GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
9102056172013 Süt Teknolojisinde Viruslar Seçmeli Ders Grubu 1 1 7,00

Dersin Seviyesi

Doktora

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin Amacı

Bu derste özellikle gıda güvenliği açısından önem taşıyan çiğ süt kalitesine bağlı mikrobiyolojik kontaminasyon riskleri içerisnde yer alan virüs kontaminasyonları ve bunların fermente süt ürünlerindeki önemi, ayrıca insan sağlığı üzerindeki etkilerinin aktarılmasıdır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri

Prof. Dr. Gökhan KAVAS

Öğrenme Çıktıları

1 Çiğ süt kalitesi hakkında bilgi sahibi olabilmek
2 Kontaminasyon kaynakları ve önemlerini tanıyabilmek
3 Süt teknolojisinde virüs kontaminmasyonlarını ve etkileşimlerini algılayabilmek
4 Virüslerle diğer mikroorganizmalar ve süt bileşenleri arasındaki interaksiyonları kavrayabilmek
5 Virüs kontaminasyonunun önlenmesinde ve inaktivasyonunda gerekli tedbirleri biliyor olabilmek

Öğretim Sistemi

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Dersin İçeriği

Çiğ sütün virsüler tarafından kontaminasyonunda önemli olan hayvan sağlığı ve çevresel faktörler üzerinde durulmaktadır. Bu bağlamda virüs çeşitleri, kontaminasyon olasılıkları ve bu virüslerin yaşamsal istekleri bu dersin içeriğini oluşturmaktadır.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Konular (Teorik) Öğretim Yöntem ve Teknikleri Ön Hazırlık
1 1-VİRUSLARIN TANIMI VE MORFOLOJİK YAPILARI Virusların tanımı yapılarak, virusların hücresel yapıları tanımlanacak ve morfolojik olarak sınıflandırılarak bu sınıfların özellikleri anlatılacaktır.
2 2-VİRUSLARIN SINIFLANDIRILMASI Günümüzde virusların geçerli olan sınıflandırmalara değinilecektir. Bu anlamda; a)Fiziko-kimyasal açıdan yapılan sınıflama b)Klinik açıdan bulaşma yollarına göre yapılan sınıflama ve c)Nükleik asit yapıları dikkate alınarak yapılan sınıflamalar. ci)RNA genomu taşıyan ve insan için önemli olan viruslar cii)DNA genomu taşıyan ve insan için önemli olan viruslar anlatılacaktır.
3 3-VİRUSLARIN ÇOĞALMASI (REPLİKASYONU) VE ÇOĞALTILMASI Bu bölümde; virusların çoğalma sırasındaki replikasyon siklusunun aşamaları anlatılacaktır. Söz konusu siklusun aşamaları tek tek incelenerek ayrıntılı bilgi verilecektir. Buna göre söz konusu aşamalar da 6 bölümde ele alınacaktır. Bunlar: a)Canlı hücreye adsorbsiyon b)Penetrasyon c)Genomun protein kılıfından sıyrılması d)Virusa ait spesifik nükleik asit ve proteinlerin sentezi e)Olgunlaşma (nükleik asit ve protein kılıfının bütünleşmesi) f)Hücreden çıkış olarak anlatılacaktır. Virusların çoğaltılmasında kullanılan yöntemlerde ise; a)Sitopatojenik ya da sitopatik etki b)Metabolik inhibisyon c)Hemaglütinin ve CF antijeni oluşumu d)Morfolojik değişim gibi sorunlar antalıcaktır.
4 4-ANTİVİRAL MADDELER Bu konuda yani virus üremelerinin durdurulması ile ilgili olarak yapılan araştırmalarda yer alan; a)Amondatidine b)Guannidine c)Methisazone d)Purine ve pyrimidine analogları e)Dactinomycin f)Phosphonoacetic acid g)Virazole h)Photodynamic inaktivasyon gibi etkenlerin etkileri kısaca anlatılacaktır.
5 5-VİRUS GENETİĞİ VE VİRUSLAR ARASI GENETİK İLİŞKİLER Bu bölümde; genotip, fenotip ve mütasyon kavramları açıklanacak ve mütasyon olayındaki detaylara inilerek, 2 tip mütant detaylı olarak incelenecektir.Söz konusu mütantlar; a)Kondisyonel (ya da kondisyonel-letal) mütantlar b)Droglara dirençli mütantlar olarak sınıflandırılacaktır. Ayrıca, rekombinasyon, transkapsidasyon ve defektif viruslar tanımlarına da kısaca değinilecektir. Buna ilave olarak, interferans olayı ve interferon kavramlarını da değinilecektir.(Daha önce bir visus bir hücreye enfekte ettikten sonra bir daha ayni virusla hücre enfekte olamamaktadır).
6 6-VİRUSLARIN BULAŞMA YOLLARI VE VİRUS ENFEKSİYONLARININ PATOGENEZİSİ Bu bölümde; bulaşma yolları ve meydana getirdikleri rahatsızlıklar anlatılacaktır. Bulaşma yollarında ise; a)Çevreden bulaşma b)Hayvandan bulaşma c)insandan bulaşma gibi konulara ağırlık verilecektir.
7 7-FİZİKSEL VE KİMYASAL ETKENLERİN VİRUSLARA KARŞI ETKİLERİ Bu bölümde; fiziksel ve kimyasal etkenler olan; a)Isı b)Eter c)Tuzlar d)Formaldehid e)Radyasyon f)Fotodinamik Etkinlik (Farklı boyaların virusların içersine nüfuz etmesi ve nükleik asidleri ile birleşerek ışığın da etkisi ile söz konusu bu nükleik asitleri inaktive etmesi olgusu) g)Çeşitli Enzimler h)Deterjan ve Diğer Kimyasal Etkenler I)Antibakteryel Kemoterapötikler gibi faktörlerin viruslar üzerine olan etkileri anlatılacaktır.
8 8-VİRUSLARIN HÜCREYE OLAN ETKİLERİ,ANTİVİRAL İMMÜNİTE İLE VİRUS HASTALIKLARINDA İYİLEŞME VE KORUNMA YOLLARI. Bu bölümde; virusların enfekte ettikleri hücreler üzerindeki etkilerinin neler olduğu, geçiş yolları ve insan vücudunda virus enfeksiyonlarına karşı konağı koruyan ve genellikle spesifik bir bağışıklık cevabı oluşturan sistem anlatılacaktır. Ayrıca viruslardan kaynaklanan bazı sağlık sorunları ile karşılaşılmaması ya da karşılaşılsa bile nasıl korunulması gerektiği konusuna da değinilecektir.
9 9-VİRUSLARIN İZOLASYON YÖNTEMLERİ Bu bölümde; a)Virusların idantifikasyonuna yaracak materyalin seçimi b)Materyalin dış etkilerden korunması c)İnokülüm hazırlanamsı d)Duyarlı sisteme inokülasyon di)Hayvana inokülasyon dii)Embriyonlu yumurtaya inokülasyon gibi konulara ağırlık verilecektir.
10 10-VİRUSLARIN LABORATUVAR KOŞULLARINDA ÜRETİLMELERİ Bu bölümde; virusların izolasyonunda kullanılan canlı sistemler anlatılacaktır. Bu sistemlerde ele alınacak bölümler: a)Hücre kültürleri ile hücre kültürlerinde plak oluşumu anlatılacaktır. ai)Primer kültürler aii)Yarı devamlı kültürler aiii)Devamlı kültürler b)Embriyonlu yumurta kültürü c)Deney hayvanlarına inokülasyon konuları açıklanacaktır.
11 11-VİRUSLARIN SÜTE GEÇİŞİ VE SÜT TEKNOLOJİSİNDE ÖNEMLİ OLAN BAZI VİRUS TİPLERİNİN ÖZELLİKLERİ. Bu bölümde; süt teknolojisinde süte kontamine olan virusların bulaşma yolları ile alınması gerekli tedbirlere değinilecek ve ayrıca süt teknolojisi açısından insan sağlığını ilgilendiren virus tiplerinin anlatımı yapılacaktır. Bu tiplerden özellikle; a)Hepatit A b)Flaviviridae c)Norvolk virusu d)Rotavirus e)El-ayak virusları f)Picanoviruslar GİBİ
12
13
14
15
16

Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

Yok

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 2 2
Final Sınavı 1 2 2
Derse Katılım 14 2 28
Rapor Hazırlama 2 14 28
Rapor Sunma 10 2 20
Makale Yazma 2 20 40
Makale Kritik Etme 2 12 24
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 25 25
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 25 25
Rapor 10 2 20
Toplam İş Yükü (saat) 214

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7
ÖÇ 1 4 4 2 2 3
ÖÇ 2 4
ÖÇ 3 3 4 4 4 4
ÖÇ 4 5 5 5 5 5 4
ÖÇ 5 2 3 4 3
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek