GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 9237015432026 | Çağdaş İslam Düşüncesinde Kur'an'a Yaklaşımlar | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 6,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; 19. yüzyıldan itibaren İslam dünyasında ortaya çıkan modernleşme, ıslahat ve ihya hareketleri bağlamında Kur’an’a yönelen farklı epistemolojik, metodolojik ve hermenötik yaklaşımları lisansüstü düzeyde incelemektir. Çağdaş düşünürlerin ve tefsir ekollerinin (akılcı/modernist, tarihselci, edebî, semantik, gelenekselci yaklaşımlar) metin anlama yöntemlerini, gelenekle kurdukları süreklilik ve dönüşüm ilişkilerini ve Kur’an metnini çağdaş sosyo-politik meselelerle ilişkilendirme biçimlerini mukayeseli ve analitik bir yöntemle tahlil etme yetkinliği kazandırmaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üy. Oğuzhan Şemseddin Yağmur
Öğrenme Çıktıları
| 1 | 19. yüzyıldan günümüze çağdaş İslam düşüncesinde ortaya çıkan tefsir yaklaşımlarını, vahiy ve metin tasavvurlarını tarihsel-epistemolojik arka planlarıyla açıklar. |
| 2 | Çağdaş düşünürlerin ve ekollerin (modernist, tarihselci, edebî, semantik, gelenekselci) Kur'an'ı anlama yöntemlerini, klasik gelenekle olan ilişkilerini ve güncel meselelere yaklaşım biçimlerini mukayeseli olarak analiz eder. |
| 3 | Çağdaş tefsir teorileri ile birincil akademik literatürü sentezleyerek lisansüstü düzeyde özgün araştırma, metin tahlili ve bilimsel rapor üretir. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Bu ders; 19. yüzyıldan günümüze İslam dünyasında ortaya çıkan tefsir yaklaşımlarını, yöntem arayışlarını ve temel hermenötik tartışmaları lisansüstü düzeyde kapsar. Dönem boyunca modernleşme sürecinde şekillenen akılcı/modernist, edebî, semantik, tarihselci, içtimaî ve gelenekselci okuma biçimleri ele alınır; önde gelen çağdaş Müslüman düşünürlerin Kur'an tasavvurları, vahiy ve metin anlayışları, tefsir usulüne getirdikleri yenilikler ile Kur'an âyetlerini güncel problemlere uygulama modelleri birincil metinler üzerinden mukayeseli ve analitik bir yöntemle incelenir.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Modernleşme Dönemi İslam Dünyasının Entelektüel Arka Planı ve Kur'an'a Yönelişin Temel Dinamikleri | ||
| 2 | Hint Alt Kıtası Modernist Yaklaşımı: Seyyid Ahmed Han ve Rasyonalist Tefsir Çizgisi | ||
| 3 | Mısır İslah Ekolü ve İçtimaî Tefsir Hareketi: Muhammed Abduh ve Reşîd Rızâ (Tefsîru’l-Menâr) | ||
| 4 | Kur'an'a Edebî ve Estetik Yaklaşım: Emîn el-Hûlî ve Âişe Abdurrahman | ||
| 5 | Kur'an'ın Anlam Dünyası ve Semantik Tahlil: Toshihiko Izutsu’nun Dilbilimsel Yöntemi | ||
| 6 | İdeolojik ve Siyasi Yaklaşımlar: Seyyid Kutub (Fî Zılâli’l-Kur’ân) ve Mevdûdî | ||
| 7 | Tarihselci Hermenötik: Fazlur Rahman’ın "İki Aşamalı Hareket" Kuramı ve Kur'an’ın Ahlaki Temelleri | ||
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | Arap-İslam Aklının Çözümlenmesi ve Epistemolojik Okumalar: Muhammed Âbid el-Câbirî | ||
| 10 | Modern Sosyal Bilimler ve Antropolojik Yaklaşımlar | ||
| 11 | Metin ve Vahiy Tasavvuru | ||
| 12 | Çağdaş Dönemde Kur'an ve Bilim İlişkisi: Bilimsel Tefsir (et-Tefsîru'l-İlmî) ve İcaz Tartışmaları | ||
| 13 | Türkiye'de Çağdaş Kur'an Araştırmaları: Metodolojik Arayışlar ve Tarihselcilik Tartışmaları | ||
| 14 | Çağdaş Tefsir Ekollerinin Genel Karşılaştırması, Temel Parametreler ve Güncel Arayışlar | ||
| 15 | Final Sınavı |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
M. Sait Şimşek - Günümüz Tefsir Problemleri Ali Karataş/Yunus Emre Gördük (ed) - Günümüz Tefsir Problemleri Ahmet Nedim Serinsu-Kur'an ve Bağlam Mustafa Öztürk - Kur'an, Vahiy, Nüzul Mustafa Öztürk - Kıssaların Dili Mustafa Öztürk - Tefsirin Halleri İdris Şengül - Kur'an Kıssalarının Tarihi Değeri Halefullah - el-Fennü'l-Kasasi Emrah Dindi - Kur'an'da İslam Öncesi Kültür Adem Apak - Kur'an'ın Geliş Ortamında Arap Toplumu Muhammed Abduh-Reşid Rıza - Menar Tefsiri Mevdudi-Tefhimu'l-Kur'an Fazlurrahman - Tarih Boyunca İslami Metodoloji Soru W. M. Watt - Kur'an'a Giriş W. M. Watt - Hz. Muhammed Mekke'de / Hz. Muhammed Medine'de Ali Galip Gezgin - Tefsir'de Semantik Metot Mustafa Öztürk - Tefsirde Ehli Sünnet & Şia Polemikleri Iztusu - Kur'an'da Tanrı ve İnsan Andrew Rippin (ed) - Tefsir Tarihi İncelemeleri Cabiri - Kur'an'a Giriş Mehmet Akif Koç, İsmail Albayrak (ed) - Tefsire Akademik Yaklaşımlar 1 ve 2 Seyyid Kutub - fi Zilali'l-Kur'an
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Seminer ve Doğrudan Anlatım: İlgili düşünürün tarihsel bağlamı, epistemolojik arka planı ve metodolojik çerçevesi öğretim elemanı ve görevli öğrenci tarafından sunulur. Birincil Metin Tahlili: Çağdaş düşünürlerin tefsir ve metodoloji metinleri üzerinden kavramsal çözümleme, mukayeseli okuma ve anlamsal inceleme yapılır. Akademik Müzakere ve Tartışma: Haftalık okumalar etrafında argüman çözümlemesi, kavramsal tutarlılık ve farklı ekollerin mukayesesine dayalı yapılandırılmış tartışmalar yürütülür. Bireysel Araştırma ve Makale Yazımı: Öğrencilerin akademik yazım, literatür sentezi ve özgün araştırma becerilerini geliştirmek amacıyla dönem sonu araştırma makalesi ve sunum çalışmaları yürütülür.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Tartışma | 10 | 1 | 10 |
| Beyin Fırtınası | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 6 | 3 | 18 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 8 | 3 | 24 |
| Okuma | 14 | 3 | 42 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 166 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek