GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
9109015272023 PLM’de Döngüsel Ekonomi Seçmeli Ders Grubu 1 1 8,00

Dersin Seviyesi

Yüksek Lisans

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, döngüsel ekonomi yaklaşımının Ürün Yaşam Döngüsü Yönetimi (Product Lifecycle Management–PLM) süreçlerine nasıl entegre edilebileceğini öğretmektir. Ders kapsamında öğrencilerin; ürünlerin tasarım, üretim, kullanım, bakım, yeniden kullanım, yenileme, yeniden üretim, geri dönüşüm ve yaşam sonu aşamalarını çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik açısından değerlendirebilmeleri hedeflenmektedir. Ders ayrıca öğrencilerin doğrusal “al–üret–kullan–at” modelinden döngüsel üretim ve tüketim sistemlerine geçişi analiz etmelerini; kaynak verimliliği, atıkların azaltılması, ürün ömrünün uzatılması ve kapalı döngü tedarik zincirlerinin geliştirilmesine yönelik PLM tabanlı çözüm önerileri oluşturmalarını amaçlamaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Dr. Öğr. Üyesi Deniz MACİT

Öğrenme Çıktıları

1 Döngüsel ekonominin temel kavramlarını, ilkelerini ve iş modellerini açıklar.
2 Doğrusal ekonomi ile döngüsel ekonomi modellerini çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla karşılaştırır.
3 Döngüsel ekonomi ilkelerinin Ürün Yaşam Döngüsü Yönetimi süreçlerine nasıl entegre edilebileceğini analiz eder.
4 Bir ürünün tasarım, üretim, kullanım, bakım ve yaşam sonu aşamalarını sürdürülebilirlik açısından değerlendirir.
5 Eko-tasarım, yeniden kullanım, onarım, yenileme, yeniden üretim ve geri dönüşüm stratejilerini ürün yaşam döngüsü kapsamında uygular.

Öğretim Sistemi

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Dersin ön koşulu bulunmamaktadır. Bununla birlikte öğrencilerin ürün yaşam döngüsü yönetimi, sürdürülebilirlik, üretim yönetimi ve tedarik zinciri yönetimi konularında temel bilgiye sahip olmaları önerilmektedir.

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Öğrencilerin güncel sektörel uygulamaları, sürdürülebilirlik raporlarını, döngüsel ekonomi stratejilerini ve ürün yaşam döngüsü yönetimi örneklerini takip etmeleri önerilmektedir.

Dersin İçeriği

Ders kapsamında döngüsel ekonominin temel kavramları, ilkeleri ve iş modelleri; doğrusal ve döngüsel ekonomi sistemlerinin karşılaştırılması; PLM ile döngüsel ekonomi arasındaki ilişki; sürdürülebilir ürün tasarımı ve eko-tasarım; yaşam döngüsü düşüncesi ve yaşam döngüsü değerlendirmesi; ürün ömrünün uzatılması; bakım, onarım, yeniden kullanım, yenileme ve yeniden üretim süreçleri ele alınmaktadır. Ayrıca malzeme ve kaynak verimliliği, atık yönetimi, geri dönüşüm, tersine lojistik, kapalı döngü tedarik zincirleri, ürün izlenebilirliği, dijital ürün pasaportu, nesnelerin interneti, yapay zekâ, büyük veri, dijital ikiz ve blokzincir gibi dijital teknolojilerin döngüsel PLM süreçlerinde kullanımı incelenmektedir. Ders kapsamında sektör örnekleri, kurumsal uygulamalar, sürdürülebilirlik göstergeleri, mevzuat düzenlemeleri ve döngüsel iş modeli geliştirme çalışmaları da değerlendirilmektedir.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Konular (Teorik) Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 Derse giriş, temel kavramlar ve dersin kapsamı Teorik anlatım, etkileşimli sunum, soru-cevap Ders izlencesinin ve temel kavramların incelenmesi
2 Doğrusal ekonomi ve döngüsel ekonomi modellerinin karşılaştırılması Teorik anlatım, karşılaştırmalı analiz, sınıf içi tartışma Doğrusal ve döngüsel ekonomi modellerine ilişkin kaynakların okunması
3 Döngüsel ekonominin temel ilkeleri ve stratejileri Etkileşimli sunum, örnek olay incelemesi, soru-cevap Döngüsel ekonomi ilkeleri ve R-stratejilerinin incelenmesi
4 Ürün Yaşam Döngüsü Yönetimi kavramı ve PLM süreçleri Teorik anlatım, süreç analizi, görsel materyal kullanımı PLM’nin temel aşamalarına ilişkin kaynakların okunması \nReading materials on the main stages of PLM
5 PLM ile döngüsel ekonomi arasındaki ilişki ve entegrasyon Teorik anlatım, grup tartışması, vaka analizi PLM ve döngüsel ekonomi entegrasyonuna ilişkin akademik makale okunması
6 Sürdürülebilir ürün tasarımı ve eko-tasarım ilkeleri Teorik anlatım, tasarım örneklerinin incelenmesi, grup çalışması Sürdürülebilir ürün tasarımına ilişkin örneklerin araştırılması
7 Yaşam döngüsü düşüncesi ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Teorik anlatım, uygulama örnekleri, soru-cevap ISO 14040 ve ISO 14044 standartlarına ilişkin temel bilgilerin incelenmesi
8 Ürün ömrünün uzatılması: bakım, onarım, yeniden kullanım ve yenileme Teorik anlatım, vaka analizi, sınıf içi tartışma Ürün ömrünü uzatma stratejilerine ilişkin örneklerin incelenmesi
9 Yeniden üretim, geri dönüşüm ve ürün yaşam sonu yönetimi Teorik anlatım, süreç haritalama, grup çalışması Yeniden üretim ve geri dönüşüm uygulamalarına ilişkin sektör örneklerinin araştırılması
10 Kaynak verimliliği, atık yönetimi ve endüstriyel simbiyoz Teorik anlatım, örnek olay incelemesi, problem temelli öğrenme Kaynak verimliliği ve endüstriyel simbiyoz örneklerinin incelenmesi
11 Tersine lojistik ve kapalı döngü tedarik zincirleri Teorik anlatım, süreç analizi, grup tartışması Tersine lojistik ve kapalı döngü tedarik zincirlerine ilişkin makale okunması
12 Dijital ürün pasaportu, ürün izlenebilirliği ve veri yönetimi Etkileşimli sunum, uygulama örnekleri, sınıf içi tartışma Dijital ürün pasaportu ve izlenebilirlik uygulamalarının araştırılması
13 Döngüsel PLM’de dijital teknolojiler: IoT, yapay zekâ, büyük veri, dijital ikiz ve blokzincir Teorik anlatım, teknoloji örneklerinin incelenmesi, öğrenci sunumları Dijital teknolojilerin döngüsel PLM uygulamalarındaki kullanımına ilişkin örneklerin araştırılması
14 Döngüsel iş modelleri, sektörel uygulamalar ve genel değerlendirme Öğrenci sunumları, vaka analizi, genel tartışma ve değerlendirme Dönem projesinin ve sunum materyallerinin hazırlanması

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

-Ellen MacArthur Foundation tarafından yayımlanan döngüsel ekonomi raporları ve rehberleri. -European Commission tarafından yayımlanan Circular Economy Action Plan ve sürdürülebilir ürün politikası dokümanları. -Dijital ürün pasaportu, sürdürülebilir ürün tasarımı ve döngüsel ekonomiyle ilgili güncel ulusal ve uluslararası mevzuat dokümanları. -Ders sunumları, vaka analizleri, akademik veri tabanları, görsel materyaller ve PLM yazılımı uygulama örnekleri.

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Dersin yürütülmesinde aşağıdaki öğretim etkinlikleri ve yöntemlerinden yararlanılması planlanmaktadır: -Teorik anlatım ve etkileşimli ders sunumları, -Soru-cevap ve sınıf içi tartışmalar, -Bireysel ve grup çalışmaları, -Öğrenci sunumları.

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

Bu ders kapsamında zorunlu staj uygulaması bulunmamaktadır.

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 3 3
Final Sınavı 1 3 3
Bütünleme Sınavı 1 2 2
Derse Katılım 15 3 45
Bireysel Çalışma 15 3 45
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 15 3 45
Okuma 15 3 45
Ev Ödevi 15 3 45
Toplam İş Yükü (saat) 233

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7
ÖÇ 1 5 4 3 3 2 3 3
ÖÇ 2 4 5 4 4 3 3 3
ÖÇ 3 4 5 5 4 4 3 4
ÖÇ 4 4 5 5 5 4 3 4
ÖÇ 5 3 4 5 5 5 4 4
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek