GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 3501003312021 | İSLAM DÜŞÜNCESİNE GİRİŞ | Seçmeli Ders Grubu | 3 | 5 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilere İslam düşünce tarihinin temel kavramlarını, alanlarını ve gelişim çizgilerini tanıtmak; kelâm, felsefe, tasavvuf ve mezhepler tarihi gibi disiplinlerin doğuşunu ve karşılıklı etkileşimini kavratmaktır. Öğrencilerin İslam düşüncesinin ana problemlerini ve entelektüel çeşitliliğini kavramaları hedeflenmektedir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Muhammet Caner ILGAROĞLU
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Öğrenci, İslam düşüncesinin tarihsel bağlamını ve temel kavramlarını açıklayabilir. |
| 2 | Öğrenci, İslam düşüncesinin temel disiplinlerini karşılaştırabilir. |
| 3 | Öğrenci, erken kelâm ekollerinin temel görüşlerini analiz edebilir. |
| 4 | Öğrenci, İslam dünyasına felsefenin giriş sürecini ve Kindî’nin rolünü açıklayabilir. |
| 5 | Öğrenci, Fârâbî’nin siyaset ve din ilişkisine dair görüşlerini değerlendirebilir. |
| 6 | Öğrenci, İbn Sînâ’nın metafizik ve insan anlayışını analiz edebilir. |
| 7 | Öğrenci, Gazzâlî’nin felsefe eleştirisini ve tasavvuf anlayışını yorumlayabilir. |
| 8 | Öğrenci, İbn Arabî’nin vahdet-i vücûd öğretisini açıklayabilir. |
| 9 | Öğrenci, İbn Rüşd’ün akıl ve vahiy ilişkisine dair yaklaşımını değerlendirebilir. |
| 10 | Öğrenci, İslam düşüncesinde ahlâk ve siyaset teorilerini karşılaştırabilir. |
| 11 | Öğrenci, İslam düşüncesinde ilim ve hikmet anlayışını analiz edebilir. |
| 12 | Öğrenci, çağdaş İslam düşüncesindeki yaklaşımları değerlendirebilir. |
| 13 | Öğrenci, İslam düşüncesinin Batı düşüncesi karşısındaki konumunu tartışabilir. |
| 14 | Öğrenci, İslam düşüncesinin çağdaş yansımalarını bütüncül olarak değerlendirebilir. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Ders kapsamında öğrencilerin bireysel ve grup ödevleri yapmaları teşvik edilecektir. Metinlerden seçilmiş parçalar okunup tartışılacaktır. Farklı ekollerin görüşleri karşılaştırmalı olarak ele alınacaktır. Öğrencilerin, İslam düşüncesine dair temel kavram ve tartışmaları çağdaş sorunlarla ilişkilendirmeleri beklenecektir.
Dersin İçeriği
İslam düşüncesinin doğuşu ve tarihsel bağlamı; temel disiplinler: kelâm, felsefe, tasavvuf, fıkıh ve mezhepler tarihi; İslam düşüncesinde bilgi ve akıl; iman–akıl ilişkisi; farklı mezhep ve ekollerin temel görüşleri; İslam düşüncesinin klasik problemleri (özgürlük, kader, iman, akıl, vahiy, ahlak, siyaset); İslam düşüncesinde ilim ve hikmet anlayışı.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | İslam düşüncesine giriş: tarihsel bağlam ve temel kavramlar | Ders anlatımı, tartışma | Ön hazırlık: Özervarlı, İslam Düşünce Tarihi, Giriş |
| 2 | İslam düşüncesinin ana disiplinleri: kelâm, felsefe, tasavvuf, fıkıh | Ders anlatımı, sınıf içi tartışma | Ön hazırlık: Nasr, Islamic Philosophy from Its Origin to the Present, ch. 1 |
| 3 | Kelâmın doğuşu ve erken kelâm ekolleri (Mu‘tezile, Ehl-i Sünnet) | Metin okuma, tartışma | Ön hazırlık: Watt, Islamic Philosophy and Theology, ch. 2 |
| 4 | Felsefenin İslam dünyasına girişi: çeviri hareketi ve Kindî | Ders anlatımı, metin analizi | Ön hazırlık: Fakhry, A History of Islamic Philosophy, ch. 1–2 |
| 5 | Fârâbî ve siyaset–din ilişkisi | Öğrenci sunumları, tartışma | Ön hazırlık: Seçilen metin parçaları (al-Fārābī, al-Madīna al-Fāḍila) |
| 6 | İbn Sînâ: metafizik, epistemoloji ve insan anlayışı | Metin okuma, sınıf tartışması | Ön hazırlık: Davidson, Alfarabi, Avicenna, and Averroes on Intellect, ch. 3 |
| 7 | Gazzâlî: felsefe eleştirisi ve tasavvufun yükselişi | Ders anlatımı, vaka analizi | Ön hazırlık: Seçilen metin parçaları (Tehāfut al-Falāsifa) |
| 8 | Tasavvufun entelektüel boyutu: İbnü’l-Arabî ve vahdet-i vücûd | Metin okuma, öğrenci sunumları | Ön hazırlık: Kılıç, Tasavvuf ve İslam Düşünce Tarihi, ilgili bölümler |
| 9 | İbn Rüşd: akıl–vahiy ilişkisi | Ders anlatımı, metin analizi | Ön hazırlık: Fakhry, A History of Islamic Philosophy, ch. 6 |
| 10 | İslam düşüncesinde ahlâk ve siyaset teorileri | Sınıf içi tartışma, grup çalışması | Ön hazırlık: Nasr, Islamic Philosophy from Its Origin to the Present, ch. 4 |
| 11 | İslam düşüncesinde ilim, hikmet ve bilginin değeri | Metin analizi, öğrenci sunumları | Ön hazırlık: Özervarlı, İslam Düşünce Tarihi, ilgili bölümler |
| 12 | İslam Düşüncesinde Çağdaş Yaklaşımlar | Tartışma ve soru cevap | İlgili bölümlerin okunması |
| 13 | İslam Düşüncesinin Batı Düşüncesi Karşısındaki Konumu | Tartışma Soru cevap | İlgili makalelerin incelenmesi |
| 14 | Genel değerlendirme ve çağdaş yansımalar | Panel tartışması, ödev sunumları | Ön hazırlık: Seçilen makaleler (çağdaş İslam düşüncesi üzerine) |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Fakhry, Majid. A History of Islamic Philosophy. Nasr, Seyyed Hossein. Islamic Philosophy from Its Origin to the Present. Özervarlı, M. Sait. İslam Düşünce Tarihi. Watt, W. Montgomery. Islamic Philosophy and Theology. Kılıç, Mahmut Erol. Tasavvuf ve İslam Düşünce Tarihi.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Ders anlatımı (temel çerçeve sunumları) Metin okuma ve tartışma Öğrenci sunumları Grup çalışmaları Vaka ve problem analizi Bağımsız okuma ve raporlama
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Toplam İş Yükü (saat) | 0 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | |
| ÖÇ 1 | 5 |
| ÖÇ 2 | 5 |
| ÖÇ 3 | 5 |
| ÖÇ 4 | 5 |
| ÖÇ 5 | 5 |
| ÖÇ 6 | 5 |
| ÖÇ 7 | 5 |
| ÖÇ 8 | 5 |
| ÖÇ 9 | 5 |
| ÖÇ 10 | 5 |
| ÖÇ 11 | 5 |
| ÖÇ 12 | 5 |
| ÖÇ 13 | 5 |
| ÖÇ 14 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek