GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı


Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
1303003182026 INTERNATIONAL MIGRATION AND IMMIGRATION MANAGEMENT Seçmeli Ders Grubu 3 6 6,00

Lisans



Bu dersin amacı, öğrencilerin uluslararası göç olgusunu Uluslararası İlişkiler perspektifinden kavramsal, kuramsal ve eleştirel bir biçimde incelemelerini sağlamaktır. Ders kapsamında uluslararası göçün temel kavramları, türleri ve teorileri ile göç hareketlerinin devletler, sınırlar, egemenlik, güvenlik, insan hakları ve uluslararası yönetişim ile ilişkisi ele alınacaktır. Ders ayrıca uluslararası göçün ulusal, bölgesel ve küresel düzeylerde nasıl yönetildiğini; devletlerin, uluslararası örgütlerin, bölgesel örgütlerin ve devlet dışı aktörlerin göç yönetimindeki rollerini incelemeyi amaçlamaktadır. Mültecilik ve uluslararası koruma, işgücü göçü, düzensiz göç, insan ticareti, sınır yönetimi, entegrasyon, vatandaşlık, geri dönüş ve geri kabul politikaları dersin temel konuları arasında yer almaktadır.


Dr. Cansu Akbaş Demirel


1 Uluslararası göçün temel kavramlarını ve kategorilerini açıklayabilme
2 Başlıca uluslararası göç teorilerini karşılaştırabilme
3 Uluslararası göçün devlet, egemenlik, sınır ve vatandaşlık kavramlarıyla ilişkisini analiz edebilme
4 Farklı göç türlerini ve bunların farklı politika yaklaşımlarını gerektirdiğini açıklayabilme
5 Devlet ve devlet dışı aktörlerin göç yönetimi süreçlerindeki rollerini analiz edebilme
6 AB'nin göç ve iltica politikalarını temel araçlarıyla değerlendirebilme
7 Türkiye'nin göç politikalarını uluslararası ve bölgesel bağlam içerisinde analiz edebilme
8 Göç politikalarını insan hakları, güvenlik, egemenlik ve etik açısından eleştirebilme
9 Göçle ilgili akademik ve politika metinlerini eleştirel biçimde okuyabilme

Birinci Öğretim


Yok


Yok


Uluslararası göçün temel kavramları ve kategorileri; uluslararası göç teorileri; göçün tarihsel gelişimi ve güncel eğilimleri; uluslararası göç, devlet, sınır, egemenlik ve vatandaşlık ilişkisi; göç yönetişimi ve göç yönetimi; göçün güvenlikleştirilmesi; sınır yönetimi; mültecilik ve uluslararası koruma; işgücü göçü; düzensiz göç ve insan ticareti; geri dönüş ve geri kabul politikaları; göçmenlerin entegrasyonu; diaspora ve ulus-aşırı ilişkiler; Avrupa Birliği'nin göç ve iltica politikaları; Türkiye'nin göç politikaları; AB-Türkiye göç ilişkileri; küresel göç yönetişimi; çevresel ve iklim kaynaklı hareketlilik ile uluslararası göçün geleceği.


Hafta Konular (Teorik) Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 Uluslararası Göçe Giriş: Göç Neden Önemlidir? Uluslararası göç kavramı; göç kavramları ve tipleri. Zorunlu göç ve insan hareketliliği ayrımları. Göçün neden Uluslararası İlişkiler açısından önemli olduğu. Göçün siyasal, ekonomik, toplumsal ve uluslararası boyutları. Ders anlatımı; soru-cevap; kavram haritası; sınıf içi tartışma; öğrencilerin göç kavramına ilişkin ön bilgilerini ortaya çıkaran kısa etkinlik. Koser (2016), Chs. 1–2; IOM (2026), World Migration Report 2026.
2 Göç Kategorileri, Veri ve Ölçme: Göçmen, mülteci, sığınmacı, düzensiz göçmen, göçmen işçi, öğrenci göçü, diaspora ve yerinden edilmiş kişi kavramları. Göç verilerinin nasıl üretildiği ve kategorilerin neden siyasal sonuçlar doğurduğu. Ders anlatımı; veri/grafik analizi; grup çalışması; kavram karşılaştırması. de Haas, Castles & Miller (2020), Ch. 2; IOM (2026).
3 Uluslararası Göç Teorileri: İtme-çekme yaklaşımı, neoklasik teori, işgücü göçünün yeni ekonomisi; göç ağları; ulusötesicilik; yapısal yaklaşımlar. Ders anlatımı; teori karşılaştırma tablosu; grup çalışması; öğrenci tartışması. de Haas, Castles & Miller (2020), Ch. 3; Triandafyllidou (2023), Ch. 1.
4 Tarihsel Gelişim ve Güncel Uluslararası Göç Paternleri: II. Dünya Savaşı öncesi göçler; savaş sonrası Avrupa; küreselleşme; Güney-Kuzey, Güney-Güney ve bölgeler arası göç. Göçün bölgesel farklılıkları. Ders anlatımı; kısa öğrenci sunumları. de Haas, Castles & Miller (2020), Chs. 5–9.
5 Devletler, Sınırlar, Egemenlik ve Göç: Devletin sınırları kontrol etme yetkisi; egemenlik; vatandaşlık; içerme/dışarda bırakma; göç rejimleri; kimlerin hareket edebileceği ve kimlerin edemeyeceği. Ders anlatımı; vaka analizi; tartışma. de Haas, Castles & Miller (2020), Ch. 10.
6 Göç Yönetimi ve Göçmen Yönetimi: Göç yönetişimi, göçmen yönetimi, çok düzeyli yönetişim, küresel yönetişim. Devletler, uluslararası örgütler, AB, IOM, UNHCR, hükümet dışı kuruluşların ve diğer aktörlerin rolleri. Ders anlatımı; grup çalışması; politika analizi. Betts (2011), Introduction; Kortendiek (2024), Ch. 3.
7 Göç, Sınırlar ve Güvenlik: Göç-güvenlik bağlantısı; güvenlikleştirme; sınır kontrolü; idari gözetim; göç kontrolünün dışsallaştırılması. Ders anlatımı; güvenlikleştirme analizi; vaka analizi. de Haas, Castles & Miller (2020), Ch. 11; European Commission, Pact on Migration and Asylum.
8 Ara Sınav Sınav Bireysel çalışma
9 Mülteciler, Sığınma ve Uluslararası Koruma: Mülteci; sığınmacı; 1951 Mülteci Sözleşmesi; geri göndermeme; uluslararası koruma; sorumluluk paylaşımı; UNHCR. Ders anlatımı; vaka analizi; saha ziyareti Koser (2016), Ch. 6; 1951 Refugee Convention; UNHCR, Global Trends.
10 İşgücü Göçü, Ekonomik Göç ve Kalkınma: İşgücü göçü; nitelikli göç; göçmen işçiler; işe alım; beyin göçü; beyin kazanımı; göç-kalkınma bağlantısı. Ders anlatımı; veri analizi. Betts (2011), Chs. 1–2; de Haas, Castles & Miller (2020), Ch. 12.
11 Düzensiz Göç, Kaçakçılık, İnsan Ticareti ve Dönüş: Düzensiz göç; göçmen kaçakçılığı; insan ticareti; sınır güvenliği; idari gözetim; sınır dışı etme; gönüllü geri dönüş; yeniden kabul; geri dönüş yönetimi. Vaka analizi; role-play; tartışma. Betts (2011), Chs. 3 & 9; Koser (2016), Ch. 5.
12 Entegrasyon, Vatandaşlık, Diaspora ve Transnasyonalizm: Asimilasyon; çok kültürlülük; entegrasyon; vatandaşlık; siyasi katılım; diaspora politikaları; transnasyonel kimlikler. Ders anlatımı; kavram karşılaştırması; tartışma. de Haas, Castles & Miller (2020), Chs. 4 & 13; Betts (2011), Ch. 11.
13 Avrupa Birliği ve Göç Yönetimi: Ortak Avrupa Sığınma Sistemi; Dublin sistemi; dış sınırlar; Frontex; dayanışma; sorumluluk paylaşımı; dışsallaştırma; AB göç politikası. Ders anlatımı; AB politika belgelerinin analizi; grup çalışması. Geddes & Scholten (2026), 3rd ed.; European Commission, Pact on Migration and Asylum.
14 Türkiye'de Göç Yönetişimi ve AB–Türkiye Göç İlişkileri: Türkiye'nin göç rejimi; geçici koruma; uluslararası koruma; düzensiz göç; sınır yönetimi; geri dönüş; geri kabul; AB-Türkiye ilişkileri; Doğu Akdeniz. Türkiye vaka analizi; politika belgesi analizi; tartışma; politika simülasyonu. Türkiye Cumhuriyeti Göç İdaresi Başkanlığı, Geçici Koruma Başlığı; EU–Turkey Statement (18 March 2016); Kortendiek (2024), Ch. 3.
15 Küresel Göç Yönetişimi ve Göç Yönetiminin Geleceği: Güvenli, Düzenli ve Sorumlu Göç için Küresel Pakt; uluslararası işbirliği; IOM; BM sistemi; iklim/çevresel göç; gelecekteki hareketlilik; yeni teknolojiler; göç yönetiminin geleceği. Öğrenci sunumları; tartışma; politika simülasyonu; genel değerlendirme. Betts (2011), Conclusion; UN, Global Compact for Migration; IOM (2026), World Migration Report 2026.
16 Final Sınavı Sınav Bireysel çalışma

De Haas, H., Castles, S. & Miller, M. J. (2020). The Age of Migration: International Population Movements in the Modern World (6th ed.). Guilford Press. Koser, K. (2016). International Migration: A Very Short Introduction (2nd ed.). Oxford University Press. Geddes, A. & Scholten, P. (2026). The Politics of Migration and Immigration in Europe (3rd ed.). SAGE. Triandafyllidou, A. (Ed.). (2023). Routledge Handbook of Immigration and Refugee Studies (2nd ed.). Routledge. Kortendiek, N. (2024). Global Governance on the Ground: Organizing International Migration and Asylum at the Border. Oxford University Press. Betts, A. (Ed.). (2011). Global Migration Governance. Oxford University Press.


Ders anlatımı; soru-cevap; kavram haritası; sınıf içi tartışma; veri ve grafik analizi; grup tartışması; politika analizi; vaka analizi, simülasyon; kısa sunum; uzman konuk anlatımı; saha ziyareti.


Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 2 40
Soru-Yanıt 2 20
Takım/Grup Çalışması 2 20
Örnek Vaka İncelemesi 2 20
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 60
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 40

Yok


Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Derse Katılım 14 3 42
Takım/Grup Çalışması 2 5 10
Alan Çalışması 1 4 4
Örnek Vaka İncelemesi 2 4 8
Rol Oynama / Dramatize Etme 1 1 1
Bireysel Çalışma 14 2 28
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 2 4 8
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 3 3 9
Okuma 14 4 56
Toplam İş Yükü (saat) 168

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10
ÖÇ 1 5 4 3 3 2 5 3 4
ÖÇ 2 5 5 4 4 3 5 2 4
ÖÇ 3 5 5 5 3 5 3 5 4 5
ÖÇ 4 5 5 5 4 5 4 5 3 5
ÖÇ 5 5 5 4 4 5 4 5 3 5
ÖÇ 6 5 4 4 4 4 5 5 5
ÖÇ 7 5 5 5 4 5 4 5 5 5
ÖÇ 8 5 5 5 4 5 4 5 3 5
ÖÇ 9 5 5 5 4 5 5 5 5 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek