GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
9248015052025 Organik Kökenli Eserler Ve Bozulma Nedenleri Seçmeli Ders Grubu 1 1 6,00

Dersin Seviyesi

Yüksek Lisans

Dersin Sunulduğu Dil

Dersin Amacı

Organik kökenli kültür varlıklarının temel türlerini, yapısal ve malzeme özelliklerini tanıtmak; ahşap, tekstil, deri, parşömen, kâğıt, kemik, boynuz ve fildişi gibi organik malzemelerde meydana gelen fiziksel, kimyasal ve biyolojik bozulma mekanizmalarını incelemek; çevresel ve insan kaynaklı risk faktörlerini değerlendirmek ve öğrencilerin organik eserlerin korunmasına yönelik bilimsel koruma stratejileri geliştirebilmeleri için gerekli bilgi ve altyapıyı kazanmalarını sağlamaktır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Prof. Dr. Gamze Süpüren Mengüç

Öğrenme Çıktıları

1 Farklı organik kökenli kültür varlığı türlerini ve temel malzeme özelliklerini tanımlar.
2 Organik malzemelerin yapısal, fiziksel ve kimyasal özelliklerini açıklar.
3 Organik eserlerde görülen fiziksel, kimyasal ve biyolojik bozulma türlerini tanımlar.
4 Bozulma nedenlerini malzeme özellikleri ve çevresel koşullarla ilişkilendirerek bilimsel olarak açıklar.
5 Nem, sıcaklık, ışık ve mekanik etkiler gibi fiziksel bozulma etkenlerini değerlendirir.
6 Oksidasyon, hidroliz ve kirleticiler gibi kimyasal bozulma süreçlerini açıklar.
7 Mantar, bakteri ve zararlı organizmaların organik eserler üzerindeki etkilerini değerlendirir.
8 Depolama, sergileme, taşıma ve insan kaynaklı uygulamalardan doğan riskleri belirler.
9 Organik kültür varlıkları için önleyici koruma ve risk azaltma yaklaşımlarını değerlendirir.
10 Organik eserlerin korunmasına yönelik bilimsel temelli koruma stratejileri geliştirmek için gerekli altyapıyı kazanır.

Öğretim Sistemi

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

yok

Dersin İçeriği

Bu ders kapsamında organik kökenli kültür varlıklarının temel türleri ve malzeme özellikleri ile organik ve inorganik malzemeler arasındaki temel farklılıklar ele alınacaktır. Selüloz, lignin ve protein yapıları ile organik malzemelerin fiziksel, kimyasal ve higroskopik özellikleri incelenecektir. Ahşap, tekstil, deri, parşömen, kâğıt, kemik, boynuz ve fildişi gibi farklı organik eser gruplarında meydana gelen fiziksel, kimyasal ve biyolojik bozulma mekanizmaları değerlendirilecektir. Nem, sıcaklık, ışık, mekanik stres, oksidasyon, hidroliz, kirleticiler ve biyolojik etkenler gibi bozulma faktörleri ile çevresel ve insan kaynaklı riskler ele alınacaktır. Ayrıca iklim kontrolü, entegre zararlı yönetimi, taşıma ve paketleme gibi önleyici koruma yaklaşımları vaka analizleri üzerinden değerlendirilerek öğrencilerin organik eserlerin korunmasına yönelik bilimsel koruma stratejileri geliştirmeleri amaçlanmaktadır.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Konular (Teorik) Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 Organik eserler, temel malzeme türleri, organik ve inorganik ayrımı ve koruma bilimindeki yeri. okuma, sunum, tartışma yok
2 Selüloz, lignin ve protein yapıları, fiziksel ve kimyasal özellikler ve higroskopik davranış. okuma, sunum, tartışma yok
3 Ahşap eserlerde fiziksel, kimyasal ve biyolojik bozulma mekanizmaları. okuma, sunum, tartışma yok
4 Tekstil liflerinde bozulma, ışık hasarı ve mekanik yıpranma. okuma, sunum, tartışma yok
5 Deri ve parşömende kolajen yapısı, asitleşme ve biyolojik bozulmalar. okuma, sunum, tartışma yok
6 Kâğıt ve arşiv malzemelerinde asitleşme, mürekkep korozyonu ve kırılganlık. okuma, sunum, tartışma yok
7 ara sınav / uygulama çalışması ara sınav / uygulama çalışması yok
8 Kemik, boynuz ve fildişinde yapı, nem hassasiyeti ve tuz problemleri. okuma, sunum, tartışma yok
9 Nem, sıcaklık, ışık ve mekanik stres gibi fiziksel bozulma etkenleri. okuma, sunum, tartışma yok
10 Oksidasyon, hidroliz ve kirleticiler gibi kimyasal bozulma etkenleri. okuma sunum, tartışma yok
11 Mantar, bakteri ve zararlı organizmaların neden olduğu biyolojik bozulmalar. okuma, sunum, tartışma yok
12 Yanlış depolama, uygunsuz sergileme ve hatalı müdahalelerden kaynaklanan riskler. okuma, sunum, tartışma yok
13 İklim kontrolü, entegre zararlı yönetimi, taşıma ve paketleme ile önleyici koruma. okuma, sunum, tartışma yok
14 Müze örnekleri, vaka analizleri, öğrenci sunumları ve genel değerlendirme. Okuma, sunum, tartışma yok
15 Organik eserlerde bozulma nedenleri ve koruma yaklaşımlarının genel tekrarı. Okuma, sunum, tartışma yok
16 Final Sınavı Final Sınavı yok

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

n, M. L. E. (1997). Heritage Eaters: Insects and Fungi in Heritage Collections. London: James & James. Tímár-Balázsy, Á., & Eastop, D. (1998). Chemical Principles of Textile Conservation. Oxford: Butterworth-Heinemann. Horie, C. V. (2010). Materials for Conservation: Organic Consolidants, Adhesives and Coatings. Oxford: Butterworth-Heinemann. Thomson, G. (1986). The Museum Environment. London: Butterworths. Mills, J. S., & White, R. (1994). The Organic Chemistry of Museum Objects. Oxford: Butterworth-Heinemann.

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Değerlendirme

Staj Durumu

yok

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 3 3
Final Sınavı 1 3 3
Makale Kritik Etme 14 3 42
Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma 14 6 84
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 3 2 6
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 3 2 6
Okuma 14 3 42
Toplam İş Yükü (saat) 186

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1
ÖÇ 1
ÖÇ 2
ÖÇ 3
ÖÇ 4
ÖÇ 5
ÖÇ 6
ÖÇ 7
ÖÇ 8
ÖÇ 9
ÖÇ 10
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek