GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
9248015042025 Arkeomerik Araştırma Yöntemleri Seçmeli Ders Grubu 1 2 6,00

Dersin Seviyesi

Yüksek Lisans

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin Amacı

Arkeolojik ve kültürel miras niteliğindeki eserlerin incelenmesinde kullanılan temel arkeometrik araştırma yöntemlerini tanıtmak; öğrencilerin malzeme özelliklerinin, üretim teknolojilerinin, tarihlendirme ve köken bilgilerinin belirlenmesinde kullanılan bilimsel analiz yöntemleri hakkında temel bilgi edinmelerini sağlamak.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Prof. Dr. Tamer Karayıldırım

Öğrenme Çıktıları

1 Arkeometrinin temel kavramlarını ve kültürel miras araştırmalarındaki önemini açıklamak.
2 Arkeometrik araştırmalarda kullanılan temel analiz ve inceleme yöntemlerini tanımlamak.
3 Kültür varlıklarının malzeme özelliklerinin belirlenmesinde kullanılan yöntemleri ayırt etmek.
4 Tarihlendirme, köken ve üretim teknolojilerinin belirlenmesine yönelik arkeometrik yöntemleri değerlendirmek
5 Kültür varlığının niteliğine ve araştırma amacına uygun arkeometrik analiz yöntemlerini kullanmak.

Öğretim Sistemi

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

yok

Dersin İçeriği

Arkeometri kavramı ve gelişimi; arkeometrik araştırmaların kültürel miras çalışmalarındaki yeri; kültür varlıklarının malzeme özelliklerinin belirlenmesinde kullanılan temel analiz yöntemleri; mikroskobik, spektroskopik ve elementel analiz teknikleri; mineralojik ve kimyasal analizler; tarihlendirme yöntemleri; hammadde ve köken araştırmaları; üretim teknolojilerinin belirlenmesi; örnekleme yöntemleri; tahribatlı ve tahribatsız analiz teknikleri ile arkeometrik verilerin değerlendirilmesi.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Konular (Teorik) Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 Arkeometriye Giriş; Arkeometri nedir, kapsamı ve amacı; Arkeoloji ve koruma bilimleriyle ilişkisi; Arkeometrinin kültür varlıklarının korunmasındaki rolü; Temel kavramlar ve etik ilkeler Okuma, sunum, tartışma yok
2 Kültür varlıklarının malzeme grupları; inorganik malzemeler; taş, seramik, cam, metal; organik malzemeler: ahşap, tekstil, deri, kemik; Kompozit eserler. Okuma, sunum, tartışma yok
3 Numune alma ve Analitik Süreç; Tahribatlı-tahribatsız analiz yöntemleri;numune alma teknikleri, belgeleme ve raporlama standartları, laboratuvar güvenliği. Okuma, sunum, tartışma yok
4 Makroskobik ve mikroskobik inceleme; görsel muayene; stereo mikroskop, polarizan mikroskop, yüzey ve kesit incelemeleri; üretim izlerinin değerlendirilmesi. Okuma, sunum, tartışma yok
5 Spektroskopik Yöntemler I; XRF (X-Işını Floresansı); FTIR (Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi); Raman Spektroskopisi; Pigment ve bağlayıcı analizleri Okuma, sunum, tartışma yok
6 Spektroskopik Yöntemler II; UV-Vis spektroskopisi; Taşınabilir analiz sistemleri; Yerinde analiz uygulamaları; Veri yorumlama esasları Okuma, sunum, tartışma yok
7 Ara Sınav / Uygulama Çalışması Ara Sınav / Uygulama Çalışması Ara Sınav / Uygulama Çalışması
8 Difraksiyon ve Kristal Yapı Analizi; XRD (X-Işını Kırınımı); Mineralojik ve faz analizleri; Seramik, taş ve korozyon ürünlerinin incelenmesi Okuma, sunum, tartışma yok
9 Mikroyapısal Analiz Teknikleri; SEM-EDS (Taramalı Elektron Mikroskobu); Metal, seramik ve cam örnekler; Kaplama ve tabaka analizleri Okuma, sunum, tartışma yok
10 Isıl ve Fiziksel Analiz Yöntemleri; TGA, DTA, DSC; Pişirim sıcaklığı ve bağlayıcı analizleri; Malzeme karakterizasyonu Okuma, sunum, tartışma yok
11 Organik Kalıntı Analizleri; GC-MS, HPLC’ye giriş; Reçine, yağ, mum, protein analizleri; Biyolojik bozulma etmenleri Okuma, sunum, tartışma yok
12 Arkeometrinin Koruma Uygulamalarında Kullanımı; Restorasyon öncesi analiz; Uygun koruma malzemesinin belirlenmesi; Sahtecilik ve provenans araştırmaları Okuma, sunum, tartışma yok
13 Vaka Çalışmaları; Seramik, metal, duvar resmi ve tekstil örnekleri; Ulusal ve uluslararası projeler; Çok disiplinli analiz yaklaşımları Okuma, sunum, tartışma yok
14 Öğrenci Sunumları ve Genel Değerlendirme; Analitik proje sunumları; Yöntem seçimi ve sonuç tartışmaları; Genel tekrar Okuma, sunum, tartışma yok
15 Öğrenci Sunumları ve Genel Değerlendirme; Analitik proje sunumları; Yöntem seçimi ve sonuç tartışmaları; Genel tekrar Okuma, sunum, tartışma yok
16 Final Sınavı Final Sınavı Final Sınavı

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Pollard, A. M., Batt, C. M., Stern, B., & Young, S. M. M. (2007). Analytical Chemistry in Archaeology. Cambridge: Cambridge University Press. Brothwell, D. R., & Pollard, A. M. (Eds.). (2001). Handbook of Archaeological Sciences. Chichester: John Wiley & Sons. Ciliberto, E., & Spoto, G. (Eds.). (2000). Modern Analytical Methods in Art and Archaeology. New York: John Wiley & Sons. Edwards, H. G. M., & Chalmers, J. M. (Eds.). (2005). Raman Spectroscopy in Archaeology and Art History. Cambridge: Royal Society of Chemistry. Janssens, K., & Van Grieken, R. (Eds.). (2004). Non-Destructive Microanalysis of Cultural Heritage Materials. Amsterdam: Elsevier.

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

yok

Değerlendirme

Staj Durumu

yok

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 3 3
Final Sınavı 1 3 3
Makale Kritik Etme 14 3 42
Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma 14 6 84
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 3 2 6
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 3 2 6
Okuma 14 3 42
Toplam İş Yükü (saat) 186

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1
ÖÇ 1
ÖÇ 2
ÖÇ 3
ÖÇ 4
ÖÇ 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek