GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 9237015522026 | Batı'da Kur'an Araştırmaları: Yaklaşımlar ve Tartışmalar | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 2 | 6,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; 19. yüzyıldan günümüze Batı akademisinde yürütülen Kur'an ve tefsir araştırmalarının tarihsel gelişimini, epistemolojik temellerini ve metodolojik çeşitliliğini lisansüstü düzeyde incelemektir. Şarkiyatçılık/oryantalizm geleneğinden çağdaş revizyonist, edebî, tarihsel-filolojik ve antropolojik çalışmalara kadar uzanan literatürü tahlil etmek; Batılı araştırmacıların Kur'an metninin teşekkülü, nüzul ortamı, metinlerarasılık, dilsel yapı ve erken dönem İslam tarihiyle ilişkisine dair teorilerini birincil kaynaklar üzerinden mukayeseli ve analitik bir yöntemle değerlendirme yetkinliği kazandırmaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Dr. Öğr. Üy. Oğuzhan Şemseddin Yağmur
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Batı akademisinde 19. yüzyıldan günümüze Kur'an ve tefsir araştırmalarında gelişen teorik paradigmaları, metodolojik dönüşümleri ve epistemolojik temelleri açıklar. |
| 2 | Erken şarkiyatçı yaklaşımlar, revizyonist tezler, edebi-tarihsel okumalar ve Geç Antik Çağ bağlamına dair Batılı tezleri birincil akademik kaynaklar üzerinden mukayeseli olarak analiz eder. |
| 3 | Batı kaynaklı Kur'an araştırmaları literatürünü, el yazması çalışmalarını ve metinlerarasılık tartışmalarını sentezleyerek lisansüstü düzeyde özgün akademik araştırma ve metin tahlili üretir. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Bu ders; 19. yüzyıl oryantalizminden günümüz çağdaş akademik çalışmalarına kadar Batı dünyasında üretilen Kur'an araştırmalarını, temel teorileri ve metodolojik yaklaşımları lisansüstü düzeyde kapsar. Dönem boyunca Kur'an metninin tarihselleşmesi, mushaflaşma süreci, erken el yazmaları (San‘a, Şam vb.), Geç Antik Çağ dini ve kültürel bağlamı, metinlerarasılık ve Kitâb-ı Mukaddes geleneğiyle ilişkiler incelenir; Nöldeke, Goldziher, Wansbrough, Neuwirth, Sinai, Reynolds ve Rippin gibi önde gelen araştırmacıların metin, vahiy, kronoloji ve erken dönem tefsir literatürüne dair tezleri birincil akademik yayınlar üzerinden mukayeseli ve analitik bir yöntemle ele alınır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Batı'da Kur'an Araştırmalarının Doğuşu: 19. Yüzyıl Şarkiyatçılığı ve Erken Dönem Çalışmaları | ||
| 2 | Tarihsel-Eleştirel Yöntem ve Kronoloji Arayışları: Theodor Nöldeke ve The History of the Qurʾān | ||
| 3 | Batı'da Erken Tefsir Tarihi Yazımı: Ignaz Goldziher ve İslâm Tefsir Ekolleri | ||
| 4 | Kur'an'ın Diller Arası Etkileşimi: Arthur Jeffery ve The Foreign Vocabulary of the Qur'ān | ||
| 5 | Metin Tenkidi ve Mushafın Teşekkülü: Arthur Jeffery'nin Materials for the History of the Text of the Qur'ān Eseri | ||
| 6 | Edebi Yapı ve Surelerin Yeniden Düzenlenmesi: Richard Bell | ||
| 7 | Nüzul Ortamının Tarihsel ve Sosyolojik Tahlili: W. Montgomery Watt'ın Siyer ve Kur'an Yaklaşımı | ||
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | Revizyonist Ekol ve Kaynak Tenkidi: John Wansbrough'un Quranic Studies Eseri ve Hermenötik İtirazlar | ||
| 10 | Kur'an Metni Üzerinden Güncel Dönemde Yapılan Araştırmalar: Marjin van Putten Örneği | ||
| 11 | Çağdaş Tefsir Tarihi İncelemeleri ve Metodolojik Yaklaşımlar: Andrew Rippin Derlemeleri | ||
| 12 | Erken Kur'an El Yazmaları ve Metin Tarihi: San‘a Parşömenleri (Ṣan‘ā’ 1) ve Behnam Sadeghi-Mohsen Goudarzi Çalışması | ||
| 13 | Kur'an ve Geç Antik Çağ: Angelika Neuwirth ve Metinlerarasılık Yaklaşımı (The Qur'an and Late Antiquity) | ||
| 14 | Çağdaş Tarihsel-Filolojik Analizler ve Metinlerarasılık: Nicolai Sinai ve Gabriel Said Reynolds'ın Çalışmaları | ||
| 15 | Final Sınavı |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Nöldeke, Theodor vd. – The History of the Qurʾān Goldziher, Ignaz – İslâm Tefsir Ekolleri Wansbrough, John – Quranic Studies: Sources and Methods of Scriptural Interpretation Neuwirth, Angelika – The Qur'an and Late Antiquity: A Shared Heritage Sinai, Nicolai – The Qur’an: A Historical-Critical Introduction Reynolds, Gabriel Said – The Qur'ān and the Bible: Text and Commentary Rippin, Andrew (ed) - Tefsir Tarihi İncelemeleri Sadeghi, Behnam & Goudarzi, Mohsen – "Ṣan‘ā’ 1 and the Origins of the Qur’ān" Marjin van Putten - "The Grace of God" as Evidence for a Written Uthmanic Archetype: the Importance of Shared Orthographic Idiosyncrasies Bell, Richard – The Qur'an: Translated with a Critical Rearrangement of the Surahs Jeffery, Arthur – The Foreign Vocabulary of the Qur'ān Jeffery, Arthur – Materials for the History of the Text of the Qur'ān W. M. Watt - Kur'an'a Giriş W. M. Watt - Hz. Muhammed Mekke'de / Hz. Muhammed Medine'de
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Seminer ve Doğrudan Anlatım: İlgili Batılı araştırmacının ya da ekolün tarihsel arka planı, teorik yaklaşımları ve metodolojik çerçevesi öğretim elemanı ve görevli öğrenciler tarafından sunulur. Birincil Metin Tahlili: Batı akademisinde üretilmiş temel monografiler, makaleler ve edisyon kritik çalışmaları üzerinden argüman yapısı, kaynak kullanım tarzı ve terminoloji doğrudan incelenir. Akademik Müzakere ve Tartışma: Belirlenen haftalık okumalar çerçevesinde oryantalist ve çağdaş paradigmaların epistemolojik temelleri, klasik İslami ilimler geleneğiyle kesişen ve ayrışan yönleri yapılandırılmış tartışmalarla tahlil edilir. Karşılaştırmalı Literatür Taraması: Batı'daki farklı dönem ve yaklaşımlar (erken şarkiyatçılık, revizyonizm, edebî/tarihsel-filolojik ve antropolojik okumalar) birbirleriyle ve klasik tefsir usulüyle mukayese edilir. Bireysel Araştırma ve Makale Yazımı: Öğrencilerin akademik yazım, kaynak değerlendirme ve özgün lisansüstü araştırma becerilerini geliştirmek amacıyla dönem sonu araştırma makalesi ve sunumu hazırlanır.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Tartışma | 10 | 1 | 10 |
| Beyin Fırtınası | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 6 | 3 | 18 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 8 | 3 | 24 |
| Okuma | 14 | 3 | 42 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 166 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek