeriklerini eleştirel bir bakış açısıyla çözümleyebilmeleri hedeflenmektedir.
Öğr. Gör. Dr. Onur Orhan
| 1 | Medya okuryazarlığının temel kavramlarını ve medyanın uluslararası ilişkilerdeki rolünü açıklar. |
| 2 | Uluslararası gelişmelere ilişkin farklı medya kuruluşlarının haberlerini kaynak, içerik, dil ve çerçeveleme bakımından karşılaştırır. |
| 3 | Gündem belirleme, çerçeveleme, propaganda, stratejik iletişim ve kamu diplomasisi kavramlarının uluslararası siyasetteki işlevlerini analiz eder. |
| 4 | Dezenformasyon, yanlış bilgi, manipülatif içerik ve yapay zekâ üretimli medya içeriklerini eleştirel biçimde değerlendirir. |
| 5 | Uluslararası gelişmelere ilişkin haber ve dijital içeriklerin güvenilirliğini kaynak doğrulama ve karşılaştırmalı bilgi değerlendirme yöntemleriyle inceler. |
| 6 | Medya, kamuoyu ve dış politika arasındaki ilişkileri güncel uluslararası örnek olaylar üzerinden eleştirel ve analitik biçimde değerlendirir. |
Birinci Öğretim
Dersin ön koşulu bulunmamaktadır.
Öğrencilerin ulusal ve uluslararası gündemi düzenli olarak takip etmeleri, aynı gelişmeye ilişkin farklı medya kuruluşlarının haberlerini karşılaştırmaları ve ders kapsamında belirlenen haftalık okuma ve medya inceleme çalışmalarını yapmaları önerilmektedir. Öğrencilerin medya içeriklerini değerlendirirken kaynak, bağlam, kanıt, dil, görsel kullanım ve haberin üretildiği siyasal ortam gibi unsurları birlikte dikkate almaları beklenmektedir.
Ders; medya okuryazarlığının temel kavramları, medya ve siyaset ilişkisi, uluslararası haber üretimi, medya sahipliği ve haber kaynakları, gündem belirleme ve çerçeveleme, kamuoyu ve uluslararası politika ilişkisi, propaganda ve stratejik iletişim, dezenformasyon ve yanlış bilgi, savaş ve kriz dönemlerinde medya, kamu diplomasisi, sosyal medya ve dijital diplomasi, algoritmalar ve çevrim içi bilgi ortamı, yapay zekâ üretimli içerikler ve deepfake teknolojileri, görsel medya okuryazarlığı, kaynak doğrulama ve açık kaynaklardan bilgi değerlendirme yöntemleri ile uluslararası gelişmelerin farklı medya kuruluşlarında temsil edilmesine ilişkin karşılaştırmalı örnek olay analizlerini kapsamaktadır.
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Derse Giriş: Medya okuryazarlığı kavramı, kapsamı, temel bileşenleri ve uluslararası ilişkiler açısından önemi. | Anlatım, soru-cevap, kavramsal tartışma ve örnek medya içeriklerinin incelenmesi. | Medya okuryazarlığı ve uluslararası iletişimin temel kavramlarına ilişkin giriş okumalarının yapılması. Grizzle, Wilson & Gordon (eds.), Media and Information Literate Citizens: Think Critically, Click Wisely!, UNESCO, 2021 |
| 2 | Medya, Siyaset ve Uluslararası İlişkiler: Medyanın siyasal süreçler, dış politika ve uluslararası kamuoyu üzerindeki rolü. | Anlatım, kavramsal analiz, güncel örnek olayların değerlendirilmesi ve tartışma. | Medya-siyaset ilişkisine ilişkin temel akademik okumaların incelenmesi. McQuail & Deuze, McQuail’s Media and Mass Communication Theory, 7th ed., SAGE, 2020 |
| 3 | Uluslararası Haber Üretimi ve Haber Kaynakları: Haber seçimi, medya kuruluşları, ajanslar, muhabirler, resmî kaynaklar ve medya sahipliği. | Anlatım, haber kaynağı analizi, karşılaştırmalı haber incelemesi ve tartışma. | Aynı uluslararası gelişmenin en az iki farklı medya kuruluşundaki haberlerinin incelenmesi. McQuail & Deuze, McQuail’s Media and Mass Communication Theory, 7th ed., 2020 ss. 303–368 |
| 4 | Gündem Belirleme ve Çerçeveleme: Medyanın hangi konuların ve hangi yönlerinin kamuoyunda görünür hâle geldiği üzerindeki etkisi. | Anlatım, kavramsal analiz, karşılaştırmalı haber çözümlemesi ve sınıf içi tartışma. | Aynı uluslararası olayın farklı başlık, görsel ve anlatı biçimleriyle sunulduğu haber örneklerinin karşılaştırılması. McQuail & Deuze, McQuail’s Media and Mass Communication Theory, 7th ed., 2020 ss. 403–430; 531–570 |
| 5 | Medya, Kamuoyu ve Dış Politika: Kamuoyunun oluşumu, medya etkisi ve dış politika karar süreçleri arasındaki ilişkiler. | Anlatım, vaka analizi, kavramsal tartışma ve karşılaştırma. | Medya ve kamuoyunun dış politika üzerindeki etkilerine ilişkin seçilmiş örnek olayların incelenmesi. McQuail & Deuze, McQuail’s Media and Mass Communication Theory, 7th ed., 2020 ss. 503–570 |
| 6 | Propaganda ve Stratejik İletişim: Kavramsal farklılıklar, devletlerin uluslararası iletişim faaliyetleri ve hedef kitleler. | Anlatım, kavramsal karşılaştırma, örnek mesaj ve kampanya analizi ve tartışma. | Devletlerin uluslararası kamuoyuna yönelik iletişim faaliyetlerinden seçilmiş örneklerin incelenmesi. Herman & Chomsky, Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media, updated ed., 2002 ss. 1–36 |
| 7 | Dezenformasyon, Yanlış Bilgi ve Bilgi Düzensizliği: Kavramlar, amaçlar, yöntemler ve uluslararası siyasetteki etkileri. | Anlatım, vaka analizi, içerik karşılaştırması, kaynak sorgulama ve tartışma. | Güncel bir dezenformasyon veya yanlış bilgi örneğinin kaynağı ve yayılım biçimi açısından incelenmesi. Cull, Public Diplomacy: Foundations for Global Engagement in the Digital Age, 2019 ss. 39–59 |
| 8 | Savaş, Çatışma ve Kriz Dönemlerinde Medya: Savaş haberciliği, bilgi savaşı, kriz iletişimi ve haber doğrulama sorunları. | Anlatım, karşılaştırmalı vaka analizi, haber ve görsel içerik incelemesi, tartışma. | Seçilmiş bir uluslararası kriz veya çatışmaya ilişkin farklı medya kuruluşlarının haberlerinin karşılaştırılması. Wardle & Derakhshan, Information Disorder: Toward an Interdisciplinary Framework for Research and Policy Making, Council of Europe, 2017 ss. 20–48 |
| 9 | Kamu Diplomasisi, Yumuşak Güç ve Medya: Devletlerin uluslararası imaj, anlatı ve etki oluşturma faaliyetleri. | Anlatım, kavramsal analiz, ülke örneklerinin karşılaştırılması ve tartışma. | Seçilmiş ülkelerin kamu diplomasisi ve uluslararası medya faaliyetlerinin incelenmesi. Herman & Chomsky, Manufacturing Consent, 2002 ss. 169–252 |
| 10 | Sosyal Medya ve Dijital Diplomasi: Devletler, liderler, uluslararası örgütler ve diplomatik aktörlerin dijital iletişimi | Anlatım, sosyal medya içeriği analizi, karşılaştırmalı örnek olay incelemesi ve tartışma. | Bir devlet, lider veya uluslararası örgütün güncel sosyal medya iletişiminin incelenmesi. McQuail & Deuze, McQuail’s Media and Mass Communication Theory, 2020 ss. 169–198 |
| 11 | Algoritmalar, Sosyal Medya Platformları ve Bilgi Ekosistemi: Filtre balonları, yankı odaları, görünürlük ve içerik dolaşımı. | Anlatım, kavramsal analiz, dijital platform örneklerinin değerlendirilmesi ve tartışma. | Sosyal medya algoritmalarının haber tüketimi üzerindeki etkilerine ilişkin temel okumaların yapılması. Wardle & Derakhshan, Information Disorder, 2017 ss. 49–56 |
| 12 | Yapay Zekâ, Deepfake ve Sentetik Medya: Uluslararası siyasette yeni bilgi güvenliği ve medya okuryazarlığı sorunları. | Anlatım, görsel ve dijital içerik incelemesi, örnek olay analizi ve tartışma. | Yapay zekâ üretimli veya manipüle edilmiş medya içeriklerine ilişkin seçilmiş örneklerin incelenmesi. Grizzle, Wilson & Gordon (eds.), Media and Information Literate Citizens: Think Critically, Click Wisely!, UNESCO, 2021 ss. 292–317 |
| 13 | Kaynak Doğrulama ve Eleştirel Haber Analizi: Kaynak kontrolü, çapraz doğrulama, görsel doğrulama, bağlam analizi ve açık kaynaklardan bilgi değerlendirme. | Uygulamalı haber analizi, kaynak karşılaştırma, doğrulama çalışması, soru-cevap ve tartışma. | Seçilmiş bir haberin farklı kaynaklar üzerinden doğruluğunun ve bağlamının kontrol edilmesi. |
| 14 | Uluslararası İlişkilerde Eleştirel Medya Okuryazarlığı ve Genel Değerlendirme: Güncel uluslararası örnek olayların karşılaştırmalı medya analizi. | Genel değerlendirme, karşılaştırmalı medya analizi, öğrenci katılımlı tartışma, soru-cevap ve örnek olay çözümlemesi. | Dönem boyunca ele alınan temel kavramların ve yöntemlerin tekrar edilmesi ve seçilmiş güncel bir uluslararası gelişmenin farklı medya kaynakları üzerinden değerlendirilmesi. Grizzle, Wilson & Gordon (eds.), Media and Information Literate Citizens: Think Critically, Click Wisely!, UNESCO, 2021 ss. 292–317 |
McQuail, Denis & Deuze, Mark, McQuail’s Media and Mass Communication Theory. Lippmann, Walter, Public Opinion. Herman, Edward S. & Chomsky, Noam, Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media. Nye, Joseph S. Jr., Soft Power: The Means to Success in World Politics. Cull, Nicholas J., Public Diplomacy: Foundations for Global Engagement in the Digital Age. Wardle, Claire & Derakhshan, Hossein, Information Disorder: Toward an Interdisciplinary Framework for Research and Policy Making. UNESCO, Media and Information Literacy Curriculum for Teachers. Ders kapsamında ayrıca uluslararası haber kuruluşlarından seçilmiş haberler, resmî açıklamalar, sosyal medya içerikleri, görsel materyaller, akademik makaleler ve güncel örnek olaylar kullanılacaktır.
Anlatım, soru-cevap, sınıf içi tartışma, haber ve medya içeriği analizi, karşılaştırmalı haber incelemesi, örnek olay analizi, kaynak doğrulama uygulamaları, görsel ve dijital içerik değerlendirmesi, akademik makale incelemeleri ve öğrenci sunumları kullanılacaktır. Güncel uluslararası gelişmeler farklı medya kaynakları üzerinden karşılaştırılarak öğrencilerin eleştirel medya okuryazarlığı becerilerinin geliştirilmesi teşvik edilecektir.
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Bu ders kapsamında staj uygulaması bulunmamaktadır.
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Rapor Sunma | 3 | 2 | 6 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 7 | 5 | 35 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 9 | 6 | 54 |
| Okuma | 14 | 3 | 42 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 209 | ||
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 4 | 4 | 2 | 4 | 5 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 |
| ÖÇ 2 | 3 | 3 | 5 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 3 | 3 |
| ÖÇ 3 | 3 | 4 | 4 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| ÖÇ 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 4 |
| ÖÇ 5 | 2 | 2 | 3 | 2 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 |
| ÖÇ 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | 4 | 2 | 4 | 4 | 5 | 2 |