GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
502003052024 PHYSICAL TEXTILE TESTING I Ders 3 5 5,00

Dersin Seviyesi

Lisans

Dersin Sunulduğu Dil

İngilizce

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, öğrencilerin tekstil lifleri ve ipliklerin fiziksel özelliklerinin belirlenmesinde kullanılan temel test yöntemlerini, ölçüm prensiplerini ve ilgili standartları öğrenmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin; standart atmosfer ve kondisyonlama koşullarının test sonuçları üzerindeki etkisini kavramaları, uygun numune alma ve temel istatistiksel değerlendirme yöntemlerini kullanmaları, lif ve iplik özelliklerini uygun test yöntemleriyle belirlemeleri ve elde edilen sonuçları tekstil ürünlerinin kalitesi ve performansı açısından yorumlayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Prof. Dr. Mustafa ERTEKİN

Öğrenme Çıktıları

1 Fiziksel tekstil testlerinin temel prensiplerini, standart atmosfer ve kondisyonlama koşullarının test sonuçları üzerindeki etkilerini açıklar.
2 Tekstil materyalleri için uygun numune alma yöntemlerini uygular ve test verilerini temel istatistiksel yöntemlerle değerlendirir.
3 Liflerin uzunluk, incelik, olgunluk, mukavemet, yabancı madde ve renk gibi fiziksel özelliklerini uygun test yöntemleriyle belirler ve değerlendirir.
4 İpliklerin numara ve büküm özelliklerini ilgili test yöntemlerini kullanarak belirler, hesaplar ve yorumlar.
5 İplik düzgünsüzlüğü, ince-kalın yer, neps ve tüylülük gibi iplik kalite özelliklerini analiz eder ve yorumlar.
6 Lif ve ipliklerin fiziksel ve mekanik test sonuçlarını karşılaştırır, kalite ve performans açısından yorumlar ve teknik olarak raporlar.

Öğretim Sistemi

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

-

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

-

Dersin İçeriği

Fiziksel tekstil testlerinin temel prensipleri ve standardizasyon; standart atmosfer ve kondisyonlama; tekstil materyallerinde nem ilişkileri; numune alma ve test sonuçlarının istatistiksel değerlendirilmesi; liflerin tanımlanması ve sınıflandırılması; lif uzunluğu ve uzunluk üniformitesi; lif inceliği ve olgunluğu; lif mukavemeti, yabancı madde ve renk özellikleri; HVI ve AFIS sistemleri; iplik numarası; iplik bükümü; iplik düzgünsüzlüğü; ince yer, kalın yer ve neps gibi iplik hataları; iplik tüylülüğü; iplik mukavemeti ve uzaması; iplik sürtünmesi ve görünüm özellikleri; lif ve iplik test sonuçlarının kalite ve performans açısından değerlendirilmesi.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Konular (Teorik) Laboratuvar Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 Fiziksel tekstil testlerine giriş; testlerin amacı ve kapsamı, kalite kontrol, standardizasyon, tekstil testlerinde kullanılan standartlar ve laboratuvar güvenliği. Tekstil test laboratuvarının ve temel test cihazlarının tanıtılması. TR: Anlatım, soru-cevap, laboratuvar gösterimi. Fiziksel tekstil testlerinin temel prensiplerinin incelenmesi.
2 Standart atmosfer ve kondisyonlama; sıcaklık ve bağıl nem, nem miktarı, nem kazanımı ve kondisyonlamanın test sonuçlarına etkisi. Tekstil materyallerinde nem miktarı ve nem kazanımının belirlenmesi. Anlatım, problem çözme, laboratuvar uygulaması. Standart atmosfer, kondisyonlama ve nem ilişkilerinin incelenmesi.
3 Numune alma ve test verilerinin istatistiksel değerlendirilmesi; numune alma yöntemleri, ortalama, standart sapma, varyasyon katsayısı ve sonuçların raporlanması. Örnek test verilerinin temel istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmesi. v Numune alma ve temel istatistik kavramlarının incelenmesi.
4 Liflerin tanımlanması ve sınıflandırılması; doğal, rejenere ve sentetik lifler ile lif tanımlama yöntemleri. Farklı tekstil liflerinin mikroskobik ve fiziksel yöntemlerle tanımlanması. Anlatım, gösterim, laboratuvar uygulaması. Temel tekstil liflerinin sınıflandırılması ve özelliklerinin gözden geçirilmesi.
5 Lif uzunluğu ve uzunluk üniformitesi; ortalama lif uzunluğu, üst yarı ortalama uzunluk (UHML), üniformite indeksi, kısa lif indeksi ve ölçüm yöntemleri. Lif uzunluğu ve uzunluk dağılımının belirlenmesi. Anlatım, cihaz gösterimi, laboratuvar uygulaması. Lif uzunluğu ve iplik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi.
6 Lif inceliği ve olgunluğu; lif inceliğinin ifade edilmesi, mikroner, olgunluk ve ölçüm yöntemleri. Lif inceliği, mikroner ve olgunluk özelliklerinin belirlenmesi. Anlatım, problem çözme, laboratuvar uygulaması. Lif inceliği ve olgunluğu kavramlarının incelenmesi.
7 Lif mukavemeti, uzama, yabancı madde, neps ve renk özellikleri; HVI ve AFIS sistemlerinin temel prensipleri. Lif özelliklerinin HVI ve/veya AFIS test sonuçları üzerinden değerlendirilmesi. Anlatım, cihaz/test sonucu inceleme, tartışma. HVI ve AFIS sistemleri ile ölçülen lif özelliklerinin incelenmesi.
8 Ara sınav
9 İplik numarası; doğrudan ve dolaylı numaralandırma sistemleri, tex, dtex, denye, Ne ve Nm sistemleri ve sistemler arası dönüşümler. Çıkrık yöntemi ile iplik numarasının belirlenmesi ve numara dönüşümlerinin yapılması. Anlatım, problem çözme, laboratuvar uygulaması. İplik numaralandırma sistemlerinin incelenmesi.
10 İplik bükümü; büküm yönü ve miktarı, S ve Z büküm, büküm katsayısı, büküm-mukavemet ilişkisi ve büküm ölçüm yöntemleri. İplik büküm yönü ve birim uzunluktaki büküm sayısının belirlenmesi. Anlatım, gösterim, laboratuvar uygulaması. İplik bükümü ve büküm parametrelerinin incelenmesi.
11 İplik düzgünsüzlüğü; kütlesel düzgünsüzlük, U%, CV%, periyodik ve rastgele hatalar, spektrogram ve Uster Statistics. İplik düzgünsüzlüğünün ölçülmesi ve Uster test sonuçlarının değerlendirilmesi. Anlatım, cihaz uygulaması, veri analizi. İplik düzgünsüzlüğü parametrelerinin incelenmesi.
12 İplik hataları ve tüylülük; ince yer, kalın yer, neps, IPI, tüylülük indeksi ve üretim yönteminin iplik kalitesine etkisi. İplik hataları ve tüylülüğünün ölçülmesi ve sonuçların değerlendirilmesi. Anlatım, laboratuvar uygulaması, karşılaştırmalı değerlendirme. İplik hataları ve tüylülük parametrelerinin incelenmesi.
13 İplik çekme özellikleri; kopma kuvveti, özgül mukavemet, kopma uzaması, kopma işi ve test koşullarının sonuçlara etkisi. Tek iplik çekme testi ve kuvvet-uzama eğrisinin değerlendirilmesi. Anlatım, laboratuvar uygulaması, veri analizi ve sonuçların yorumlanması. İplik mekanik özellikleri ve çekme testi prensiplerinin incelenmesi.
14 İplik sürtünmesi, görünüm ve bütünleşik kalite değerlendirmesi; lif özellikleri, iplik özellikleri ve nihai ürün performansı arasındaki ilişkiler. Farklı ipliklerin test sonuçlarının karşılaştırılması ve genel kalite değerlendirmesi. Anlatım, örnek olay, karşılaştırmalı değerlendirme ve tartışma. Lif ve iplik test yöntemleri ile test sonuçlarının genel olarak gözden geçirilmesi.

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Booth, J.E., Principles of Textile Testing, Newnes-Butterworths. Saville, B.P., Physical Testing of Textiles, Woodhead Publishing. Morton, W.E. & Hearle, J.W.S., Physical Properties of Textile Fibres, Woodhead Publishing. İlgili ISO, EN, ASTM ve TS standartları. Ders notları ve laboratuvar föyleri.

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Anlatım, soru-cevap, problem çözme, örnek olay ve test sonuçlarının değerlendirilmesi, laboratuvar uygulamaları, standart test yöntemlerinin incelenmesi, deney sonuçlarının hesaplanması, yorumlanması ve raporlanması.

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

-

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Derse Katılım 14 2 28
Laboratuvar 14 2 28
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 35 35
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 45 45
Toplam İş Yükü (saat) 138

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11
ÖÇ 1 4 3
ÖÇ 2 4 3 4 5
ÖÇ 3 5 3 4 5
ÖÇ 4 5 3 4 4
ÖÇ 5 5 4 5 5
ÖÇ 6 5 4 5 5 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek