GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SÖ304AE | MATEMATİK ÖĞRETİMİ II | Ders | 3 | 6 | 4,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Öğretmen adaylarının, Milli Eğitim Bakanlığı Matematik Öğretimi Programında yer alan matematiksel kavramları uygun öğrenme yöntemleri, teknoloji ve materyaller kullanarak öğretim ortamı hazırlamaları istenmektedir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Kemal Altıparmak
Öğrenme Çıktıları
| 1 | İlköğretim birinci kademe öğrencilerin bilişsel özelliklerini göz önüne alarak yapılandırmacı bir formatta öğretim gerçekleştirme yeteneğini kazanabilme. |
| 2 | Bu alanda var olan matematiksel kavramlar arasındaki zinciri anlayabilme. |
| 3 | Bu alanda ki gelişmeleri takip edebilme. |
| 4 | İlköğretim öğrencilerinin gelişim düzeylerini göz önünde bulundurarak, bu ders için uygun eğitim materyali hazırlayabilme. |
| 5 | Farklı ölçme ve değerlendirme yöntem ve teknikleri kullanabilme. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Geometri, örüntüler, ölçme, veri analizi ve değerlendirme
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Uygulama | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı, van Hiele Geometri düşünme modeli, Öğrenci gruplarının belirlenmesi | van Hiele Geometri düşünme basamaklarının tanıtılacaktır ve ilkokul düzeyinde geometri alanındaki öğrenme çıktılarının bu modele göre incelenecektir. | Soru–cevap, sunum ve tartıçma | yoktur |
| 2 | Geometride temel kavramlar; nokta, doğru, ışın, doğru parçası, açı; düzlem, dar açı, dik açı, geniş açı, doğru açı | Geometride temel kavramlar; nokta, doğru, ışın, doğru parçası, açı; düzlem, dar açı, dik açı, geniş açı ve doğru açı ile ilgili somut materyaller (geometri tahtası, açıölçer, gönye) yardımıyla etkinlikler geliştirilecektir. | Soru- cevap, tartışma ve sunum | yok |
| 3 | Uzamsal İlişkiler; eş nesneler, simetrik şekil, simetri doğrusu, ayna simetrisi | Öğrenciler çevrelerindeki eş nesneleri tanıyacak ve özelliklerini karşılaştıracaktır. Kâğıt katlama etkinlikleriyle simetrik şekilleri inceleyecek ve simetri doğrusunu keşfedecektir. Aynalar kullanarak, yansımaların simetrik görüntüler oluşturmasını gözlemleyerek ayna simetrisini araştıracaktır. Tangram parçaları, örüntü blokları ile çalışma ve ızgara kâğıda simetrik şekiller çizme etkinlikleri aracılığıyla öğrenciler uzamsal ilişkileri pratik bağlamlarda uygulayacaktır. | Soru-cevap, tartışma, planlanmış etkinlikler. | - |
| 4 | Geometrik cisimler ve şekiller; kenar, köşe, üçgen, kare, dikdörtgen, çember, daire, küp, kare prizma, dikdörtgen prizma, üçgen prizma, küre, silindir, dörtgen, beşgen, altıgen, sekizgen, köşegen, ayrıt, yüz, koni | Öğrenciler günlük yaşamdan geometrik cisim ve şekil örnekleri toplayacak ve sınıflandıracaktır. Üçgen, kare, dikdörtgen, çember, dörtgen, beşgen, altıgen ve sekizgen gibi düzlem şekilleri şablonlar, cetvel ve pergel kullanarak çizecektir. Küp, kare prizma, dikdörtgen prizma, üçgen prizma, küre, silindir ve koni gibi geometrik cisimlerin modellerini yapıştırarak kenar, köşe, ayrıt, yüz ve köşegen kavramlarını somut olarak keşfedecektir. Açılımış modelleri inceleyerek cisimlerin yüzlerini tanıyacak, sayacak ve ölçecektir. Grup çalışmalarıyla farklı geometrik şekiller ve cisimleri kullanarak sanat projeleri ve tasarımlar oluşturacaktır. | Soru-cevap, tartışma, planlanmış etkinlikler, | - |
| 5 | Örüntüler, geometrik örüntüler | Öğrencilerin doğada ve çevrelerinde bulunan örüntüleri (hayvan desenleri, bitki düzeni, mimari öğeler) tanımaları sağlanacaktır. Renkli kâğıtlar, bloklar, boncuklar ve şekil kartları kullanarak basit geometrik örüntüleri oluşturacak ve sayı örüntüleriyle ilişkileri kurulacaktır. | Soru-cevap, tartışma, planlanmış etkinlikler. | - |
| 6 | Uzunluk Ölçme: standart olmayan ölçümler, metre (m), santimetre (cm), sayı doğrusu, kilometre (km), milimetre (mm) | Standart olmayan ölçümler yapılarak standart ölçümlerin gerekliliği ele alınacaktır. cm, m, km kavramları incelenecektir. bu kavramlar için somutlaştırma etkinlikleri düzenlenecektir. | Soru-cevap, tartışma, planlanmış etkinlikler. | - |
| 7 | Çevre ve alan ölçümü; | Öğrenciler çeşitli iki boyutlu şekillerin (üçgen, kare, dikdörtgen, beşgen, altıgen) çevresini cetvel ve ip kullanarak ölçecektir. Çevrenin bir şeklin etrafındaki toplam mesafe olduğunu keşfedecek ve tüm kenarların uzunluklarını toplayarak çevreyi hesaplayacaktır. Aynı çevreye sahip şekillerin farklı alanlara ve aynı alana sahip şekillerin farklı çevrelerine sahip olabileceğini keşfedecektir. Kareli kâğıt üzerinde birim kareler sayarak dikdörtgen, kare ve düzensiz şekillerin alanını bulacaktır. Dikdörtgen nesnelerin (masa, kapı, pencere, zemin) uzunluk ve genişliğini ölçüp formüller kullanarak çevre ve alanlarını hesaplayacaktır. Gruplar halinde bahçe, oda veya oyun alanları tasarlayıp grafik kâğıtta çizerek planlama amaçlı çevre ve alan hesaplamaları yapacaktır. Bahçe çitlemek, döşemek veya duvar boyamak gibi gerçek yaşam durumlarını içeren pratik problemleri çözeceğir. Tangram parçaları, model blokları ve diğer manipülatifleri kullanarak farklı şekillerin aynı alana (alan korunumu) sahip olabileceğini anlayacaktır. | Soru-cevap, tartışma, planlanmış etkinlikler. | - |
| 8 | Arasınav (Vize) | |||
| 9 | Paralarımız, zaman ölçme; Türk lirası (TL), kuruş (kr.), ay, hafta, gün, saat, dakika, saniye | Öğrenciler Türk lirası (TL) ve kuruş (kr.) para birimlerini tanıyacak ve gerçek para modelleriyle (madeni paralar ve kâğıt paralar) çalışacaktır. Basit alışveriş senaryolarında para sayacak, verilen para miktarını hesaplayacak ve para üstü bulacaktır. Fiyat etiketleri okuyarak farklı ürünleri karşılaştıracak ve bütçe dahilinde alışveriş yapacaktır. Grup çalışmasında sınıf marketi, kütüphane, kurarak gerçekçi alışveriş deneyimi yaşayacaktır. Zaman ölçme konusunda, takvimi kullanarak ayları, haftaları ve günleri tanıyacaktır. Analog ve dijital saatleri okuyacak, saati tam ve yarım saatlerle başlayarak, çeyrek saatler ve dakika cinsinden söyleyebilecektir. Günlük etkinliklerini saatine, dakikasına göre planlayacak ve zaman yönetimini öğrenecektir. Dakika ve saniye arasındaki ilişkiyi keşfedecektir. Belirli olaylar arasında geçen zamanı hesaplayacak (ders süresi, dersleri arası zaman, oyun saati). Hafta, ay ve yıl arasındaki ilişkileri öğrenecektir. Saatler, dakikalar, günler ve haftalar gibi farklı zaman birimlerini dönüştürecektir. Kendi günlük rutinlerini (uyanış, okul, ders, oyun, uyku saatleri) bir zaman şeması üzerinde gösterecektir. Takvimde önemli günleri (doğum günleri, bayramlar, özel günler) işaretleyerek zaman kavramını somutlaştıracaktır. | Soru-cevap, tartışma, planlanmış etkinlikler. | - |
| 10 | Tartma, sıvı ölçme; standart olmayan ve olan kütle sıvı ölçü birimleri | Öğrenciler başlangıçta standart olmayan tartma yöntemlerini kullanacak ve terazi (basit terazi, denge terazisi) ile çeşitli nesnelerin kütlesini karşılaştıracaktır. Hangi nesnenin daha ağır, daha hafif veya eşit olduğunu belirleyecektir. Taş, blok, boncuk gibi standart olmayan ölçü birimlerini (örneğin, bir nesnenin kütlesi "5 taş" gibi) kullanarak tartma yapacaktır. Standart kütle birimlerini (kilogram-kg, gram-g, miligram-mg) tanıyacak ve pratik yaşamda kullanılan araçlarla (mutfak terazisi gibi) çeşitli nesnelerin ve gıda maddelerinin kütlesini ölçecektir. Günlük yiyeceklerin (meyve, sebze, un, şeker) kütlesini tartacak ve karşılaştıracaktır. Kilogram ve gram arasındaki dönüşümleri öğrenecek ve pratik problemleri çözecektir. Sıvı ölçme konusunda, standart olmayan kaplar (bardak, kaşık, kova) kullanarak sıvıların hacmini karşılaştıracaktır. Standart sıvı ölçü birimlerini (litre-L, mililitre-ml) tanıyacak ve ölçü kapları (beherler, sürahi, taraçalı pipet) kullanarak su, süt, yağ gibi sıvıların hacmini ölçecektir. Farklı kapların aynı miktarda sıvı tutabileceğini (hacim korunumu) keşfedecektir. Litre ve mililitre arasındaki ilişkiyi öğrenecek ve dönüştürmeler yapacaktır. Mutfakta pişirme, temizlik ve diğer günlük aktivitelerde sıvı ölçümleri uygulayacak, gerçek yaşam problemlerini çözeceğir. Tartma ve sıvı ölçme verilerini grafik ve tablo halinde gösterecektir. | Soru-cevap, tartışma, planlanmış etkinlikler. | - |
| 11 | Tartma ve sıvı ölçme 2 | Öğrenciler farklı nesnelerin kütlesini tahmin edecek, sonra ölçüp tahminleriyle karşılaştıracaktır. Tahmin ve ölçüm arasındaki farkı analiz ederek tahmin becerilerini geliştirecektir. Çeşitli gıda maddelerinin (peynir, ekmek, çikolata, bisküvi) kütlelerini tartacak ve etiketlerdeki bilgilerle karşılaştıracaktır. Grup çalışmasında gerçekçi alışveriş deneyimi yaşayacak; pazarda, markette ürünleri tartacak, fiyatlandıracak ve hesaplamalar yapacaktır. Bir öğretmen, öğrenci veya çeşitli nesnelerin kütlesini tahmin edip tarttıktan sonra verileri grafik ve tablo halinde sunacaktır. Sıvı ölçme uygulamalarında, farklı şekil ve boyuttaki kaplar aracılığıyla sıvı hacmini deneysel olarak keşfedecektir. Bir litre suyun kaç bardak, kaç çay kaşığı ya da kaç mililitre olduğunu ölçerek öğrenecektir. Bilimsel deneyler yapacak; örneğin, içeceklerin (meyve suyu, çay, süt) hacmini ölçüp kayıt altına alacaktır. Bitkilere verilen su miktarını ölçerek büyüme takibini yapacaktır. Temizlik görevlerinde (zemin yıkama, cam temizleme) uygun sıvı miktarını kullanarak pratik deneyim kazanacaktır. Tartma ve sıvı ölçme verilerini kullanarak problemler çözülecek ve sonuçları sunumlar aracılığıyla paylaşacaktır. | Soru-cevap, tartışma, planlanmış etkinlikler, | - |
| 12 | Veri toplama ve değerlendirme; tablo, veri, çetele tablosu, sıklık tablosu, nesne grafiği, şekil grafiği, ağaç şeması, sütun grafiği | Öğrenciler sınıfta veri toplama yapacak; örneğin, öğrencilerin en sevdiği meyve, hayvan, renk veya spor dalları sorulacaktır. Toplanan veriler çetele tablosu ile kaydedilecek ve sıklık tablosuna dönüştürülecektir Nesne grafiği oluşturacak; her kategoriye karşılık gelen nesneleri (resim, blok) satırlara veya sütunlara dizecektir. Şekil grafiği kullanarak verileri sembollerle gösterecektir (örneğin, her ⭐ beş öğrenciyi temsil etsin). Ağaç şeması çizerek hayvan sınıflandırması yapacak; uçanlar-uçmayanlar, dört ayaklılar-iki ayaklılar gibi kategoriler oluşturacaktır. Sütun grafiği çizerek verileri görselleştirecek; grafik kâğıt veya bilgisayar programı kullanarak sınıf boyları, kilo, doğum ayları gibi bilgileri gösterecektir. Tablodan grafiklere geçişi öğrenecek ve aynı verinin farklı şekillerde gösterilebileceğini anlayacaktır. Grafiklerden yorum yapacak; "En sevilen meyve hangisi?", "Kaç öğrenci futbol seviyor?" gibi soruları cevaplayacaktır. Kendi verilerini topladıktan sonra tablo ve grafik hazırlayarak sunacaktır. | Soru-cevap, tartışma, planlanmış etkinlikler, | - |
| 13 | Geometri ve ölçme ile ilgili problemler 1 (1 ve 2. Sınıf seviyesinde) | İlkokul matematik öğretimi kitaplarındaki problemlerin bazıları çözülecektir. | Soru-cevap, tartışma, planlanmış etkinlikler, | |
| 14 | Geometri ve ölçme ile ilgili problemler 1 (3 ve 4. Sınıf seviyesinde) | İlkokul matematik öğretimi kitaplarındaki problemlerin bazıları çözülecektir. | Soru-cevap, tartışma, planlanmış etkinlikler, | - |
| 15 | Geometri ve ölçme ile ilgili problemler 3 (4. Sınıf seviyesinde) | İlkokul matematik öğretimi kitaplarındaki problemlerin bazıları çözülecektir. | Soru-cevap, tartışma, planlanmış etkinlikler, | - |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Kaynaklar: ALTUN Murat, “Matematik Öğretimi”, Alfa Yayıncılık, 2002 BAYKUL Yaşar, “İlköğretimde Matematik Öğretimi”, Anı Yayıncılık, 1999 OLKUN Sinan, Toluk Zülbiye, “İlköğretimde Etkinlik Temelli Matematik Öğretimi”, Maya akademi, 2007 PESEN Cahit, ODABAŞ Akın, “Matematik Öğretimi” Mikro Yayıncılık, 2000 Ders malzemeleri: Farklı renklerde kartonlar, mukavva, boyama kalemleri, cetvel, makas, yapıştırıcı, bant, ip, kumaş parçaları.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Proje Sunma | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Alan Çalışması | 14 | 2 | 28 |
| Bireysel Çalışma | 10 | 1 | 10 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 14 | 14 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 14 | 14 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 110 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | |
| ÖÇ 1 | ||||||||||||
| ÖÇ 2 | ||||||||||||
| ÖÇ 3 | 3 | |||||||||||
| ÖÇ 4 | 5 | |||||||||||
| ÖÇ 5 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek