GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 9304165352015 | Madde Bağımlılığı ve Hemşireliği | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 2 | 4,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu ders ile öğrencinin, madde kötüye kullanımı ve bağımlılığına ilişkin temel kavramları ve ruh sağlığı ve hastalıkları temel prensipleri doğrultusunda, hemşirenin işlevleri, uygulamaları, bakım prensipleri ve danışmanlık rolleri hakkında bilgilenmesi amaçlanmaktadır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Proff. M. Olcay Çam, Assoc. Proff. Esra Engin
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Madde kötüye kullanımı ve bağımlılığı kapsamında genel kavramları tanımlayabilme |
| 2 | Bağımlılık için olası risk faktörleri ve koruyucu önlemleri bilme, tanımlayabilme |
| 3 | Doz aşımı, gebelik süreci, yoksunluk ve detoksifikasyon gibi spesifik süreçlerde uygun hemşirelik sürecini uygulayabilme |
| 4 | Bağımlı hastalarla çalışırken uygun hemşirelik yaklaşımının önemini kavrayabilme |
| 5 | Ulusal ve uluslararası alanda bağımlılıkla ilgili güncel gelişmeler ve istatistiksel bilgiyi edinebilme |
Öğretim Sistemi
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Madde bağımlılığı ve madde kötüye kullanımı kavramlarının tanımı, bağımlılık ve aile süreçleri, bağımlılık ve mesleki süreçler, psikoaktif maddelerin merkezi sinir sistemi üzerindeki etkilerine göre sınıflandırılması, hemşirelerin dikkat etmesi gerekli durumlar, tedavi ve güncel yaklaşımlar , bağımlılıkta ruhsal durum değerlendirilmesi
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin Tanıtımı: Kapsamı, Önemi, İşleniş Biçimi Ve Kurallar Hakkında Bilgilendirme | ||
| 2 | Madde kötüye kullanımı ve bağımlılığında temel kavramlar: yoksunluk, tolerans, entoksikasyon, mss etkilerine göre maddeler | ||
| 3 | Hazırlayıcı ve sürdürücü etmenler: Erken yaşam deneyimleri, sosyo-kültürel etmenler, genetik etmenler, psikososyal etmenler, ekonomik etmenler | ||
| 4 | Madde kullanımının sonuçları: Fizyolojik etkiler ( mss üzerine etkiler, organlar ve sistemler üzerine etkiler), psikolojik etkiler, sosyal etkiler | ||
| 5 | Madde kullanımının sonuçları: Hemşirelerin dikkat etmesi gerekli durumlar | ||
| 6 | Alkol kullanımına bağlı bozukluklar: akut zehirlenme, alkolü bırakma sendromu, deliryum tremens, alkol hallüsinozisi, amnestik bozukluk, alkol bunaması, alkol psikozu, fötal alkol sendromu. | ||
| 7 | Madde kullanımına bağlı bozukluklar | ||
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | Alkol – madde bağımlılığı tanı araçları | ||
| 10 | Madde bağımlılığında tedavi ve yaklaşımlar: yatarak tedavi bilişsel davranışsal terapi, aile yaklaşımları | ||
| 11 | Madde bağımlılığında tedavi ve yaklaşımlar: grup terapi ve nüks önleme tedavileri | ||
| 12 | Madde bağımlılığı danışmanlığı, motivasyonel görüşme | ||
| 13 | Madde kullanım bozukluğunda hemşirelik süreci: hasta-hemşire ilişkisi, terapötik ortam | ||
| 14 | Madde kullanım bozukluğunda hemşirelik süreci: hemşirelik tanıları ve spesifik girişimler | ||
| 15 | Örnek olgu sunumu | ||
| 16 | FİNAL SINAVI |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1. Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bakım Sanatı (2014), Edt: Olcay Çam, Esra Engin, İstanbul Tıp Kitabevi, İstanbul. 2. Adams N, Grieder D (2005) Treatment Planning for Person-Centered Care:The Road to Mental Health and Addiction Recovery, Elsevier Academic Press:USA. 3. Amerikan Psikiyatri Birliği: Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Dördüncü Baskı (DSM-IV), (1995) Amerikan Psikiyatri Birliği:Washington DC, (Çev: E.Köroğlu,1994), Hekimler Yayın Birliği:Ankara,215-336. 4. Avam M, Franklin JE, Frances RJ (2001) Treatment Approaches for Substance Use. 5. Barker PJ (2004) Assessment in Psychiatric and Mental Health Nursing, (Second Edition), Nelson Thornes:United Kingdom. 6. Ceylan E, Türkcan A (2003) Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları, Araştırma ve Klinik Uygulamada Biyolojik Psikiyatri,2(1.Kitap),İstanbul. 7. Coşkunol H (1996) Alkol Kullanım Bozuklukları, Alkol Madde Kulanımı Bozuklukları, (Edit: A.Çelikkol), Ege Psikiyatri Sürekli Yayınları. 8. Coşkunol H, Altıntoprak E (1999) Alkol Kullanımının Genetik Yönleri, Klinik Psikiyatri;2:222-229. 9. Disorders: Treatment Of Alcoholizm and Addictions. (Edit: RE.Halles), (Second Edition), American Psychiatric Publishing Inc:Washington DC. 10. Doenges ME, Moorhouse MF, Murr AC (2008) Nursing Diagnosis Manual Planning, Individualizing and Documenting Client Care, (Two Edition), F.A.Davis Company:Philadelphia. 11. Doğan YB (1996) Alkol Bağımlılığı: Aile ve Aileye Müdahale, Ege Psikiyatri Sürekli Yayınları;283-292. 12. Emrick CD (1994) Alcoholics Anonymous and Other 12 Step Groups, The American Psychiatic Press.Textbook of Substance Abuse Treatment, American Psychiatric Press:Washington DC. 13. Engin E(2009) Bağımlılıkta Grup Terapi, 6.Ulusal Alkol ve Madde Bağımlılığı Kongresi, 3-6 Aralık. Antalya. 14. Engin E (2011) Bağımlılık Hemşireliğinde Özel Uygulamalar I. Uluslarası V. Ulusal Psikiyatri Hemşireliği Kongresi, 22-24 Eylül.İstanbul. 15. Engin E, Gültekin K, Coşkunol H, Horozoğlu N (2006) Alkol ve Madde Bağımlılarında Öfke İfadesi ve Kişilerarası İlişki Tarzı, Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi;22(1):211-223. 16. Engin E, Gültekin K, Şen G, Coşkunol H (2009) Nüks Önleme Grup Terapisinin Alkol Bağımlılarında Fonksiyonel Olmayan Tutumlar ve Problem Çözme Becerilerine Etkisi: Kontrol Gruplu Altı Aylık İzlem Çalışması, III.Ulusal Psikiyatri Hemşireliği Kongresi. 17. Ergil D (1993) Profile of Drug Addiction and Resistance in Turkey, UN report, Ankara. 18. Finn PR, Sharkansky EJ, Brandt KM, Turcotte N (2000) The Effects of Familial Risk, Personality, and 49. Expectancies on Alcohol Use and Abuse. J Abnorm Psychol. Feb,109(1):122-133. 19. Galanter M, Klerber H (1994) Textbook of Substance Abuse Treatment, American Psychiatric Press:Washington. 20. Gislason TH, Yngvadottir A, Benediktsdottir B (1995) Alcohol Consumption, Smoking and Drug Abuse Among Icelandic Teenagers: A Study Into The Effectiveness of ‘Skills for Adolescence’ Programme. Drugs Ed. Prev. Pol. 2,3:243-258. 21. Growing up Drug Free: A Parent’s Guide to Prevention (1995) U.S. Department of Education. 22. Güleç C, Köroğlu E (1997) Psikiyatri Temel Kitabı,Hekimler Yayın Birliği:Ankara,1:265-321. 23. Gümüş AB, Güneyli SŞ, Duran Ö, Engin E (2011) Üniversite Öğrencilerinde Sigara ve Alkol Kullanımı: Depresif Belirti ve Umutsuzluk Bağlamında Bir İnceleme, Bağımlılık Dergisi;11(1):3-10. 24. Kaplan HI, Sadock BJ (1989) Psychoactive Substance Use Disorders, Comprehensive Textbook of Psychiatry:Baltimore. 25. Karalı A, Ögel K, Tamar D, Çakmak D (1999) Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları Acil Yaklaşım Klavuzu, Hekimler İçin Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları Eğitim Programı,İstanbul. 26. Kaufman E, Yoshioka RM (2005) Substance Abuse Treatment and Family Therapy. U.S.Department of Health and Human Services:U.S.A. 27. Kennedy CA. (2003) Fundamentals of Psychiatric Treatment Planning, (Second Edition), American Psychiatric Publishing:USA,198-220. 28. Kipping C (2004) The Person Who Misuses Drugs or Alcohol: The Art and Science of Mental Health Nursing, A Textbook of Principles And Practice, (Edit: I.Norman, I.Ryrie), Open University Press:England,481-518. 29. Kum N (1996) Psikiyatri Hemşireliği El Kitabı, Vehbi Koç Vakfı Yayınları No: 13: İstanbul, 82-101. 30. Miller NS (1991) Comprehensive Handbook of Drug and Alcohol Addiction, Adolescent Addiction: Diagnosis and Assessment,Marcel Decker:New York. 31. Miller WR. Rolling S(2009) Motivasyonel Görüşme (Çev: F.Karadağ, K.Ögel, AE.Tezcan), HYB Basım Yayın:Ankara. 32. Norman I, Ryrie I (2004) Assessment and Care Planning: The Art and Science of Mental Health Nursing, A Textbook of Principles and Practice, (Edit: I.Norman, I. Ryrie), Open University Press:England,183-207. 33. Norton JH (1994) Addiction and Family Issues, Alcohol. Nov-Dec; 11(6):457-460. 34. Ögel K (2002) Madde Bağımlılarına Yaklaşım ve Tedavi, IQ Kültür Sanat Yayıncılık:İstanbul. 35. Ögel K (2003) Madde Bağımlılarına Yaklaşım ve Tedavi, Bağımlılık Dergisi; 4(1):41. 36. Öz F (1996) Madde Kullanım Bozuklukları: Psikiyatri Hemşireliği El Kitabı, (Edit: N. Kum), Birlik Ofset:İstanbul:82-100. 37. Özden SY (1992) Uyuşturucu Madde Bağımlılığı -Teşhis- Tedavi-Tedbir, Nobel Tıp Kitabevleri:İstanbul. 38. Öztürk O (1994) Ruh Sağlığı ve Bozuklukları, (5.Basım), Hekimler Yayın Birliği:Ankara,393-417. 39. Rahdert E, Czechowicz D (1995) Adolescent Drug Abuse, NIDA Research Monograph Series,156:Washington. 40. Townsend MC (2008) Essentials of Psychiatric Mental Health Nursing, (Fourth Edition), FA.Davis Company:Philadelphia,262-299. 41. Yıldırım B, Engin E, Yıldırım S (2011) Alkol ve Madde Bağımlılarında Yalnızlık ve Etki Eden Faktörler,Psikiyatri Hemşireliği Dergisi;2(1):25-30.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 3 | 3 |
| Final Sınavı | 1 | 3 | 3 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Tartışma | 14 | 3 | 42 |
| Örnek Vaka İncelemesi | 1 | 3 | 3 |
| Rapor Hazırlama | 6 | 3 | 18 |
| Rapor Sunma | 1 | 3 | 3 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 4 | 3 | 12 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 4 | 3 | 12 |
| Okuma | 14 | 3 | 42 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 180 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | |
| ÖÇ 1 | ||||||||
| ÖÇ 2 | ||||||||
| ÖÇ 3 | ||||||||
| ÖÇ 4 | ||||||||
| ÖÇ 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek