GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 9237015472026 | Theotech'e Gİriş: Yapay Zeka Teolojisi | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 6,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Gelişen teknolojiyle birlikte ortaya çıkan teolojik ve teo-sosyolojik değişimleri tespit edip ilm-i kelam disiplini açısından incelemek.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Ödemiş
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Teknoloji, teoloji ve kelâm arasındaki ilişki ile yapay zekânın ortaya çıkardığı yeni teolojik problemlerin mahiyeti incelenir. |
| 2 | Yapay zekâ, makine öğrenmesi, üretken yapay zekâ, büyük dil modelleri ve insan zekâsı arasındaki farklar incelenir. |
| 3 | Klasik kelâmda insan, nefs, ruh, akıl, irade ve şuur anlayışları bağlamında insan ile yapay zekâ arasındaki ontolojik farklar tartışılır. Yapay zekâ, biyoteknoloji ve insan geliştirme teknolojilerinin fıtrat, insanın ontolojik statüsü, beden-ruh ilişkisi ve insanın geleceği üzerindeki etkileri ele alınır. |
| 4 | Kelâmın bilgi ve akıl teorileri çerçevesinde yapay zekâ ve bilinç konusu sorgulanır. Epistemik otorite olarak YZ ve Tekno Batınilik hakkında bilgi verilir. |
| 5 | Yapay zekânın Tanrı, ilahî sıfatlar ve dinî dünya görüşü hakkında ürettiği içeriklerin teolojik bilgi ve Tanrı tasavvuru üzerindeki etkileri incelenir. |
| 6 | Âlim, Bilge, gibi geleneksel dinî otoritenin yerini yapay zekâ destekli dinî danışmanlığın almasının teo-sosyolojik sonuçları değerlendirilir. |
| 7 | Mu‘tezile, Eş‘arîlik ve Mâtürîdîlikte fiil, irade, kudret ve sorumluluk anlayışları üzerinden yapay zekânın gerçekleştirdiği eylemlerden kimin sorumlu olduğu kavranır. |
| 8 | Ara sınav |
| 9 | Ahlak, niyet, teklif, mükellefiyet ve sorumluluk kavramları çerçevesinde yapay zekânın ahlaki fail olup olamayacağı incelenir. |
| 10 | Bilinç sahibi bir yapay zekânın ortaya çıkması ihtimali ruh, nefs, ölüm, diriliş ve ahiret inançları açısından değerlendirilir. |
| 11 | Transhümansit felsefe ve ölümsüzlük teknolojileri incelenip ahiret tasavvuru ve ölüm algısı ilişkisi değerlendirilir. |
| 12 | Yapay Zekanın peygamberlik kurumundan çaldığı roller ele alınır. |
| 13 | İslam Ahlakı ile algoritmik etik anlayışı arasında mukayese edilir. |
| 14 | Yapay zekânın ortaya çıkardığı ontolojik, epistemolojik, antropolojik ve ahlaki problemler karşısında kelâmın yöntem ve kavramlarının nasıl yeniden düşünülmesi gerektiği değerlendirilir. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
1. Hafta - Theotech ve Yapay Zekâ Teolojisine Giriş: Teknoloji, teoloji ve kelâm arasındaki ilişki ile yapay zekânın ortaya çıkardığı yeni teolojik problemlerin mahiyeti ele alınır. 2. Hafta - Yapay Zekânın Temelleri: Yapay zekâ, makine öğrenmesi, üretken yapay zekâ, büyük dil modelleri ve insan zekâsı arasındaki farklar incelenir. 3. Hafta - Yapay Zekâ ve İnsan Tasavvuru: Klasik kelâmda insan, nefs, ruh, akıl, irade ve şuur anlayışları bağlamında insan ile yapay zekâ arasındaki ontolojik farklar tartışılır. Yapay zekâ, biyoteknoloji ve insan geliştirme teknolojilerinin fıtrat, insanın ontolojik statüsü, beden-ruh ilişkisi ve insanın geleceği üzerindeki etkileri tartışılır. 4. Hafta - Akıl, Bilgi ve Bilinç: Kelâmın bilgi ve akıl teorileri çerçevesinde yapay zekâ ve bilinç konusu sorgulanır. Epistemik otorite olarak YZ ve Tekno Batınilik. 5. Hafta - Yapay Zekâ ve Tanrı Tasavvuru: Yapay zekânın Tanrı, ilahî sıfatlar ve dinî dünya görüşü hakkında ürettiği içeriklerin teolojik bilgi ve Tanrı tasavvuru üzerindeki etkileri incelenir. 6. Hafta - Matematik Aklın Dinî Otoriteye Dönüşmesi: Âlim, Bilge, gibi geleneksel dinî otoritenin yerini yapay zekâ destekli dinî danışmanlığın almasının teo-sosyolojik sonuçları değerlendirilir. 7. Hafta - İrade, Fiil ve Sorumluluk: Mu‘tezile, Eş‘arîlik ve Mâtürîdîlikte fiil, irade, kudret ve sorumluluk anlayışları üzerinden yapay zekânın gerçekleştirdiği eylemlerden kimin sorumlu olduğu tartışılır. 8. Hafta - Vize Sınavı 9. Hafta - Yapay Zekâ ve Ahlaki Failiyet: Ahlak, niyet, teklif, mükellefiyet ve sorumluluk kavramları çerçevesinde yapay zekânın ahlaki fail olup olamayacağı incelenir. 10. Hafta - Genel Yapay Zekâ, Ruh ve Ölümsüzlük: Bilinç sahibi bir yapay zekânın ortaya çıkması ihtimali ruh, nefs, ölüm, diriliş ve ahiret inançları açısından değerlendirilir. 11. Hafta - Ölümsüzlük Teknolojileri ve Transhümanizm: Transhümansit felsefe ve ölümsüzlük teknolojileri incelenip ahiret tasavvuru ve ölüm algısı ilişkisi değerlendirilir. 12. Hafta - Yapay Zeka ve Nübüvvet Kurumu: Yapay Zekanın peygamberlik kurumundan çaldığı roller. 13. Hafta - Yapay Zeka Etiği: İslam Ahlakı ile algoritmik etik anlayışı arasında mukayese 14. Hafta- Yapay Zekâ Çağında Yeni Kelâm: Yapay zekânın ortaya çıkardığı ontolojik, epistemolojik, antropolojik ve ahlaki problemler karşısında kelâmın yöntem ve kavramlarının nasıl yeniden düşünülmesi gerektiği değerlendirilir. 15. Hafta Final Sınavı
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Theotech ve Yapay Zekâ Teolojisine Giriş: Teknoloji, teoloji ve kelâm arasındaki ilişki ile yapay zekânın ortaya çıkardığı yeni teolojik problemlerin mahiyeti ele alınır. | ||
| 2 | Yapay Zekânın Temelleri: Yapay zekâ, makine öğrenmesi, üretken yapay zekâ, büyük dil modelleri ve insan zekâsı arasındaki farklar incelenir. | ||
| 3 | Yapay Zekâ ve İnsan Tasavvuru: Klasik kelâmda insan, nefs, ruh, akıl, irade ve şuur anlayışları bağlamında insan ile yapay zekâ arasındaki ontolojik farklar tartışılır. Yapay zekâ, biyoteknoloji ve insan geliştirme teknolojilerinin fıtrat, insanın ontolojik statüsü, beden-ruh ilişkisi ve insanın geleceği üzerindeki etkileri tartışılır. | ||
| 4 | Akıl, Bilgi ve Bilinç: Kelâmın bilgi ve akıl teorileri çerçevesinde yapay zekâ ve bilinç konusu sorgulanır. Epistemik otorite olarak YZ ve Tekno Batınilik. | ||
| 5 | Yapay Zekâ ve Tanrı Tasavvuru: Yapay zekânın Tanrı, ilahî sıfatlar ve dinî dünya görüşü hakkında ürettiği içeriklerin teolojik bilgi ve Tanrı tasavvuru üzerindeki etkileri incelenir. | ||
| 6 | Matematik Aklın Dinî Otoriteye Dönüşmesi: Âlim, Bilge, gibi geleneksel dinî otoritenin yerini yapay zekâ destekli dinî danışmanlığın almasının teo-sosyolojik sonuçları değerlendirilir. | ||
| 7 | İrade, Fiil ve Sorumluluk: Mu‘tezile, Eş‘arîlik ve Mâtürîdîlikte fiil, irade, kudret ve sorumluluk anlayışları üzerinden yapay zekânın gerçekleştirdiği eylemlerden kimin sorumlu olduğu tartışılır. | ||
| 8 | Vize Sınavı | ||
| 9 | Yapay Zekâ ve Ahlaki Failiyet: Ahlak, niyet, teklif, mükellefiyet ve sorumluluk kavramları çerçevesinde yapay zekânın ahlaki fail olup olamayacağı incelenir. | ||
| 10 | Genel Yapay Zekâ, Ruh ve Ölümsüzlük: Bilinç sahibi bir yapay zekânın ortaya çıkması ihtimali ruh, nefs, ölüm, diriliş ve ahiret inançları açısından değerlendirilir. | ||
| 11 | Ölümsüzlük Teknolojileri ve Transhümanizm: Transhümansit felsefe ve ölümsüzlük teknolojileri incelenip ahiret tasavvuru ve ölüm algısı ilişkisi değerlendirilir. | ||
| 12 | Yapay Zeka ve Nübüvvet Kurumu: Yapay Zekanın peygamberlik kurumundan çaldığı roller. | ||
| 13 | Yapay Zeka Etiği: İslam Ahlakı ile algoritmik etik anlayışı arasında mukayese | ||
| 14 | Yapay Zekâ Çağında Yeni Kelâm: Yapay zekânın ortaya çıkardığı ontolojik, epistemolojik, antropolojik ve ahlaki problemler karşısında kelâmın yöntem ve kavramlarının nasıl yeniden düşünülmesi gerektiği değerlendirilir. | ||
| 15 | Final Sınavı |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1- Mehmet Ödemiş - Uğultu, Teknolojinin Teolojik Sesi 2- Ahmet Dağ - Transhümanizm 3- Murat Çinici - Yapay Zekâ Çağında Dindarlık 4- İhsan Çapcıoğlu – Fadime Apaydın (ed.), Yapay Zekâ, Toplum ve Din: İnanç, Otorite ve Etik Üzerine Eleştirel Yaklaşımlar, 5- Heidi A. Campbell - Digital Religion 6- Heidi A. Campbell - God and Technology 7- Adnan Bülent Baloğlu – Yıldıray Sipahi (ed.), Din, Hukuk ve Teknoloji 8- Muhammed Kızılgeçit vd. (ed.), Yapay Zekâ, Transhümanizm ve Din
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Rapor Sunma | 10 | 1 | 10 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 6 | 3 | 18 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 8 | 3 | 24 |
| Performans | 14 | 3 | 42 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 168 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 |
| ÖÇ 2 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 5 |
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | 5 | 4 | 5 | 5 |
| ÖÇ 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 5 | 5 |
| ÖÇ 5 | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 | 5 |
| ÖÇ 6 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 5 |
| ÖÇ 7 | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 |
| ÖÇ 8 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 |
| ÖÇ 9 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | 5 |
| ÖÇ 10 | 5 | 5 | 4 | 5 | 5 | 4 |
| ÖÇ 11 | 5 | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 |
| ÖÇ 12 | 5 | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 13 | 5 | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 14 | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek