GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| 9204026272024 | Uluslararası İlişkilerde Nicel Araştırma Yöntemleri | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 6,00 |
Dersin Seviyesi
Doktora
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin Uluslararası İlişkiler alanında kullanılan temel nicel araştırma yöntemlerini anlamalarını, uygulamalarını ve eleştirel olarak değerlendirmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında araştırma tasarımı ve analiz birimi, veri ve ölçüm, veri hazırlama ve görselleştirme, istatistiksel çıkarım, regresyon analizi, kategorik bağımlı değişkenlerin analizi, etkileşimler, model spesifikasyonu ve sağlamlık, tekrarlanan gözlemlere dayalı veri yapıları, nedensel çıkarımın temel mantığı, gözlemsel veride karşılaştırılabilirlik, metin verisinin nicel analizi ve yeniden üretilebilir araştırma ele alınmaktadır. Her öğretim haftasında, ilgili yöntemin Uluslararası İlişkiler araştırmalarında nasıl kullanıldığını gösteren seçilmiş bir akademik çalışma incelenir. Uygun durumlarda çalışmadaki bir tablo, grafik veya model R kullanılarak yeniden üretilir veya çalışmanın verisi üzerinden daha sınırlı bir yeniden analiz gerçekleştirilir. Ders, öğrencilerin nicel yöntemleri yalnızca teknik araçlar olarak değil, araştırma sorusu, veri, ölçüm, yöntem ve ampirik çıkarım arasındaki ilişki içinde değerlendirebilmelerini amaçlamaktadır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Betül Aydoğan Ünal
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Uluslararası İlişkilerde nicel araştırmalarda kullanılan temel veri yapılarını ve analiz birimlerini ayırt edebilir. |
| 2 | Kavramsallaştırma, operasyonelleştirme, ölçüm ve veri kalitesine ilişkin temel sorunları değerlendirebilir. |
| 3 | R kullanarak veriyi düzenleyebilir, betimleyebilir, görselleştirebilir ve temel istatistiksel analizleri gerçekleştirebilir. |
| 4 | Uluslararası İlişkiler alanında yayımlanmış nicel araştırmaları veri, yöntem ve ampirik çıkarım açısından eleştirel olarak inceleyebilir ve seçilmiş analizleri yeniden üretebilir. |
| 5 | Yapay zeka araçlarından nicel veri analizinde sorumlu biçimde yararlanabilir ve AI tarafından üretilen kod ve önerileri doğrulayabilir. |
Öğretim Sistemi
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Ders, yöntem anlatımı ile makale incelemesi ve uygulamayı bir araya getirecek biçimde yürütülür. Öğrencilerin her hafta seçilen makalenin araştırma sorusu, veri ve yöntem bölümü ile temel bulgularını ders öncesinde okumaları beklenmektedir. Makalelerdeki bütün teknik ayrıntıların veya bütün modellerin yeniden üretilmesi beklenmez. Her hafta dersin yöntemsel amacıyla doğrudan ilgili bir tablo, grafik, model veya araştırma tasarımı üzerinde durulur.
Dersin İçeriği
Ders; Uluslararası İlişkilerde nicel araştırma tasarımı ve veri yapıları, kavramsallaştırma ve ölçüm, veri kalitesi, R ile veri yönetimi ve görselleştirme, betimsel istatistik ve istatistiksel çıkarım, doğrusal ve çoklu regresyon, lojistik regresyon, etkileşim terimleri ve substantif yorumlama, model spesifikasyonu ve sağlamlık değerlendirmeleri, zaman içinde tekrarlanan gözlemler, nedensel çıkarım ve doğal deneyler, gözlemsel araştırmalarda seçim sorunları, metin verisinin nicel analizi, replikasyon, araştırma şeffaflığı ve sorumlu yapay zeka kullanımını kapsamaktadır. Uygulamalar çatışma ve güvenlik, uluslararası politik ekonomi, dış yardım, uluslararası örgütler, demokratik barış, barışı koruma, dış politika ve Birleşmiş Milletler söylemleri gibi Uluslararası İlişkiler araştırma alanlarından seçilmektedir.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Konular (Teorik) | Öğretim Yöntem ve Teknikleri | Ön Hazırlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Uluslararası İlişkilerde Nicel Araştırma: Araştırma Tasarımı ve Analiz Birimi | Nicel Uluslararası İlişkiler araştırmalarında araştırma sorusu, analiz birimi ve veri yapısı arasındaki ilişkinin incelenmesi; state-year, dyad-year ve birey düzeyindeki veri yapılarının karşılaştırılması; seçilmiş makalenin araştırma tasarımının sınıf içinde çözümlenmesi. | Cranmer, Skyler J., and Bruce A. Desmarais. 2016. “A Critique of Dyadic Design.” International Studies Quarterly 60(2): 355-362. Makalenin araştırma sorusu, araştırma tasarımı ve yöntem bölümlerinin okunması. |
| 2 | Kavramsallaştırma, Ölçüm ve Veri Kalitesi | Kavramların ölçülebilir değişkenlere dönüştürülmesi; alternatif operasyonelleştirmelerin karşılaştırılması; ölçüm hatalarının ampirik sonuçlar üzerindeki etkisinin seçilmiş Uluslararası İlişkiler verileri üzerinden değerlendirilmesi. | Linsi, Lukas, Brian Burgoon, and Daniel K. Mügge. 2023. “The Problem with Trade Measurement in International Relations.” International Studies Quarterly 67(2): sqad020. Özellikle veri, ölçüm ve bulgular bölümlerinin okunması. |
| 3 | R ile Veri Hazırlama, Betimsel İstatistik ve Veri Görselleştirme | Bir Uluslararası İlişkiler veri setinin R ortamına aktarılması; değişkenlerin ve eksik değerlerin incelenmesi; frekans, merkezi eğilim ölçüleri ve temel görselleştirmelerin oluşturulması; makaledeki seçilmiş bir betimsel bulgunun yeniden üretilmesi. | Gleditsch, Nils Petter, Peter Wallensteen, Mikael Eriksson, Margareta Sollenberg, and Håvard Strand. 2002. “Armed Conflict 1946-2001: A New Dataset.” Journal of Peace Research 39(5): 615-637. Veri tanımı ve betimsel bulguların incelenmesi. |
| 4 | Örnekleme, Belirsizlik ve İstatistiksel Çıkarım | Örneklem ve evren ilişkisi; örnekleme belirsizliği, standart hata, güven aralığı ve p-değerinin yorumlanması; deneysel veride iki grup arasındaki farkların seçilmiş bir Uİ çalışması üzerinden değerlendirilmesi. | Tomz, Michael R., and Jessica L. P. Weeks. 2013. “Public Opinion and the Democratic Peace.” American Political Science Review 107(4): 849-865. Araştırma tasarımı, veri ve temel bulguların okunması. |
| 5 | Doğrusal ve Çoklu Regresyona Giriş | Doğrusal regresyonun temel mantığı; bağımlı ve bağımsız değişkenler; regresyon katsayıları, standart hatalar ve güven aralıklarının yorumlanması; kontrol değişkenlerinin modele eklenmesi; seçilmiş bir dış yardım çalışmasındaki modellerin incelenmesi. | Dietrich, Simone. 2013. “Bypass or Engage? Explaining Donor Delivery Tactics in Foreign Aid Allocation.” International Studies Quarterly 57(4): 698-712. Kuramsal beklentiler, veri, değişkenler ve seçilmiş regresyon sonuçlarının okunması. |
| 6 | Etkileşimler ve Regresyon Sonuçlarının Substantif Yorumlanması | Etkileşim terimlerinin oluşturulması ve yorumlanması; koşullu etkiler; regresyon katsayılarının tek başına yorumlanmasının sınırlılıkları; predicted values ve grafikler üzerinden substantif yorumlama. | Braumoeller, Bear F. 2004. “Hypothesis Testing and Multiplicative Interaction Terms.” International Organization 58(4): 807-820. Etkileşim terimlerinin yorumlanmasına ilişkin temel argüman ve örneklerin incelenmesi. |
| 7 | İkili Bağımlı Değişkenler ve Lojistik Regresyon | İkili bağımlı değişkenlerin analizi; lojistik regresyonun temel mantığı; tahmin edilen olasılıkların yorumlanması; iç savaş başlangıcını açıklayan seçilmiş bir modelin R ortamında basitleştirilmiş biçimde yeniden uygulanması. | Fearon, James D., and David D. Laitin. 2003. “Ethnicity, Insurgency, and Civil War.” American Political Science Review 97(1): 75-90. Araştırma sorusu, veri, değişken tanımları ve temel ampirik modellerin okunması. |
| 8 | Ara sınav | Ara sınav | 1-7. haftalarda ele alınan konuların, uygulamaların ve seçilmiş makalelerin genel tekrarı. |
| 9 | Model Spesifikasyonu ve Sağlamlık Değerlendirmesi | Alternatif model spesifikasyonlarının karşılaştırılması; kontrol değişkeni, örneklem ve ölçüm tercihlerinin sonuçlar üzerindeki etkisinin incelenmesi; robustness kavramının bir replikasyon çalışması üzerinden değerlendirilmesi. | Choi, Seung-Whan. 2011. “Re-Evaluating Capitalist and Democratic Peace Models.” International Studies Quarterly 55(3): 759-769. Özellikle replikasyon stratejisi ve alternatif model sonuçlarının incelenmesi. |
| 10 | Zaman İçinde Tekrarlanan Gözlemler ve Panel Veri Mantığı | Kesitsel veri ile zaman içinde tekrarlanan gözlemlerin karşılaştırılması; ülke-yıl verisinin yapısı; birim ve zaman farklılıklarının değerlendirilmesi; panel veri yaklaşımının temel mantığının seçilmiş bir BM ve dış yardım çalışması üzerinden incelenmesi. | Kuziemko, Ilyana, and Eric Werker. 2006. “How Much Is a Seat on the Security Council Worth? Foreign Aid and Bribery at the United Nations.” Journal of Political Economy 114(5): 905-930. Veri yapısı, ampirik strateji ve temel sonuçların okunması. |
| 11 | Nedensel Çıkarım ve Doğal Deneyler | Korelasyon ve nedensellik ayrımı; karşı olgusal düşünme, treatment ve control kavramları, alternatif açıklamalar ve identification mantığı; doğal deney tasarımının seçilmiş bir Uluslararası İlişkiler çalışması üzerinden değerlendirilmesi. | Hyde, Susan D. 2007. “The Observer Effect in International Politics: Evidence from a Natural Experiment.” World Politics 60(1): 37-63. Araştırma tasarımı ve nedensel çıkarım mantığına odaklanılması. |
| 12 | Gözlemsel Veride Seçim Sorunu ve Matching Mantığı | Gözlemsel araştırmalarda treatment selection ve karşılaştırılabilirlik sorunu; benzer gözlemlerin karşılaştırılması; covariate balance ve matching yaklaşımının temel mantığının Birleşmiş Milletler barışı koruma müdahaleleri üzerinden incelenmesi. | Gilligan, Michael J., and Ernest J. Sergenti. 2008. “Do UN Interventions Cause Peace? Using Matching to Improve Causal Inference.” Quarterly Journal of Political Science 3(2): 89-122. Araştırma sorusu, selection problemi ve matching stratejisine odaklanılması. |
| 13 | Uluslararası İlişkilerde Metin Verisinin Nicel Analizine Giriş | Metnin veri olarak kullanılması; corpus, document ve text-based measure kavramlarının tanıtılması; küçük bir BM Genel Kurul konuşmaları örneği üzerinde temel metin hazırlama, kelime dağılımı ve basit ölçüm uygulaması. | Baturo, Alexander, Niheer Dasandi, and Slava J. Mikhaylov. 2017. “Understanding State Preferences with Text as Data: Introducing the UN General Debate Corpus.” Research & Politics 4(2). Veri, yöntem ve uygulama bölümlerinin okunması. |
| 14 | Replikasyon, Yeniden Üretilebilirlik ve Araştırma Şeffaflığı | Replikasyon ve yeniden üretilebilirlik kavramlarının ayrıştırılması; veri, kod ve ampirik çıktı arasındaki ilişkinin incelenmesi; dönem içinde ele alınan bir makaleden seçilmiş bir tablo, grafik veya modelin yeniden üretilmesi ve olası farklılıkların değerlendirilmesi. | Gleditsch, Nils Petter, and Nicole Janz. 2016. “Replication in International Relations.” International Studies Perspectives 17(4): 361-366. Replikasyonun araştırma şeffaflığı ve kalite kontrolündeki rolünün incelenmesi. |
| 15 | Nicel Araştırmada Sorumlu Yapay Zeka Kullanımı ve Ders Sentezi | ChatGPT, Claude veya benzeri araçlarla R kodu oluşturma, açıklama ve hata ayıklama örnekleri; AI tarafından üretilen kodun çalıştırılması ve doğrulanması; hatalı veya yöntemsel olarak uygun olmayan önerilerin belirlenmesi; veri gizliliği, kaynak doğrulama, şeffaflık ve akademik sorumluluk konularının tartışılması. Dönem boyunca incelenen yöntemlerin genel değerlendirmesi. | Rivetti, Paola, Rituparna Banerjee, and David O'Mullane. 2025. “Testing ChatGPT in International Relations Classrooms: Potentialities, Limitations, and What's Next.” PS: Political Science & Politics 58(1): 169-176. Yapay zeka kullanımının olanakları, sınırlılıkları ve sorumlu kullanımına ilişkin bölümlerin okunması. |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı | Dönem boyunca ele alınan konuların, sınıf içi uygulamaların ve seçilmiş Uluslararası İlişkiler makalelerinin genel tekrarı. |
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
"Kellstedt, Paul M., and Guy D. Whitten. 2018. The Fundamentals of Political Science Research. 3rd ed. Cambridge University Press. Imai, Kosuke. 2017. Quantitative Social Science: An Introduction. Princeton University Press. Gelman, Andrew, Jennifer Hill, and Aki Vehtari. 2020. Regression and Other Stories. Cambridge University Press. Wickham, Hadley, Mine Çetinkaya-Rundel, and Garrett Grolemund. 2023. R for Data Science: Import, Tidy, Transform, Visualize, and Model Data. 2nd ed. O'Reilly Media. Çetinkaya-Rundel, Mine, and Johanna Hardin. 2024. Introduction to Modern Statistics. 2nd ed. OpenIntro. Cunningham, Scott. 2021. Causal Inference: The Mixtape. Yale University Press. Grimmer, Justin, Margaret E. Roberts, and Brandon M. Stewart. 2022. Text as Data: A New Framework for Machine Learning and the Social Sciences. Princeton University Press. Koçak, Duygu. 2020. Sosyal Bilimler İçin R ile Temel İstatistik. Nobel Akademik Yayıncılık."
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 75 |
| Proje Sunma | 1 | 25 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Uygulama/Pratik | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 25 | 25 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 30 | 30 |
| Okuma | 13 | 3 | 39 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 180 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | |
| ÖÇ 1 | 4 | 4 | 3 | 3 | |||||
| ÖÇ 2 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 3 | |||
| ÖÇ 3 | 4 | 3 | 5 | 5 | 4 | 3 | 4 | ||
| ÖÇ 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 3 | 4 | |||
| ÖÇ 5 | 5 | 3 | 5 | 5 | 5 | 3 | 4 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek