GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 3501002552022 | OSMANLICA EDEBİ METİNLER | Seçmeli Ders Grubu | 2 | 3 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Osmanlı Türkçesi ile yazılmış matbu metinleri -kısmen yazmaları- okumak ve anlamak. Bu alfabe ile ortaya konmuş bin yıllık tarihî, dinî, tasavvufî ve edebî birikimden haberdar olmak. Ecdadın tarihî hayatı, dinî yönü, tasavvufî anlayışı, felsefî düşüncesi ve edebî zevki konusunda fikir sahibi olmaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Yılmaz ÖKSÜZ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Osmanlı Türkçesinin tarihî gelişimini, Türk dili içindeki yerini ve Arapça-Farsça etkisini açıklar. |
| 2 | Osmanlı Türkçesinde kullanılan alfabe, yazı sistemleri ve temel imla kurallarını tanır. |
| 3 | Osmanlı Türkçesi metinlerinde yer alan Arapça ve Farsça kökenli kelime ve tamlamaları çözümler. |
| 4 | Osmanlı Türkçesiyle yazılmış basit ve orta düzey metinleri okur, yazar ve çevirir. |
| 5 | Osmanlı dönemine ait dinî, edebî ve tarihî metinleri dil ve içerik açısından yorumlar. |
| 6 | Osmanlı Türkçesi söz varlığını kullanarak temel düzeyde metin üretir. |
| 7 | Osmanlı Türkçesi metinlerini çözümlemede sözlük ve gramer kaynaklarını etkin biçimde kullanır. |
| 8 | Akademik etik kurallarına uygun biçimde Osmanlı Türkçesi metinleri üzerine sözlü ve yazılı çalışmalar hazırlar. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Söz konusu dili oluşturan harfler, kelimelerin imlası, bazı yapılar, Arapça ve Farsça tamlamalar, sayılar, aylar, günler ve örnek metinler.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Türkçenin konuşulduğu coğrafya ile bu dilin lehçeleri hakkında bilgi sahibi olur. Milletimiz tarafından kullanılan alfabeleri öğrenir. İslamiyet’in kabulünden harf inkılabına kadar geçen süre içerisinde tercih edilen imlalar hakkında fikir edinir. | ||
| 2 | Harfleri öğrenir, harflerin yazılışına dair bazı kaideleri öğrenir ve ilgili kelimeleri okuyarak pratik yapar. Günümüzde kullanılan bazı kelimelerin eskiden imlasının farklı olduğunun farkına varır. | ||
| 3 | Yapım ve çekim eklerini öğrenir. Bazılarının günümüz Türkçesindeki kullanımdan farklı olduğunun görür. Kaf çeşitlerini öğrenir. Öğrenilen konularla ilgili basit ve kısa metinleri okur ve imlasını gözden geçirir. | ||
| 4 | Arapça kelimelerin kullanımını görür, imlasını örnekler üzerinde gözden geçirir. Konuya dair basit/ kısa metinler okur. İçerisinde konuya dair kelimelerin bulunduğu cümle, satır veya beyitleri yazmaya çalışır. | ||
| 5 | Osmanlı Türkçesinde çokça kullanılan Arapça yapılar hakkında bilgi sahibi olur. Konuya dair kısa/sade metinler okur. İçerisinde öğrenilen kelimelerin bulunduğu cümle, satır veya beyitleri yazmaya çalışır. | ||
| 6 | Farsça kelimelerin imlasını örnekler üzerinde görür. Farsça mekan, meslek ve olumsuzluk eklerini örnekler üzerinde gözlemler. Konuya dair kısa ve sade metinler okuyarak, gördüğü konuları metin üzerinde değerlendirir. | ||
| 7 | Farsça yapılar hakkında genel bilgi edinir. Farsça çoğul ekleri, vav-ı ma’dûle gibi unsurları öğrenir. Bunlarla ilgili kelimeleri okur. Konuya dair kısa ve sade metinler okuyarak gördüğü konuları metin üzerinde değerlendirir. | ||
| 8 | Şemsî tamlama ile kamerî tamlama hakkında bilgi sahibi olur. Nasıl okunduğunu ve nasıl tercüme edildiğini öğrenir. Konuya dair orta düzeyde metinler okuyarak gördüğü konuları metin üzerinde değerlendirir. | ||
| 9 | Arapça tamlamaların dilimizde kullanılırken uğradığı bazı değişiklikleri örnekler üzerinde görür. Arapça üçlü tamlamaları öğrenir. Konuya dair orta düzeyde metinler okuyarak gördüğü konuları metin üzerinde pekiştirir. | ||
| 10 | Farsça tamlamalar hakkında bilgi sahibi olur. Nasıl okunduğunu ve nasıl tercüme edildiğini öğrenir. Konuya dair orta düzeyde metinler okuyarak gördüğü konuları metin üzerinde değerlendirir. | ||
| 11 | Farsça basit tamlama, zincirleme tamlama, birleşik tamlamaları görür. Örneklerini okuyarak tercüme eder. Konuya dair orta düzeyde metinler okuyarak gördüğü konuları metin üzerinde pekiştirir. | ||
| 12 | Arapça ve Farsça sayıları öğrenir. Günlük hayatta ve metinlerde hangilerinin kullanılmakta olduğunu fark eder. Konuya dair orta düzeyde metinler okuyarak gördüğü konuları metin üzerinde değerlendirir. | ||
| 13 | Arapça ve Farsça günleri ve ayları öğrenir. Ezberler ve bunların Türkçe gün ve aylar üzerindeki etkisini kavrar. Konuya dair orta düzeyde metinler okuyarak gördüğü konuları metin üzerinde pekiştirir. | ||
| 14 | Matbu yazıya geçilmeden önce kullanılan yazı çeşitlerinin neler olduğunu öğrenir. Hangi yazının hangi alanlarda kullanıldığı yönünde bilgi sahibi olur. Yazıların tarihi hakkında malumat edinir. |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Mehmet Şamil Baş (edit.), Osmanlı Türkçesi Okuma Yazma Kılavuzu (İstanbul: Okur Akademi, 2021); Muharrem Ergin, Osmanlıca Dersleri (İstanbul: Boğaziçi Yayınları, 2014); Hayati Develi, Osmanlı Türkçesi Kılavuzu 1-2 (İstanbul: Kesit Yayınları, 2008); Şemseddin Sami, Kamûs-ı Türkî (İstanbul: Çağrı Yayınları, 1317).
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 4 | 56 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 60 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | |
| ÖÇ 1 | 4 |
| ÖÇ 2 | 4 |
| ÖÇ 3 | 3 |
| ÖÇ 4 | 4 |
| ÖÇ 5 | 4 |
| ÖÇ 6 | 3 |
| ÖÇ 7 | 4 |
| ÖÇ 8 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek